Για το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου

Ανακοίνωση του Τομέα Πολιτισμού της ΔΗΜΑΡ για το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου

dimar logoΗ αιφνιδιαστική, αδιαφανής και αναιτιολόγητη απόφαση του αναπληρωτή υπουργού Πολιτισμού για την κατάργηση του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ) αποτελεί σαφή ένδειξη για την έλλειψη συγκεκριμένου σχεδιασμού στο χώρο της ευρύτερης πολιτιστικής πολιτικής, και ειδικότερα στο χώρο του βιβλίου.

Το ΕΚΕΒΙ, ένας θεσμός με διάρκεια και ιστορία δύο δεκαετιών, έχει κατορθώσει να γίνει σταθερό κέντρο αναφοράς για εκπαιδευτικούς, φοιτητές, ερευνητές, μεταφραστές και επιμελητές, συγγραφείς και καλλιτέχνες στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, προσφέροντας παράλληλα βάσεις δεδομένων και επιχειρησιακά εργαλεία για την προώθηση και την ανάπτυξη του βιβλίου και της ανάγνωσης. Η συμμετοχή της χώρας σε προγραμματισμένες διεθνείς διοργανώσεις μέσω του ΕΚΕΒΙ καθώς και η απορρόφηση προγραμμάτων ΕΣΠΑ που ήδη υλοποιούνται αποτελούν σημαντική πολιτιστική και οικονομική δράση που δεν μπορεί να σαρωθεί με μια «επιχείρηση-σκούπα» και με την αντικατάσταση της λειτουργίας του ΕΚΕΒΙ από άλλα, ανύπαρκτα γραφειοκρατικά όργανα.

Ο Τομέας Πολιτισμού της ΔΗΜΑΡ είναι υπέρ της αναβάθμισης του θεσμού, της αξιολόγησης του έργου και των επιμέρους δράσεών του και της ένταξής του σε έναν νέο προσανατολισμό, με πιθανές συγχωνεύσεις και συνέργιες μεταξύ όμορων οργανισμών σχετικών με την προβολή του ελληνικού πολιτισμού: της γλώσσας, της λογοτεχνίας, της νεοελληνικής επιστημονικής βιβλιογραφίας. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, οι αλλαγές θα πρέπει να ενταχθούν σε ένα νέο οργανωτικό και αναπτυξιακό πλαίσιο, που θα τεθεί άμεσα σε δημόσια διαβούλευση και θα εξασφαλίσει τη συναίνεση των πνευματικών φορέων και των ζωντανών πολιτιστικών δυνάμεων του τόπου. Επειδή μάλιστα πρόκειται για θέμα «εθνικής πολιτιστικής πολιτικής», κάθε απόφαση για το μέλλον του ΕΚΕΒΙ πρέπει να συνδιαμορφωθεί και από τα κόμματα της τρικομματικής συγκυβέρνησης.

Στην κατεύθυνση αυτή, καλούμε τα αρμόδια Υπουργεία να δείξουν την ευαισθησία που χρειάζεται για να γίνει το ΕΚΕΒΙ θεσμός δημόσιου συμφέροντος με υψηλή παραγωγή πολιτισμικών αγαθών και ισχυρή παρουσία στη διεθνοποίηση του ελληνικού πολιτισμού. Με την ανακοίνωσή μας ζητάμε άμεσα την αναστολή της απόφασης της κατάργησης του ΕΚΕΒΙ και την έναρξη ενός ουσιαστικού διαλόγου με κριτήρια αξιολόγησης για την άμεση και αποτελεσματική αναβάθμιση ενός φορέα, που μπορεί να διαδραματίσει ιδιαίτερο ρόλο στην εποχή της κρίσης.

14/1/2013


http://www.dimokratikiaristera.gr/epikairotita/katalogos-deltion-graf-typou/4500-anakoinosi-tou-tomea-politismoy-tis-dimar-gia-to-ethniko-kentro-vivliou 

Ερώτηση του βουλευτή Λάρισας, Θωμά Ψύρρα, σχετικά με την κατάργηση του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου

dimar logoΟ Βουλευτής της ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ, Θωμάς Ψύρρας, κατέθεσε ερώτηση προς τον Υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων, Πολιτισμού και Αθλητισμού σχετικά με την «κατάργηση του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ)». Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης:

ΕΡΩΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΥΠΟΥΡΓΟ Παιδείας και Θρησκευμάτων, Πολιτισμού και Αθλητισμού

ΘΕΜΑ: Η κατάργηση του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ)

Πρόσφατα και αιφνιδιαστικά ανακοινώθηκε απόφαση του αναπληρωτή υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων, Πολιτισμού και Αθλητισμού, κ. Κώστα Τζαβάρα, για την κατάργηση του ΕΚΕΒΙ και τη μεταφορά των αρμοδιοτήτων του στην Διεύθυνση Γραμμάτων του υπουργείου.

Θεωρούμε την απόφαση πράξη καταστροφική, που αποδεικνύει πλήρη άγνοια και της αγοράς και του κόσμου του βιβλίου. Αντί να βελτιώσουμε και να επεκτείνουμε τη λειτουργία του ΕΚΕΒΙ, ακυρώνουμε τα πολλά θετικά του παραγνωρίζοντας ότι, ειδικά τα τελευταία χρόνια, με τις δράσεις του είχε σταθεροποιήσει την παρουσία του στην αγορά του βιβλίου.

Επειδή θεωρούμε ότι το ΕΚΕΒΙ κατά την 19χρονη παρουσία του αποτέλεσε το σημαντικότερο όργανο πολιτικής βιβλίου στην Ελλάδα.

