Home

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ, στις 29 Ιουλίου του 1919, γεννήθηκε ο Μίλτος Σαχτούρης

—Δὲν ἔχω γράψει ποιήματα
μέσα σε κρότους
μέσα σε κρότους
κύλησε ἡ ζωή μου

Μ. Σ.

Ο ποιητής Μίλτος Σαχτούρης (1919-2005) γεννήθηκε στην Αθήνα. Η καταγωγή του ήταν από την Ύδρα, καθώς ήταν δισέγγονος του ναυάρχου της Επανάστασης του 1821 καπετάν Γιώργη Σαχτούρη. Το 1937 εγγράφεται στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, αλλά το 1940 την εγκαταλείπει για να αφοσιωθεί στην ποίηση. Εμφανίζεται στα γράμματα το Μάιο 1944 με ποιήματα στο περιοδικό Τα Νέα Γράμματα. Συνεργάστηκε με τα περιοδικά: Τα Νέα Γράμματα, Τα Νέα Ελληνικά και Νέα Εστία. Μετέφρασε ποιήματα του Μπρεχτ. Τιμήθηκε με τρία Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας. Το 1956, τιμήθηκε με το Α΄ Βραβείο «Νέοι Ευρωπαίοι Ποιητές» από την ιταλική ραδιοφωνία και τηλεόραση για την συλλογή του Όταν σας μιλώ, το 1962 με το Β΄ Κρατικό βραβείο ποίησης για την συλλογή του Τα στίγματα, το 1987 με το Α΄ Κρατικό βραβείο ποίησης για το έργο του Εκτοπλάσματα, και η τελευταία βράβευσή του ήταν το 2003, με το Μέγα Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας για το σύνολο του έργου του. Έγραψε, μεταξύ άλλων, τις ποιητικές συλλογές: Οι λησμονημένοι (1945), Παραλογαίς (1948), Με το πρόσωπο στον τοίχο (1952), Όταν σας μιλώ (1956), Τα φάσματα ή η χαρά στον άλλο δρόμο (1958), Ο περίπατος (1960), Τα στίγματα (1962), Σφραγίδα ή η όγδοη Σελήνη (1964), Το σκεύος (1971). Τα ποιήματα του έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες. Πέθανε στην Αθήνα, την Τρίτη 29 Μαρτίου 2005.

Ο Τάκης Σινόπουλος έγραψε στο περιοδικό Εποχές, τ. 24, Απρίλιος 1965, με αφορμή την έκδοση της όγδοης ποιητικής συλλογής του Μίλτου Σαχτούρη Σφραγίδα ή η όγδοη σελήνη: «Δεν είμαι πάντοτε σίγουρος αν με την ποίηση του Μίλτου Σαχτούρη βρισκόμαστε μπροστά σ’ έναν φρόνιμο τώρα πια, εκλογικευμένο υπερρεαλιστή, που έβαλε σε τάξη τις γαίες του, οργάνωσε δηλαδή και τυποποίησε τον παραλογισμό του, ή σε μια περίπτωση τερατώδους μοναξιάς, όπου ο ποιητής πορεύεται προς το θυσιαστήριο με την απόφαση να εξιλεώσει έναν άγνωστο και σκοτεινό θεό». […]

Θα ήταν επανάληψη γνωστών πραγμάτων αν λέγαμε πως ανήκει στους επίλεκτους της μεταπολεμικής γενιάς. Κατάχτησε κι αυτός με την επιμονή του και το πείσμα του λίγο-λίγο τη θέση που κατέχει σήμερα, παλεύοντας με λογής-λογής αρνήσεις. Από το 1945 μέχρι το 1964 έχει στο ενεργητικό του οχτώ συλλογές. Δεν είναι ογκώδεις […]

Ωστόσο με κάθε βιβλίο του μας υποχρεώνει να τον αντιμετωπίσουμε ξανά από την αρχή μέσα στον μικρό αφώτιστο κήπο του, που αντί να’ ναι ο κήπος της Εδέμ, είναι ο καθόλου ευχάριστος κήπος του φόβου, του άγχους και της ενοχής. Άλλα άνθη που θ’ αποκομίσουμε είναι ο σφαγιασμένος έρωτας, παραλλαγμένος συχνά σε ανάλγητες πράξεις, η μοναξιά με την έννοια της αυτοτιμωρίας, η παραμόρφωση και η αντιστροφή της σχέσης των πραγμάτων, η επίκληση μιας χαμένης αθωότητας, η κρύα ανάσα του γείτονα θανάτου. Κι ανάμεσα ο Σαχτούρης βασιλιάς σε ματωμένους κήπους, αθεράπευτα στιγματισμένος από τη μνήμη ενός βαθειά ριζωμένου, αλλά όχι και ανεξιχνίαστου, πρωταρχικού αμαρτήματος». [από τη Βιβλιοnet]

