Γιάννης Καραπιπερίδης

Συνέντευξη στην Ελίνα Τραϊφόρου για το dim/art και δύο μικρού μήκους ταινίες του @μικρομηκάδες

Ο Γιάννης Καραπιπερίδης γεννήθηκε στην Καβάλα το 1972. Σπούδασε φωτογραφία στο Filton College στο Bristol (UK) και κινηματογράφο στο πανεπιστήμιο του Reading (UK). Ζει κι εργάζεται στην Αθήνα ως σκηνοθέτης. Αυτή την εποχή σκηνοθετεί την εκπομπή «Εύρηκα 2» με παρουσιαστή τον Αντώνη Καφετζόπουλο. 

Γιατί σινεμά;

Κάνουμε αυτά που κάνουμε γιατί μας ευχαριστούν, μας ικανοποιούν και μας γεμίζουν. Σινεμά, γιατί έτσι μ’ αρέσει να ζω. Κάνοντας αυτή τη δουλειά. Εντάξει, δεν είναι πάντα ταινίες, για την ακρίβεια είναι λίγο σινεμά και πιο πολύ ντοκιμαντέρ στη τηλεόραση αυτή τη στιγμή. Αλλά η διαδικασία της δημιουργίας παραμένει μαγική. Η συνεργασία με άλλους ταλαντούχους και χαρισματικούς ανθρώπους, η γέννηση μιας έμπνευσης, η χαρά της τελοιοποίησης μιας λεπτομέρειας στο μοντάζ. Και η αφήγηση. Η αφήγηση μιας ιστορίας πολύ μου αρέσει. Ναι στο θέμα, αλλά ναι και στην αφήγηση. Στη γλώσσα του σινεμά. Πρώτο πλάνο αυτό, έπειτα εκείνο — μ’εκείνο τον ήχο, όχι με άλλο γιατί αλλάζει το νόημα. Με εκείνες τις παύσεις στη δράση, σαν χορογραφία. Σαν μουσική. Γι’ αυτό σινεμά. Γιατί είναι έκφραση, δημιουργία.

Ρεαλισμός ή φαντασία, κωμωδία ή δράμα στον κινηματογράφο σε περίοδο κρίσης;

Οτιδήποτε, αρκεί να βγαίνει από τη καρδιά. Να είναι ειλικρινές. 

Μπορεί να υπάρξει πολιτιστική δημιουργία από τα πολιτικά κόμματα;

Τα κόμματα κάνουν τη δουλειά τους. Επιδιώκουν να έρθουν στην εξουσία η να μείνουν στην εξουσία. Ο πολιτισμός σαν χαρτί παραμονής στην εξουσία λίγα πράγματα τους προσφέρει σήμερα, γι αυτό και στην πράξη ελάχιστο ενδιαφέρον έχει δείξει η πολιτεία για τους ανθρώπους του. 

Τί επίπτωση έχει η οικονομική κρίση στον τρόπο παραγωγής ταινιών;

Δεν έχω εμπειρία χρηματοδότησης μεγάλου μήκους ταινίας, αλλά καταλαβαίνω τα εξής: Το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου δεν μπορεί να χρηματοδοτήσει ταινίες. Κλειστή λοιπόν η βασική κάνουλα άντλησης χρημάτων. Μια άλλη κρατική πηγή είναι η ΕΡΤ, που έχει κι αυτή τα δικά της προβλήματα αυτή τη στιγμή. Ελάχιστοι οι ιδιώτες και οι εταιρίες διανομής που χρηματοδοτούν εξ ολοκλήρου μια ταινία, οπότε για έναν ανεξάρτητο παραγωγό που δεν ειναι και διανομέας, η εύρεση χρημάτων για μια ταινία μεγάλου μήκους γίνεται δύσκολη εως και αδύνατη.

Στη μικρού μήκους ταινία, ο κινηματογραφιστής θα στραφεί πια μόνο προς την ΕΡΤ ή θα την κάνει με δικά του χρήματα, πράγμα όμως που, λόγω κρίσης, μπορεί και να μην το αποφασίσει εύκολα, όπως παλαιότερα.