Ερωτάται ο κ. Υπουργός:

1.Με ποιον συζήτησε προκειμένου να λάβει την απόφαση αυτή; Ποιους συμβουλεύτηκε;

2.Πώς θα διαλύσει έναν θεσμό με τον οποίο λειτουργούν δύο εκθέσεις και ένα ΕΣΠΑ;

3.Ποιος θα λειτουργεί τη Βιβλιονέτ, ένα βασικό εργαλείο δουλειάς βιβλιοπωλών και εκδοτών που χωρίς αυτό θα καταρρεύσει η αγορά;

4.Ποιος θα ασχολείται με τα στατιστικά του βιβλίου;

5.Ποιος θα συνεχίσει τη δημιουργία τράπεζας δεδομένων, τις ψηφιοποιήσεις, τις έρευνες εκδοτικών και αναγνωστικών δεδομένων και συμπεριφορών, τις μεταφράσεις σε άλλες γλώσσες, τις ανταλλαγές και τις διμερείς σχέσεις;

6.Ποιος θα οργανώσει τις εκδηλώσεις του Έτους Καβάφη που ανήγγειλε ο υπουργός;

7.Θεωρείτε ότι είναι ικανή η Διεύθυνση Γραμμάτων του Υπουργείου Πολιτισμού να αναλάβει και να διεκπεραιώσει με επιτυχία το έργο του ΕΚΕΒΙ;

14/1/2013
Ο ΕΡΩΤΩΝ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ
Θωμάς Ψύρρας

http://www.dimokratikiaristera.gr/stin-vouli/erotiseis/katalogos-erotiseon/4505-erotisi-tou-voulefti-larisas-thoma-psyrra-sxetika-me-tin-katargisi-tou-ethnikoy-kentrou-vivliou