* * *

Ὁ στρατιώτης ποιητής

Δὲν ἔχω γράψει ποιήματα
μέσα σε κρότους
μέσα σε κρότους
κύλησε ἡ ζωή μου

Τὴ μιὰν ἡμέρα ἔτρεμα
τὴν ἄλλην ἀνατρίχιαζα
μέσα στὸ φόβο
μέσα στὸ φόβο
πέρασε ἡ ζωή μου

Δὲν ἔχω γράψει ποιήματα
δὲν ἔχω γράψει ποιήματα
μόνο σταυροὺς
σὲ μνήματα
καρφώνω

Ὁ τρελὸς λαγός

Γύριζε στοὺς δρόμους ὁ τρελὸς λαγὸς
γύριζε στοὺς δρόμους
ξέφευγε ἀπ᾿ τὰ σύρματα ὁ τρελὸς λαγὸς
ἔπεφτε στὶς λάσπες

Φέγγαν τὰ χαράματα ὁ τρελὸς λαγὸς
ἄνοιγε ἡ νύχτα
στάζαν αἷμα οἱ καρδιὲς
ὁ τρελὸς λαγὸς
ἔφεγγε ὁ κόσμος

Βούρκωναν τὰ μάτια του ὁ τρελὸς λαγὸς
πρήσκονταν ἡ γλώσσα
βόγγαε μαῦρο ἔντομο ὁ τρελὸς λαγὸς
θάνατος στὸ στόμα

«Oι εμπνεύσεις μου έρχονται σχεδόν ουρανοκατέβατες. Πολλές φορές με αγωνία. Kαμιά φορά έχω κάποιο πρόσωπο υπόψη μου ή κάποια κατάσταση. Tα περισσότερα όμως είναι ξεκρέμαστα. Έχω γράψει βέβαια μερικά ποιήματα που αναφέρονται σε πρόσωπα που αγαπώ, Έλληνες και ξένους. Oπως τον Γεράσιμο Σκλάβο, τον Nίκο Eγγονόπουλο, τον Διαμαντή Διαμαντόπουλο, έναν ζωγράφο που αδικήθηκε». [Συνέντευξη του Μίλτου Σαχτούρη στην Καθημερινή, 2000]

Το καφενείο

Καθόμουνα στο καφενείο και κοίταζα
από τη βιτρίνα
μια γυναίκα δίχως χέρια προσπαθούσε
να κρύψει ένα τηλέφωνο μέσα στο στόμα της
το χοντρό κόκκινο πουλί που πάντοτε
με καταδιώκει
πέταξε γύρω-γύρω τρεις φορές
ύστερα στάθηκε στην πόρτα του καφενείου
και μου φώναξε:
– Είσαι αφελής, δεν ξέρεις τίποτε,
θα σε σκοτώσω!
εγώ τότε βάλθηκα να τραγουδάω
για την άσπρη ζαχαρένια γυναίκα που πέθανε
με τις καλογριές

ήτανε όλα τόσο άσχημα, φριχτά
που άρχισα να γελάω
να γελάω
να γελάω

είδα και τον εαυτό μου να περνάει
έξω από τη βιτρίνα

ήταν απέραντα θλιμμένος και σκεφτικός

«O ρόλος του ποιητή είναι ένας, και στους εύκολους και στους δύσκολους καιρούς: να είναι ο εαυτός του και να γράφει αυτό που λέει η καρδιά και το μυαλό του. Aπόδειξη ότι όσοι επηρεάστηκαν πολύ από τα γεγονότα, δηλαδή όσοι πήραν θέσεις πολύ επαναστατικές, χάθηκαν. Mόνο ένας ειλικρινής έμεινε: ο Mανόλης Aναγνωστάκης. Ήταν ένα σωρό αριστεροί, οι οποίοι έσβησαν όλοι. Γιατί δεν είναι περιστασιακή η ποίηση, είναι αιώνια».  [Συνέντευξη του Μίλτου Σαχτούρη στην Καθημερινή, 2000]