Δεν είναι όμως όλα μαύρα. Σήμερα ισχύει κάτι που πριν λίγα χρόνια δεν υπήρχε: Φορο-απαλλαγές σε όποιον ιδώτη θέλει να επενδύσει σε μια κινηματογραφική ταινία. Αυτό είναι πολύ σημαντικό. Διαγράφονται στον ορίζοντα νέες εναλλακτικές μέθοδοι χρηματοδότησης και παραγωγής ταινιών. Δειλά-δειλά γίνονται ταινίες που συνεργείο και ηθοποιοί μοιράζονται το κόστος παραγωγής μαζί με τον σκηνοθέτη ή/και παραγωγό (άρα και τα ενδεχόμενα κέρδη…) Κάποιοι κάνουν ταινίες (ειδικά ντοκιμαντερ) με ελάχιστο κόστος, χάρη στη νέα τεχνολογία, και κάποιοι άλλοι όχι μόνον αυτό αλλά παρακάμπτουν εντελώς και το παραδοσιακό σύστημα διανομής στην αίθουσα, αναρτώντας την ταινία στο διαδύκτιο. Το διαδύκτιο βοηθά τον νέο κινηματογραφιστή να βρεί ένα κοινό, να συμμετέχει σε διάφορα φεστιβάλ χωρίς υψηλό κόστος και, αν μη τι άλλο, να μην χάνει το ενδιαφέρον του για το μέσο, ανταλλάσσοντας πληροφορίες, ιδέες και υπηρεσίες που ενθαρύνουν την δημιουργία μιας ταινίας αντί να γίνονται εμπόδιο, όπως τα χρήματα. Οι εξελίξεις στην τεχνολογία είναι βέβαια άσχετες με την κρίση, αλλά η σύμπτωση των δύο φαινομένων δείχνει έναν καινούργιο δρόμο για την παραγωγή που μπορεί να αποδειχθεί βιώσιμος και κερδοφόρος.

Υποστηρίζετε οτι είναι αναγκαία η ενίσχυση του υπουργείου πολιτισμού και άλλων πολιτιστικών φορέων σε αυτή τη περίοδο και γιατί;

Η κρίση έχει φέρει κατάθλιψη και μιζέρια. Η ενίσχυση από την πολιτεία —οικονομική και ηθική— των ανθρώπων του πολιτισμού που παλεύουν για να ψυχαγωγήσουν και να προβληματίσουν θετικά έναν κόσμο που μοιάζει να μην έχει ελπίδα είναι επιτακτική και αναγκαία, φτάνει να μην μετατρέπεται σε πρόφαση για να κυριαρχήσει ξανά μια κατάσταση όπου κριτήριο για να χρηματοδοτηθείς είναι ποιόν ξέρεις και όχι τι έργο παράγεις.

 Έχει επηρεαστεί τα τελευταία χρόνια η θεματική των ταινιών λόγω των πολιτικών εξελίξεων;

Σε ένα βαθμό, ναι. Δεν έχω τις έχω δει όλες, αλλά σίγουρα έχουν βγει ταινίες που αναδυκνείουν θέματα που ζήσαμε τα τελευταία χρόνια. Μετανάστες και ξενοφοβία, τα γεγονότα του Δεκέμβρη του 2008, η κρίση — είναι θέματα που τα είδαμε σε ταινίες μεγάλου και μικρού μήκους όπως επίσης και σε ντοκιμαντέρ. Βέβαια, δεν είναι πολλές, αν δει κανείς το Ελληνικό κινηματογραφικό τοπίο στο σύνολο του, αλλά νομίζω ότι ο αριθμός θα αυξηθεί.

 Υπάρχει χώρος για ταινίες μικρού μήκους τώρα;

Πάντα θα υπάρχει χώρος για τη μικρού μήκους ταινία, ειδικά τώρα που το διαδύκτιο μας επιτρέπει να αναζητήσουμε συνεργάτες για τις τινίες μας, να τις διαφημίσουμε και να τις προβάλουμε σε online φεστιβάλ ή διαδυκτιακούς τόπους προβολής. 