170 άνθρωποι του βιβλίου υπογράφουν για να σώσουν το ΕΚΕΒΙ

DB276CF15B6E983969EAE39B27CB18DAΠρωτοβουλία υπεράσπισης του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ) και  συγκέντρωση υπογραφών προκειμένου να μην υλοποιηθεί η απόφαση του αναπληρωτή υπουργού Πολιτισμού Κώστα Τζαβάρα για το κλείσιμο του οργανισμού ξεκίνησε με την υποστήριξη της Εταιρείας Συγγραφέων. Μέχρι στιγμής, 170 άνθρωποι από τον χώρο του βιβλίου –συγγραφείς, μεταφραστές, εκδότες, βιβλιοπώλες, πανεπιστημιακοί καθηγητές στην Ελλάδα και στο εξωτερικό– υπογράφουν επιστολή με την οποία ζητούν από τον αναπληρωτή υπουργό Πολιτισμού «να ανακαλέσει, προσωρινά, την απόφασή του για το κλείσιμο του ΕΚΕΒΙ, ώστε να υπάρξει στον χώρο του βιβλίου μια  ευρύτερη συζήτηση για την ταυτότητα και  μέλλον του, αλλά και για να  ολοκληρωθεί ομαλά, τουλάχιστον, η απορρόφηση των πόρων των δύο προγραμμάτων ΕΣΠΑ -για τη διοργάνωση της Έκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης και για την προώθηση της φιλαναγνωσίας- μέσα στην επόμενη διετία». Η επιστολή καταλήγει: «Δεν χρειάζεται στην οικονομική δυσπραγία και στις δύσκολες συνθήκες που περνάει η χώρα να υιοθετούνται μέτρα τα οποία μας υποβαθμίζουν πολιτιστικά και οδηγούν, ως βαθύτερη συνέπεια, στην πνευματική φτώχεια».
ΝΑ ΑΝΑΚΛΗΘΕΙ Η ΑΠΟΦΑΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ
Η απόφαση του αναπληρωτή Υπουργού Πολιτισμού να δρομολογήσει εν μια νυκτί και χωρίς καμία συζήτηση τις διαδικασίες για την κατάργηση του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου, του μοναδικού φορέα αφιερωμένου στο βιβλίο στη χώρα μας, απειλεί να επαναφέρει την πολιτική της πολιτείας για το βιβλίο σε εποχές πλήρους ανυποληψίας.
Πρόκειται για έναν θεσμό που επί 19 συνεχή χρόνια, ανέπτυξε συγκεκριμένες δράσεις, έργα και υποδομές και κατάφερε να γίνει σημείο αναφοράς για τον πνευματικό και εκπαιδευτικό κόσμο της χώρας μας, υποστηρίζοντας την προβολή και τη διάδοση του βιβλίου σε όλες τις ηλικίες.
Τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα, προσαρμοζόμενο στις δύσκολες συνθήκες που επικρατούν, κατάφερε να μειώσει σημαντικά τις δαπάνες του, διευρύνοντας ταυτόχρονα τις πηγές χρηματοδότησής του, έτσι ώστε το 2012 να αντλήσει το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού του από ευρωπαϊκούς πόρους. Οι βασικές δράσεις του –οι μεγάλες εκθέσεις βιβλίου, η Βιβλιονέτ, βασικό εργαλείο δουλειάς βιβλιοπωλών και εκδοτών, τα ψηφιακά αρχεία και οι ιστοσελίδες, οι έρευνες για την αναγνωσιμότητα του βιβλίου και τα στατιστικά στοιχεία, τα σεμινάρια, τα φεστιβάλ νέων λογοτεχνών, η υποστήριξη του προγράμματος μεταφράσεων προς άλλες γλώσσες, οι ανταλλαγές και οι διμερείς σχέσεις είναι κατακτήσεις του ΕΚΕΒΙ οι οποίες θα εξαφανιστούν ή θα συρρικνωθούν. Το μέλλον όλων αυτών των δράσεων καθίσταται αμφίβολο υπό την αιγίδα του διοικητικού μηχανισμού, την οποία εξήγγειλε ο κ. Τζαβάρας.
Ασφαλώς ο καθένας μπορεί να ασκήσει την κριτική του για αρκετές πλευρές της λειτουργίας του. Εάν το ΕΚΕΒΙ είχε αδυναμίες, μπορεί να βελτιωθεί η λειτουργία του με διαφορετική οργάνωση, άλλη διοίκηση, νέα πρόσωπα. Το σημαντικό αυτή τη στιγμή είναι ότι πρέπει να διατηρηθεί ο θεσμός που ασκεί την εθνική πολιτική για το βιβλίο.
Στις συνθήκες τις οποίες διανύει η χώρα μας, θεωρούμε θεμελιώδους σημασίας τη διαπίστωση ότι ο πολιτισμός αποτελεί έναν από τους τρόπους για την έξοδό της από την κρίση, με τη δημιουργία διεθνούς συγκριτικού της πλεονεκτήματος. Καλούμε επομένως τον αναπληρωτή Υπουργού Πολιτισμού να ανακαλέσει, προσωρινά, την απόφασή του για το κλείσιμο του ΕΚΕΒΙ, ώστε να υπάρξει στον χώρο του βιβλίου μια  ευρύτερη συζήτηση για την ταυτότητα και  μέλλον του, αλλά και για να  ολοκληρωθεί ομαλά, τουλάχιστον, η απορρόφηση των πόρων των δύο προγραμμάτων ΕΣΠΑ -για τη διοργάνωση της Έκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης και για την προώθηση της φιλαναγνωσίας- μέσα στην επόμενη διετία.  Δεν χρειάζεται στην οικονομική δυσπραγία και στις δύσκολες συνθήκες που περνάει η χώρα να υιοθετούνται μέτρα τα οποία μας υποβαθμίζουν πολιτιστικά και οδηγούν, ως βαθύτερη συνέπεια, στην πνευματική φτώχια.
Υπογραφές 
– Τατιάνα Αβέρωφ, συγγραφέας
– Νίκη Αϊντενάιερ, εκδότρια/μεταφράστρια
– Κώστας Ακρίβος, συγγραφέας
– Αλεξάνδρα Ανδρούσου, πανεπιστημιακός
– Διαμαντής Αξιώτης, συγγραφέας
– Βενετία Αποστολίδου, πανεπιστημιακός
– Νίκος Αργύρης, εκδότης
– Φωτεινή Ασημακοπούλου, πανεπιστημιακός
– Χρήστος Αστερίου, συγγραφέας
– Αγγελική Βαρελλά, συγγραφέας
– Βασίλης Βασιλικός, συγγραφέας
– Αλεξάνδρα Βασιλοπούλου, πανεπιστημιακός
– Θοδωρής Βασιλόπουλος, βιβλιοπώλης
– Ιωσήφ Βεντούρας, ποιητής
– Κώστας Βεργόπουλος, πανεπιστημιακός
– Χάρης Βλαβιανός, ποιητής/εκδότης
– Ρέα Γαλανάκη, συγγραφέας
– Σπύρος Γιανναράς, συγγραφέας
– Φοίβη Γιαννίση, ποιήτρια/πανεπιστημιακός
– Έφη Γιαννοπούλου, μεταφράστρια
– Κούλης Γιαννουκάκος, δ/ντης ερευνών ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος
– Πόπη Γκανά, εκδότρια
– Μυρσίνη Γκανά, εκδότρια/μεταφράστρια
– Γιάννης Γκανάς, εκδότης/μουσικός
– Μιχάλης Γκανάς, ποιητής
– Πέτρος Γκολίτσης, ποιητής
– Θεόδωρος Γρηγοριάδης, συγγραφέας
– Νίκος Δαββέτας, συγγραφέας
– Στέφανος Δάνδολος, συγγραφέας/δημοσιογράφος
– Χαρά Δαφέρμου, πανεπιστημιακός
– Αλεξάνδρα Δεληγιώργη, συγγραφέας/πανεπιστημιακός