Τὸ πρωὶ καὶ τὸ βράδυ

Τὸ πρωὶ
βλέπεις τὸ θάνατο
νὰ κοιτάζει ἀπ᾿ τὸ παράθυρο
τὸν κῆπο
τὸ σκληρὸ πουλὶ
καὶ τὴν ἥσυχη γάτα
πάνω στὸ κλαδὶ

ἔξω στὸ δρόμο
περνάει
τ᾿ αὐτοκίνητο-φάντασμα
ὁ ὑποθετικὸς σωφὲρ
ὁ ἄνθρωπος μὲ τὴ σκούπα
τὰ χρυσὰ δόντια
γελάει
καὶ τὸ βράδυ
στὸν κινηματογράφο
βλέπεις
ὅ,τι δὲν εἶδες τὸ πρωὶ
τὸ χαρούμενο κηπουρὸ
τὸ ἀληθινὸ αὐτοκίνητο
τὰ φιλιὰ μὲ τὸ ἀληθινὸ ζευγάρι

ὅτι δὲν ἀγαπάει τὸ θάνατο
ὁ κινηματογράφος

Ακούγοντας τη φωνή του Μίλτου Σαχτούρη από το μαγνητόφωνο και βλέποντας τον Σιγανίδη σκυφτό να συνομιλεί μαζί του με το μπάσο, ανατρίχιασα. Ένας ζωντανός κουβεντιάζει με έναν νεκρό. [Μάρθα Φριντζήλα, περιγράφοντας συναυλία του Μιχάλη Σιγανίδη και των Φίλων Μίλτου Σαχτούρη στο «Αλάβαστρον» το 2009].

Τοῦ θηρίου

Μὴ φεύγεις θηρίο
Θηρίο μὲ τὰ σιδερένια δόντια
Θὰ σοῦ φτιάξω ἕνα ξύλινο σπίτι
Θὰ σοῦ δώσω ἕνα λαγήνι
Θὰ σοῦ δώσω κι ἕνα κοντάρι
Θὰ σοῦ δώσω κι ἄλλο αἷμα νὰ παίζεις.

Θὰ σὲ φέρω σ᾿ ἄλλα λιμάνια
Νὰ δεῖς τὰ βαπόρια πῶς τρῶνε τὶς ἄγκυρες
Πῶς σπάζουν στὰ δυὸ τὰ κατάρτια
Κι οἱ σημαῖες ξάφνου νὰ βάφονται μαῦρες.

Θὰ σοῦ βρῶ πάλι τὸ ἴδιο κορίτσι
Νὰ τρέμει δεμένο στὸ σκοτάδι τὸ βράδυ
Θὰ σοῦ βρῶ πάλι τὸ σπασμένο μπαλκόνι
Καὶ τὸ σκύλο οὐρανὸ
Ποὺ βαστοῦσε τὴ βροχὴ στὸ πηγάδι.

Θὰ σοῦ βρῶ πάλι τοὺς ἴδιους στρατιῶτες
Αὐτὸν ποὺ χάθηκε πᾶν τρία χρόνια
Μὲ τὴν τρύπα πάνω ἀπ᾿ τὸ μάτι
Κι αὐτὸν ποὺ χτυποῦσε τὶς νύχτες τὶς πόρτες
Μὲ κομμένο τὸ χέρι.

Θὰ σοῦ βρῶ πάλι τὸ σάπιο Μῆλο
Μὴ φεύγεις θηρίο
Θηρίο μὲ τὰ σιδερένια δόντια.

* * *

Επιμέλεια αφιερώματος: Γιώργος Τσακνιάς

Εδώ άλλες επετειακές αναρτήσεις του dim/art

Το dim/art στο facebook

Το dim/art στο twitter

3 thoughts on “Ο στρατιώτης ποιητής

  1. Πολύ καλό. Ο Σαχτούρης εμπνέει δικαίως και θα εμπνέει διαχρονικά.
    Μήπως ξέρουμε ποιός έχει κάνει το artwork στο βίντεο του Νίκου Κηπουργού ; Είναι εκπληκτικό !

    Μου αρέσει!