Πόσο ανεξάρτητη είναι η δημιουργία από τον τρόπο χρηματοδότησης;

Κάποτε, για να φτιάξεις μια ταινία χρειαζόσουν ένα μεγάλο χρηματικό ποσό. Σήμερα, τα πράγματα είναι πιο έεύκολα και ο σκηνοθέτης/δημιουργός μοιάζει να μπορεί να κάνει μόνος του ταινίες χάρη στη τεχνολογία. Με έναν τρόπο δηλαδή, η δημιουργία μπορεί να ανεξαρτητοποιηθεί από τους τρόπους χρηματοδότησης που γνωρίζουμε μέχρι σήμερα. Αλλά το ζήτημα δεν είναι πάντα τα χρήματα. Μια ταινία μπορεί να είναι το όραμα του σκηνοθέτη, παραμένει όμως μια κατεξοχήν συλλογική διαδικασία, όπου το τελικό καλλιτεχνικό έργο είναι αποτέλεσμα δουλειάς και συνεισφοράς πάρα πολλών ανθρώπων. Με αυτήν την έννοια, ένας δημιουργός πάντα θα είναι «εξαρτημένος» από συνθήκες, από πρόσωπα, από περιορισμούς. Είναι η μάχη που δίνει με όλα αυτά τα στοιχεία για να μείνει το όνειρό του ζωντανό που φέρνει τη ζύμωση για ένα καλύτερο, θεωρώ, αποτέλεσμα.  Έτσι και η εύρεση χρημάτων, χορηγών, άλλων παραγωγών συνεισφέρει στο τελικό αποτέλεσμα. Η λέξη κλειδί δεν είναι το «ανεξάρτητος» πιστεύω, όσο το «συνεργασία». 

Η στρατευμένη τεχνη βοηθάει την κοινωνική εξέλιξη; Κι αν ναι, υπό ποιους όρους;

Δεν έχει αποδειχθεί ότι η τέχνη γενικότερα έκανε τις κοινωνίες και τους ανθρώπους καλύτερους. Δεν πιστεύω σ’ έναν κινηματογράφο που υπηρετεί ντε και καλά μια ιδεολογία. Παλιότερα με ενθουσίαζαν οι ταινίες με ξεκάθαρο «μήνυμα»· σήμερα βαριέμαι τις ίδιες ταινίες που προσπαθούν να «διδάξουν» και να μας δείξουν τι είναι σωστό και τι λάθος, ακόμη και τις πιο «αθώες» ή λιγότερο χρωματισμένες ιδεολογικά, όπως για παράδειγμα κάποιες αντιπολεμικές ταινίες. Η κοινωνική εξέλιξη και αφύπνιση είναι αναγκαία και είναι μια ευθύνη που κουβαλάει ένας καλλιτέχνης έτσι κι αλλιώς, νομίζω όμως ότι δεν χρειαζόμαστε στρατευμένες ταινίες. Η έννοια της «στράτευσης» εμπεριέχει ένα πιστεύω από τη πλευρά του δημιουργού σε κάτι που είναι απτό και σίγουρο που είναι λύση ή απάντηση σ’ ένα πρόβλημα. Προσωπικά προτιμώ την τέχνη που δεν δίνει απάντήσεις αλλά θέτει κι άλλα ερωτήματα, πέρα από τα προφανή. 

Τι κουβαλάει ένας σκηνοθέτης στο σακίδιο από το παρελθόν;

Τα άπλυτά του. 

Περιγράψτε το πιο σημαντικό πλάνο μιας ταινίας, που για εσάς αποτυπώνει το τωρινό γίγνεσθαι.

Το βλέμμα του Θανάση Βέγγου με τη καραμπίνα στα χέρια ενω βρίσκεται περικυκλωμένος από εκρήξεις σ’ ένα ναρκοπέδιο — από τη ταινία του Ντίνου Κατσουρίδη «Θανάση πάρε τ’ όπλο σου».

Φιλμογραφία:

«Το σημάδι της Ζωής» 2008
«Ο συγκάτοικος» 2003
«Η τελευταία στάση»1999
«Καβάλα, η πόλη μου» 1997
«Το ποτάμι» 1995

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.