– Μάρω Δούκα, συγγραφέας
– Γιάννης Δούκας, ποιητής/κριτικός λογοτεχνίας
– Λίλη Εξαρχοπούλου, συγγραφέας
– Γιάννης Ευσταθιάδης, πεζογράφος/ποιητής
– Μαρία Ευσταθιάδη, συγγραφέας/μεταφράστρια
– Γιάννης Ζαρκάδης, πανεπιστημιακός
– Κατερίνα Ζαρόκωστα, συγγραφέας
– Λεύκιος Ζαφειρίου, ποιητής
– Σταύρος Ζαφειρίου, ποιητής
– Γιάννης Ζέρβας, συγγραφέας/πανεπιστημιακός
– Αλέξης Ζήρας, βιβλιοκριτικός/πρόεδρος Εταιρείας Συγγραφέων
– Μυρσίνη Ζορμπά, πρ. ευρωβουλευτής
– Κατερίνα Ηλιοπούλου, ποιήτρια
– Τάκης Θεοδωρόπουλος, συγγραφέας
– Γιώργος Γ. Θεοχάρης, ποιητής
– Παναγιώτης Ιωαννίδης, ποιητής
– Δημήτρης Καλοκύρης, συγγραφέας/μεταφραστής
– Τάσος Καλούτσας, συγγραφέας
– Ηλίας Κανέλλης, δημοσιογράφος/κριτικός λογοτεχνίας
– Μάκης Καραγιάννης, συγγραφέας/κριτικός λογοτεχνίας
– Βασίλης Καραγιάννης, συγγραφέας/εκδότης
– Εύα Καραϊτίδη, εκδότρια
– Βρασίδας Καραλής, πανεπιστημιακός/νεοελληνιστής
– Παρασκευάς Καρασούλος, στιχουργός/εκδότης
– Νίκος Καρατζάς, βιβλιοπώλης/εκδότης
– Ελένη Καρρά, δημοσιογράφος
– Θανάσης Καστανιώτης, εκδότης
– Αργύρης Καστανιώτης, εκδότης
– Δήμητρα Κατή, πανεπιστημιακός
– Νατάσα Κεσμέτη, συγγραφέας
– Βαγγέλης Κεχριώτης, πανεπιστημιακός
– Ηλίας Κεφάλας, συγγραφέας/κριτικός λογοτεχνίας
– Δημήτρης Κόκορης, πανεπιστημιακός
– Δήμητρα Κολλιάκου, συγγραφέας/γλωσσολόγος
– Γιώργος Κορδομενίδης, κριτικός λογοτεχνίας/εκδότης
– Ντέιβιντ Κόνολι, μεταφραστής/πανεπιστημιακός
– Λίλα Κονομάρα, συγγραφέας/μεταφράστρια
– Περικλής Κοροβέσης, συγγραφέας, δημοσιογράφος, πρ. βουλευτής
– Θωμάς Κοροβίνης, συγγραφέας
– Αλέξανδρος Κοσματόπουλος, συγγραφέας
– Μαρία Κουγιουμτζή, συγγραφέας
– Αγγελική Κουμανούδη, πανεπιστημιακός
– Ιορδάνης Κουμασίδης, υπ. δρ. φιλοσοφίας/συγγραφέας
– Ζέτα Κουντούρη, συγγραφέας
– Μαρία Κούρση, ποιήτρια
– Παναγιώτης Κουσαθανάς, συγγραφέας
– Μαρία Κούση, πανεπιστημιακός
– Γιάννης Κούτρας, βιβλιοπώλης/εκδότης
– Χλόη Κουτσουμπέλη, ποιήτρια
– Αχιλλέας Κυριακίδης, συγγραφέας/μεταφραστής
– Μαρία Κυρτζάκη, ποιήτρια
– Γιάννης Κωνστανταρόπουλος, εκδότης
– Χριστίνα Κωνσταντινίδου, πανεπιστημιακός
– Πασχάλης Λαμπαρδής, συγγραφέας
– Νίκος Λαμπρόπουλος, βιβλιοπώλης/εκδότης
– Κάτια Λεμπέση, εκδότρια
– Μαίρη Λεοντσίνη, πανεπιστημιακός
– Αντώνης Λιάκος, πανεπιστημιακός
– Θέμης Λιβεριάδης, ποιητής
– Σταύρος Λυγερός, δημοσιογράφος
– Αργυρώ Μαντόγλου, συγγραφέας/μεταφράστρια
– Πέτρος Μάρκαρης, συγγραφέας
– Θανάσης Μαρκόπουλος, ποιητής/κριτικός λογοτεχνίας
– Κωνσταντίνος Μελάς, οικονομολόγος
– Θανάσης Μήνας, δημοσιογράφος
– Δημήτρης Μίγγας, συγγραφέας
– Μάριος Μιχαηλίδης, πεζογράφος/ποιητής
– Λίλη Μιχαηλίδου, ποιήτρια
– Ζντράβκα Μιχαήλοβα, μεταφράστρια
– Μιχάλης Μοδινός, συγγραφέας/περιβαλλοντολόγος
– Αλεξάνδρα Μπακονίκα, ποιήτρια
– Γιώργος – Ίκαρος Μπαμπασάκης, συγγραφέας/μεταφραστής
– Άρης Μπερλής, μεταφραστής/κριτικός λογοτεχνίας
– Σοφία Νικολαΐδου, συγγραφέας
– Κατερίνα Νικολοπούλου, σκηνοθέτρια/πανεπιστημιακός
– Δημήτρης Νόλλας, συγγραφέας
– Μαρίζα Ντεκάστρο, συγγραφέας
– Γ. Δ. Παγανός, κριτικός λογοτεχνίας
– Νίκος Παναγιωτόπουλος, συγγραφέας/σεναριογράφος
– Νένη Πανουργιά, πανεπιστημιακός
– Γιώτα Παπαγεωργίου, πανεπιστημιακός
– Νώντας Παπαγεωργίου, εκδότης
– Μαρία Παπαγιάννη, συγγραφέας
– Κάλλια Παπαδάκη, συγγραφέας
– Αριστέα Παπαλεξάνδρου, ποιήτρια
– Αλεξάνδρα Παπασωτηρίου, βιβλιοπώλις/εκδότρια
– Γιώργος Παπασωτηρίου, βιβλιοπώλης/εκδότης
– Άννα Πατάκη, εκδότρια
– Έλενα Πατάκη, εκδότρια
– Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου, συγγραφέας
– Μίλτος Πεχλιβάνος, πανεπιστημιακός/νεοελληνιστής
– Μάρκελλος Πιράρ, μεταφραστής
– Τζίνα Πολίτη, πανεπιστημιακός/συγγραφέας
– Πέτρος Πολυμένης, ποιητής/δοκιμιογράφος
– Ίνγκεμαρ Ρεντίν, ποιητής/μεταφραστής
– Δημήτρης Οικονόμου, συγγραφέας
– Νίκος Σαββάτης, κριτικός κινηματογράφου
– Σωτήρης Σαράκης, ποιητής
– Νίκος Σαραντάκος, συγγραφέας/μεταφραστής
– Δημήτρης Σεβαστάκης, ζωγράφος/πανεπιστημιακός
– Σάκης Σερέφας, συγγραφέας
– Γιώργος Σκαμπαρδώνης, συγγραφέας
– Θωμάς Σκάσσης, συγγραφέας/μεταφραστής
– Μαρία Σκιαδαρέση, συγγραφέας
– Σωτήρης Σουλιώτης, μεταφραστής
– Αλέξης Σταμάτης, συγγραφέας
– Γκόντα Βαν Στέεν, πανεπιστημιακός/ελληνίστρια
– Δημήτρης Στεφανάκης, συγγραφέας
– Άρης Σφακιανάκης, συγγραφέας
– Κλαίτη Σωτηριάδου, συγγραφέας/μεταφραστής
– Έρση Σωτηροπούλου, συγγραφέας
– Πέτρος Τατσόπουλος, συγγραφέας/βουλευτής
– Γιάννης Τζανετάκης, ποιητής
– Δημήτρης Τζιόβας, πανεπιστημιακός/νεοελληνιστής
– Μπόιντ Τόνκιν, δημοσιογράφος/κριτικός λογοτεχνίας
– Ελένη Τορόση, συγγραφέας
– Σώτη Τριανταφύλλου, συγγραφέας
– Χρήστος Τριανταφύλλου, μεταπτυχιακός φοιτητής
– Νίκη Τρουλλινού, συγγραφέας
– Βασίλης Τσελφές, πανεπιστημιακός
– Βασίλης Τσιαμπούσης, συγγραφέας
– Νώντας Τσίγκας, γιατρός/συγγραφέας
– Μάκης Τσίτας, συγγραφέας/δημοσιογράφος
– Μισέλ Φάις, συγγραφέας
– Ευγενία Φακίνου, συγγραφέας
– Μαρία Φακίνου, συγγραφέας
– Μιχάλης Φακίνος, συγγραφέας
– Στρατής Χαβιαράς, συγγραφέας
– Χρήστος Χαρτοματσίδης, συγγραφέας
– Θανάσης Χατζόπουλος, ποιητής, παιδοψυχίατρος, ψυχαναλυτής
– Θανάσης Χειμωνάς, συγγραφέας
– Έλενα Χουζούρη, ποιήτρια/κριτικός λογοτεχνίας
– Χριστίνα Χριστοφοράτου, πανεπιστημιακός
– Χρήστος Χρυσόπουλος, συγγραφέας
– Βάσω Ψαράκη, συγγραφέας
– Λίτσα Ψαραύτη, συγγραφέας
– Αθανάσιος Ψυχογιός, εκδότης
– Trine Stauning Willert, πανεπιστημιακός/νεοελληνίστρια