  2. Όποιος έφτιαξε το βίντεο χρησιμοποίησε εικόνες του Travis Louie.
    Η σελίδα του Louie: http://www.travislouie.com/
    Βίντεο με έργα του στο youtube: http://www.youtube.com/watch?v=_lVWUP9eE6c

    Travis Louie’s paintings come from the tiny little drawings and many writings in his journals. He’s created his own imaginary world that is grounded in Victorian and Edwardian times. It is inhabited by human oddities, mythical beings, and otherworldly characters who appear to have had their formal portraits taken to mark their existence and place in society. The underlining thread that connects all these characters is the unusual circumstances that shape who they were and how they lived. Some of their origins are a complete mystery while others are hinted at. A man is cursed by a goat, a strange furry being is discovered sleeping in a hedge, an engine driver can’t seem to stop vibrating in his sleep, a man overcomes his phobia of spiders, etc, . . .Using inventive techniques of painting with acrylic washes and simple textures on smooth boards, he’s created portraits from an alternate universe that seemingly may or may not have existed.

    BIOGRAPHY

    Travis Louie was born in Queens, New York, about a mile from the site of the 1964 World’s Fair. His early childhood was spent making drawings and watching “Atomic Age” Sci-Fi and Horror movies. There were many Saturday afternoon trips to the local comics shop and noon matinees at the RKO Keith’s cinema on Northern Blvd. , where he marveled at the 1950’s memorabilia: the rocket ships, the superheroes, the giant monsters, and old pulp art covers. He did thousands of sketches of genre characters like Godzilla, King Kong, and a host of creatures from Ray Harryhausen movies.

    After high school, he went to Pratt Institute in Brooklyn, New York, and graduated with a degree from the communication design dept. with the intent on pursuing a freelance illustration career. The work wasn’t as rewarding as he had anticipated. After a few years freelancing, he created a body of paintings and began showing them in local art galleries. The response was very encouraging. He stopped actively pursuing illustration work and began taking on more private commissions and concentrating his efforts on gallery shows.

    The visual style of his work is mostly influenced by the lighting and atmosphere of German Expressionist and Film Noir motion pictures from the Silent Era to the late 1950’s. Films from directors like F W Murnau, Fritz Lang, Orson Welles, Robert Siodmak, Robert Aldrich, Jacque Tourneur, and cinematographer, Greg Toland, had a great effect on the way he wanted his paintings to look.

    To achieve the dramatic “mood” in his paintings, they are produced primarily in black and white or limited color. He uses acrylic paints over tight graphite drawings on smooth grounds, like “plate” finish illustration board or finely sanded, primed wood panels. When he is not painting, his time is spent writing in his notebooks and journals. Many little drawings and sketches are made from those writings, most of which are less than 10 centimeters square.

    The influences for his work are many; the genre films, his fascination with human oddities, circus sideshows, old Vaudeville magic acts, Victorian portraits, and things otherworldly, are all blended together to enable him to bring life to the characters and stories he writes in his journals.

    MY WORK HAS APPEARED IN:

    Hi Fructose Magazine
    Empty Magazine

    Joia Magazine<
    Tattoo Society Magazine
    Blab!
    Juxtapoz Magazine

    Hudson Valley Magazine

    The Daily News
    Spectrum Books 5, 6, 7, 11, 12, 13, & 14

    SELECTED EXHIBITIONS 2011-1992

    Roq La Rue Gallery, Seattle, WAMerry Karnowsky Gallery, Los Angeles, CA

    Dorothy Circus Gallery, Rome, Italy
    William Baczek Fine Arts, Northampton, MA

    Copro Nason Gallery, Santa Monica, CA

    Shooting Gallery, San Francisco, CA

    Merry Karnowsky Gallery, Berlin, Germany

    Gallery 1988, Los Angeles, CA

    Josh Liner Gallery, New York, NY

    Fuse Gallery, New York, NY

    The Showroom gallery, New York, NY

    Last Rites Gallery, New York, NY

    La Luz De Jesus Gallery, Los Angeles, CA

    Thinkspace Gallery, Los Angeles, CA

    M Modern Gallery, Las Vegas, Nevada

    Perihelion Arts Gallery, Phoenix, AZ

    Youngblood Gallery, Atlanta, GA

    McCaig-Welles Gallery, Williamsburg, NY

    Williamsburg Art & Historical Society, NY

    Warde Nasse Gallery, New York, NY

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s