Ανακοίνωση των εργαζομένων στο Εθνικό Κέντρο Βιβλίου

Αθήνα, 15.1.2013

Ανακοίνωση των εργαζομένων στο Εθνικό Κέντρο Βιβλίου

logoΣτο πλαίσιο της σημερινής κρίσης και της ενορχηστρωμένα βάρβαρης επίθεσης που δέχτηκε η πολιτική για το βιβλίο και το ίδιο το ΕΚΕΒΙ, μετά και από την απόφαση «κατάργησής του», που ανακοίνωσε ο αναπληρωτής υπουργός κ. Τζαβάρας, εμείς, οι 35 εργαζόμενοι του ΕΚΕΒΙ, απλήρωτοι για μήνες, θα θέλαμε να διευκρινίσουμε τα εξής:

  • Οι επιτυχημένες δράσεις και τα προγράμματα του ΕΚΕΒΙ (Εκθέσεις Βιβλίου στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, Φεστιβάλ Νέων Λογοτεχνών, Φιλαναγνωσία, Μικρός Αναγνώστης, Βιβλιονέτ, Έρευνες, Παρατηρητήριο Ψηφιακού Βιβλίου, Πρόγραμμα Φράσις για την ενίσχυση των μεταφράσεων, διμερείς και διεθνείς σχέσεις, Εργαστήρι του Βιβλίου, Λέσχες Ανάγνωσης, Βραβείο Αναγνωστών, διατήρηση και ανανέωση ποικίλων αρχείων και συλλογών συγγραφέων, εκδοτών, βιβλιοπωλών, βιβλιοθηκών κ.ά.) ήταν και είναι οι άνθρωποί του – δεν θα υπήρχαν χωρίς αυτούς. Η πραγματοποίησή τους έχει συγκεντρώσει επαινετικά σχόλια, στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
  • Εργαζόμαστε στο ΕΚΕΒΙ, οι περισσότεροι από εμάς για πολλά χρόνια, χωρίς ούτε τα στοιχειώδη εργασιακά δικαιώματα (δηλαδή με μπλοκάκι, χωρίς ΙΚΑ, αποζημίωση απολύσεως ή ταμείο ανεργίας, και τους τελευταίους έντεκα μήνες, μάλιστα, χωρίς καν σύμβαση), με συνέπεια, επαγγελματισμό και αγάπη για το βιβλίο.
  • Δεν ανεχόμαστε να στρέφεται εν τέλει εις βάρος μας η καταπάτηση των εργασιακών μας δικαιωμάτων και η πολύχρονη «ομηρία» μας υπό το ρόλο του «συμβασιούχου». Υπενθυμίζουμε, δε, ότι το ΕΚΕΒΙ δημιουργήθηκε το 1994 για ν α ξεπεραστεί η δυσκαμψία του «στενού» δημόσιου τομέα να παράξει το παραπάνω έργο.

Το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου είναι ένας φορέας που κοστίζει ελάχιστα στο δημόσιο και φέρνει πίσωπολλαπλάσια. Η κομβική του θέση στο χώρο του Πολιτισμού του επέτρεψε να διαχειρίζεται με επιτυχία δύο Προγράμματα ΕΣΠΑ και να διεκδικεί κι άλλα. Η Έκθεση Παιδικού κι Εφηβικού Βιβλίου και το Φεστιβάλ Νέων Λογοτεχνών είναι μονάχα δύο από αυτά που δρομολογούσε η προηγούμενη Διοίκηση.

Σε τι εξυπηρετεί λοιπόν αυτή τη στιγμή η κατάργηση ενός Φορέα με Διαχειριστική Επάρκεια και σωρευμένη τεχνογνωσία στην υλοποίηση συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων, όταν τα ΕΣΠΑ είναι κατά γενική ομολογία ο βασικός μοχλός για την ανάπτυξη της χώρας;

Ποια λογική «εξοικονόμησης» υπαγορεύει να ακυρώνει κανείς ένα «εργαλείο» πολιτιστικής ανάπτυξης που θα μπορούσε, με λίγη προσπάθεια και φαντασία, να το καταστήσει πολύ πιο παραγωγικό κι αποτελεσματικό;

Τέλος, πέρα από τα ευχολόγια, ποιος αλήθεια παίρνει την ευθύνη για τον κίνδυνο ματαίωσης στην πράξη των δύο Προγραμμάτων που θα έπρεπε αυτή της στιγμή να «τρέχουν» με δυναμισμό, και συγκεκριμένα της 10ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης (είχε συμφωνηθεί για φέτος να είναι τιμώμενη χώρα η Μεγάλη Βρετανία) και του Προγράμματος «Καινοτόμες δράσεις για την ενίσχυση της Φιλαναγνωσίας των μαθητών»;

Ζητούμε, έστω και τώρα, ο Υπουργός, λαμβάνοντας υπόψη και την εκφρασμένη βούληση της συντριπτικής πλειονότητας του κόσμου του βιβλίου, να μην επιμείνει στην απόφασή του και να διατηρήσει ζωντανό το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου.

Οι εργαζόμενοι του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου

Επιστολή της ΕΝΕΛΒΙ (Ένωση Ελληνικού Βιβλίου) προς τον Πρωθυπουργό για τις εξελίξεις στο ΕΚΕΒΙ

Αθήνα, 14 Ιανουαρίου 2013

Επιστολή προς τον Πρωθυπουργό κ. Αντώνη Σαμαρά

Κοινοποίηση:
Υπουργό ΠΑΙΘΠΑ κ. Κωνσταντίνο Αρβανιτόπουλο
Υφυπουργό ΠΑΙΘΠΑ κ. Θεόδωρο Παπαθεοδώρου
Αναπληρωτή Υπουργό ΠΑΙΘΠΑ κ. Κωνσταντίνο Τζαβάρα

Αξιότιμε κ. Πρωθυπουργέ,

Πληροφορούμαστε με έκπληξη από δημοσιεύματα του Τύπου την απόφαση του αρμόδιου υπουργείου για κατάργηση του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου και μεταβίβαση των αρμοδιοτήτων του στη Διεύθυνση Γραμμάτων του Υπουργείου Πολιτισμού.

Η Ένωση Ελληνικού Βιβλίου είναι ένα σωματείο που εκπροσωπεί το 80% της ελληνικής βιβλιοπαραγωγής. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι στο Διοικητικό Συμβούλιο συμμετέχουν οι πρόεδροι των εξής επιχειρήσεων: Εκδόσεις Ψυχογιός, Εκδόσεις Διόπτρα, Εκδόσεις Πατάκη, Εκδόσεις Μίνωας και Εκδόσεις-Βιβλιοπωλείο IANOS. Μοναδικό μέλημα του σωματείου είναι η προώθηση του βιβλίου και του πολιτισμού στη χώρα μας. Για το λόγο αυτό ανησυχούμε βαθύτατα για τις εξελίξεις.

Το ΕΚΕΒΙ υπήρξε στα 19 χρόνια της λειτουργίας του ο φορέας και ο άξονας της κρατικής πολιτικής στον τομέα του βιβλίου. Τις όποιες αδυναμίες και δυσλειτουργίες εμφάνισε τις γνωρίζουμε όλοι και οφείλουμε να βοηθήσουμε να διορθωθούν. Η ΕΝΕΛΒΙ θα σταθεί στο πλευρό του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων, Πολιτισμού και Αθλητισμού, προκειμένου να βοηθήσει το ΕΚΕΒΙ στην αρτιότερη οργάνωσή του και στον εξορθολογισμό των οικονομικών του.

Το σημαντικό εν προκειμένω είναι να μην απαξιώσουμε τα θετικά που κόμισε στον χώρο και το έργο που επιτελεί.

Αναφέρουμε ενδεικτικά:
• τη λειτουργία της βιβλιογραφικής βάσης (ΒΙΒΛΙΟΝΕΤ), σημείο αναφοράς για τον κλάδο του βιβλίου. Σε περίπτωση που η ΒΙΒΛΙΟΝΕΤ πάψει να λειτουργεί, θα εξαφανιστεί η τεκμηρίωση της ελληνικής βιβλιοπαραγωγής, η οποία είναι απαραίτητη για την επιβίωση του κλάδου μας, αλλά και για την ενημέρωση του αναγνωστικού κοινού (από τον απλό αναγνώστη μέχρι τον εκπαιδευτικό, τον πανεπιστημιακό, τον επαγγελματία που αναζητεί εξειδικευμένες πληροφορίες).
• τη διοργάνωση της Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης. Ας ληφθεί υπόψη ότι αυτή η έκθεση κατόρθωσε να γίνει με τους πόρους του ΕΣΠΑ, τους οποίους μόνο το ΕΚΕΒΙ μπόρεσε να εξασφαλίσει, ως αυτόνομος οργανισμός. Πρέπει ιδιαίτερα να τονιστεί η ιδιαίτερη επιτυχία αυτής της έκθεσης, που έδωσε ένα σημαντικό τόνο στην πνευματική ζωή της συμπρωτεύουσας.
• τη διοργάνωση της Έκθεσης Παιδικού και Εφηβικού Βιβλίου στην Αθήνα, την οποία κανένας συνδικαλιστικός φορέας του χώρου του βιβλίου δεν θα είχε τη δυνατότητα να οργανώσει λόγω πολυδιάσπασης, αλλά και έλλειψης εξειδικευμένου προσωπικού.
• τη διοργάνωση της ελληνικής συμμετοχής στις διεθνείς εκθέσεις, και ιδιαίτερα στις Διεθνείς Εκθέσεις Φρανκφούρτης και Μπολόνιας. Υπήρξε μεγάλη διαφορά στη λειτουργία των εκθέσεων αυτών από τότε που ανέλαβε τη διεύθυνσή τους αποκλειστικά το ΕΚΕΒΙ.
• την προβολή της ελληνικής βιβλιοπαραγωγής στο εξωτερικό και το πρόγραμμα «Φράσις» για την επιχορήγηση μεταφράσεων ελληνικών έργων σε ξένες γλώσσες. Όλες οι χώρες, και ειδικότερα οι μικρές πληθυσμιακά, προσπαθούν κεντρικά να προωθήσουν τον πολιτισμό και τη γλώσσα τους σε όποιο μέρος του πλανήτη είναι εφικτό με τον καλύτερο τρόπο. Σας υπενθυμίζουμε μόνο τα τεράστια κεφάλαια που δαπανά η γείτων Τουρκία για την προώθηση της τουρκικής λογοτεχνίας και πολιτισμού είτε μέσω των βιβλίων της είτε μέσω των σίριαλ που έχουν κατακλύσει όλη την Ευρώπη.
• την οργάνωση Λεσχών Ανάγνωσης σε όλη την επικράτεια προκειμένου να υποστηριχθεί η φιλαναγνωσία.
• την οργάνωση επισκέψεων συγγραφέων στα σχολεία.
• τη διοργάνωση ημερίδων για εκπαιδευτικούς, οι οποίες λειτούργησαν ως σεμινάρια μετεκπαίδευσης στον τομέα του πολιτισμού και προαγωγής των ικανοτήτων τους για τη σωστή διδασκαλία της γλώσσας μας και της λογοτεχνίας μας.
• τη δημιουργία του Παρατηρητηρίου Βιβλίου είτε φυσικού είτε ψηφιακού προκειμένου να ενημερώνεται όλος ο κλάδος με στατιστικές και άλλα στοιχεία για την παραγωγή και κίνηση του ελληνικού βιβλίου και για τις νέες εξελίξεις στην τεχνολογία και τις τάσεις της διεθνούς παραγωγής βιβλίου.

Αυτό όμως που είναι πολύ σημαντικό και πρέπει να τονιστεί ιδιαίτερα είναι η άμεση επαφή που είχε το ΕΚΕΒΙ όλα αυτά τα χρόνια και με τον κλάδο των επαγγελματιών του βιβλίου (εκδότες, βιβλιοπώλες) και με την εκπαιδευτική οικογένεια (εκπαιδευτικούς, σχολεία, γονείς κτλ.). Εργάστηκε όλα αυτά τα χρόνια χωρίς τις γραφειοκρατικές αγκυλώσεις των δημοσίων υπηρεσιών, χωρίς πολιτικές ή κομματικές προκαταλήψεις, δίνοντας την ευκαιρία για καθημερινή επαφή, για ανταλλαγές απόψεων, για μια πραγματικά ζωντανή, φιλική και αποδοτική συνεργασία.

Το ΕΚΕΒΙ, στα χρόνια της λειτουργίας του, έχει χαράξει μια διακριτή πολιτική για το βιβλίο. Εκσυγχρόνισε την καταγραφή του τοπίου στον εκδοτικό χώρο, στήριξε την αλυσίδα της βιβλιοπαραγωγής, κατάφερε να σπάσει την απομόνωση των Ελλήνων δημιουργών εγκαθιστώντας διαύλους επικοινωνίας και διάλογο με το εξωτερικό.
Η δική μας πρόταση είναι σαφής:

Ας στελεχωθεί το ΕΚΕΒΙ με ανθρώπους με όραμα, ικανούς να εκπονήσουν και να υλοποιήσουν ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο, ανθρώπους που – πάνω απ’ όλα – θα έχουν το πάθος και τη φιλοδοξία να υπηρετήσουν τη διάδοση του βιβλίου, της ανάγνωσης και της ελληνικής γλώσσας εντός και εκτός της ελληνικής επικράτειας.
Με τέτοιους ανθρώπους επικεφαλής, το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου θα έχει την καθολική υποστήριξη και θα επιτελέσει τον κομβικό του ρόλο στην προώθηση του βιβλίου και του πολιτισμού στη χώρα μας.

Προτάσεις:
1.
 Μείωση προσωπικού για όσο διάστημα η χώρα μας έχει τα γνωστά οικονομικά προβλήματα. Στο πλαίσιο αυτής της ενέργειας μπορεί να καταβληθεί προσπάθεια για αποδοτικότερη λειτουργία των στελεχών του ΕΚΕΒΙ. Επίσης ο κλάδος του βιβλίου, εκδότες και βιβλιοπώλες, μπορούμε να προσφέρουμε οργανωτική ή οποιαδήποτε άλλη βοήθεια.
2. Αν και συνδικαλιστικό σωματείο, προτείνουμε να αποφευχθεί ο διορισμός ανθρώπων που θα υποδείξουν τα συνδικαλιστικά σωματεία ως εκπροσώπους στο Δ.Σ., οι οποίοι ίσως να μεταφέρουν μια συντεχνιακή νοοτροπία παλαιού τύπου μέσα στο ΕΚΕΒΙ. Να επιλεγούν με μοναδικό κριτήριο την επάρκεια για το έργο που οφείλουν να προσφέρουν και τη διάθεσή τους να δουλέψουν εθελοντικά.
3. Πιθανή μετεγκατάσταση του ΕΚΕΒΙ σε άλλο κτίριο του Δημοσίου με περιορισμό των εξόδων λειτουργίας του, ίσως ακόμα και σε χώρο του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων, Πολιτισμού και Αθλητισμού.
4. Ανάληψη του ISBN από το ΕΚΕΒΙ. Η Εθνική Βιβλιοθήκη δεν έχει κανένα λόγο να διαχειρίζεται την παροχή ISBN, ενώ οι εκδότες θα όφειλαν μια ελάχιστη ετήσια συνδρομή για την παροχή ISBN. Έτσι θα βρεθούν νέοι πόροι για το έργο του ΕΚΕΒΙ που δεν θα επιβαρύνουν το σύνολο των Ελλήνων.
5. Η καταβολή στο ΕΚΕΒΙ από τον ΟΣΔΕΛ του 20% των εσόδων του, το οποίο ουδέποτε κατεβλήθη παρά τη σχετική υποχρέωση, με αποτέλεσμα μάλιστα να παραμένουν στις τράπεζες ποσά ανεκμετάλλευτα.
6. Αποτροπή του ΟΣΔΕΛ να απαξιώσει τη ΒΙΒΛΙΟΝΕΤ. Η διοίκηση του ΟΣΔΕΛ έχει ξεκινήσει εδώ και 2 έτη την προσπάθεια να υποκαταστήσει τη ΒΙΒΛΙΟΝΕΤ για λόγους που η παρούσα διοίκησή του δεν μπορεί (ή δεν θέλει) να εξηγήσει. Δεν είναι λογικό να ασχολούνται δύο οργανισμοί με το ίδιο αντικείμενο, δεν είναι ρεαλιστικό να δοθεί στον ΟΣΔΕΛ η λειτουργία της ΒΙΒΛΙΟΝΕΤ. Ο ΟΣΔΕΛ με το απαράδεκτο καταστατικό λειτουργίας του σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί εγγύηση για την καλή λειτουργία της ΒΙΒΛΙΟΝΕΤ. Θεωρούμε ότι η κατάργηση του ΕΚΕΒΙ θα οδηγήσει στον μαρασμό της ΒΙΒΛΙΟΝΕΤ. Αυτό που πρέπει να γίνει είναι περαιτέρω προσπάθεια για καλύτερη λειτουργία της ΒΙΒΛΙΟΝΕΤ. Εμείς, εκδότες και βιβλιοπώλες, είμαστε διατεθειμένοι να συνεργαστούμε με το ΕΚΕΒΙ στενότερα στο θέμα αυτό.

Καταλήγοντας, θεωρούμε απαράδεκτο τον όλο χειρισμό του θέματος. Χωρίς η Πολιτεία να συνεργαστεί με τους άμεσα ενδιαφερόμενους, πνευματικούς δημιουργούς, εκδότες, βιβλιοπώλες, αναγνώστες, εκπαιδευτικά ιδρύματα, εκπαιδευτικούς, γονείς, προχωρεί στην κατάργηση του ΕΚΕΒΙ, αφήνοντας να εννοηθεί ότι το έργο του θα το αναλάβουν οι γραφειοκρατικές υπηρεσίες ενός υπουργείου. Ήδη αυτός ο τρόπος χειρισμού είναι ένα δείγμα της απρόσωπης και ψυχρής γραφειοκρατίας που θα αντιμετωπίσουμε. Έχουμε άμεση εμπειρία αυτής της γραφειοκρατίας από την «παρουσία της» στις διεθνείς εκθέσεις του βιβλίου, από το γεγονός ότι απαξιοί να απαντήσει σε έγγραφά μας και διαβήματά μας. Αυτή η ενέργεια δείχνει την πλήρη απουσία ενδιαφέροντος της Πολιτείας για τον πολιτισμό και τη μόρφωση του ελληνικού λαού. Εμείς υπενθυμίζουμε σε αυτούς που έχουν σκοπό να πάρουν μια τέτοια απόφαση ότι η κατάσταση στην οποία βρίσκεται η χώρα μας οφείλεται κυρίως στην έλλειψη πολιτισμού και παιδείας. Ας φροντίσουν λοιπόν οι υπεύθυνοι να πάρουν τις σωστές αποφάσεις.

Ενημερωτικά αναφέρουμε ότι μέλη της Ένωσης Ελληνικού Βιβλίου είναι οι ακόλουθες επιχειρήσεις: Εκδόσεις Σαββάλας, Εκδόσεις Trait d’Union, Βιβλιοπωλείον της «Εστίας», Βιβλιοτοπία-Star Books, Εκδόσεις Άγρα, Εκδόσεις Καλέντη-Blueberry, Εκδόσεις Καστανιώτη, Εκδόσεις Κέδρος, Εκδόσεις Λιβάνη, Εκδόσεις Παπαδόπουλος, Εκδόσεις Σταμούλη, Εκδόσεις Ψυχογιός, Εκδόσεις Ωκεανίδα, Εκδοτικός Οίκος Άγκυρα, Ευριπίδης Βιβλία, Ιανός, Εκδόσεις Διόπτρα, Μεταίχμιο Εκδοτική, Εκδόσεις Μίνωας, Παπασωτηρίου και Σία, Παπασωτηρίου, Εκδόσεις Πατάκη, Πρωτοπορία, Σύγχρονοι Ορίζοντες.

Διατελούμε με εκτίμηση,

Αθανάσιος Ψυχογιός
Πρόεδρος
Τηλ.: 210 2804800

Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος
Γενικός Γραμματέας
Tηλ.: 210 3302828

Οι βιβλιοθηκονόμοι και αρχειονόμοι της χώρας καλούν τον υπουργό Κώστα Τζαβάρα να αναιρέσει την απόφασή του για κλείσιμο του ΕΚΕΒΙ.

Ανακοινώθηκε προ ημερών η απόφαση του αρμόδιου υπουργού Πολιτισμού κου Κώστα Τζαβάρα για το κλείσιμο του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου, του μόνου κρατικού θεσμού άσκησης πολιτικής βιβλίου στη χώρα μας.

Το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου πέτυχε στα 19 χρόνια της λειτουργίας του να ασκήσει κρατική πολιτική βιβλίου, να επιχειρήσει τομές, να προωθήσει τη βιβλιοφιλία, να δημιουργήσει εργαλεία έρευνας (όπως η biblionet), να υποστηρίξει καινοτόμες ιδέες. Το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου απέτυχε να λειτουργήσει χωρίς πολιτικές ή επιχειρηματικές παρεμβάσεις, δεν δημιούργησε ακλόνητες υποδομές, δεν μπόρεσε να αποκτήσει θεσμική και η οικονομική αυτονομία στο ρόλο και το έργο του. Ακόμη και έτσι, λειτουργώντας με πασίδηλες αδυναμίες το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου πρόσφερε έργο. Αντί όμως να διορθωθούν τα κακώς κείμενα καταργούνται και τα καλώς κείμενα.

Αδυνατούμε να δεχτούμε το κλείσιμό του με απόφαση του αναπληρωτή υπουργού Πολιτισμού κου Κώστα Τζαβάρα. Αντιλαμβανόμαστε την υποτέλειά του στη διαχειριστική μνημονιακή πολιτική καταστροφής των δημοσίων υπηρεσιών και την αρνούμαστε. Το κλείσιμο του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου δεν θα εξοικονομήσει χρήματα, αλλά θα ανατινάξει εκ θεμελίων την κρατική πολιτική βιβλίου με μακροχρόνιες συνέπειες στον πολιτισμό και την εκπαίδευση του λαού μας. Είμαστε επομένως αναγκασμένοι, κάθε ένας από εμάς και όλοι μαζί, οι βιβλιοθηκονόμοι και αρχειονόμοι και οι εργαζόμενοι σε βιβλιοθήκες και αρχεία, να διακηρύξουμε την αντίθεσή μας στην υπονόμευση της πολιτικής βιβλίου και να αντιδράσουμε δυναμικά απαιτώντας ένα Εθνικό Κέντρο Βιβλίου που θα είναι θεσμικός φορέας παιδείας και πολιτισμού με αυξημένο ρόλο και στα θέματα βιβλιοθηκών.

Με την πολιτική που ασκείται στο χώρο του πολιτισμού και της παιδείας βλέπουμε καθημερινά να απαξιώνονται όλοι οι φορείς που προάγουν την εκπαίδευση και τον πολιτισμό και να διακυβεύεται η ύπαρξή τους στο βωμό της μνημονιακής πολιτικής. Καταστροφικά δείγματα της πολιτικής αυτής αποτελούν το κλείσιμο των σχολικών βιβλιοθηκών και του Οργανισμού Παιδικών και Εφηβικών Βιβλιοθηκών, όπως επίσης και η υποχρηματοδότηση των ακαδημαϊκών και δημοσίων βιβλιοθηκών. Καλούμε και τους υπόλοιπους φορείς του βιβλίου στην Ελλάδα σε κοινό αγώνα, υποστηρίζουμε τη σωτηρία και ενίσχυση του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου προχωρώντας σε δράσεις ενημέρωσης του κοινού.

Υπογράψτε την αίτηση να μην κλείσει το ΕΚΕΒΙ εδώ.

Γιατί έκλεισαν το ΕΚΕΒΙ

Η πρώην διευθύντρια του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου, Μυρσίνη Ζορμπά, σχολιάζει την υπουργική απόφαση

Ιστορίες Σκοτεινού Θαλάμου

33176-74996Τι συνέβη ξαφνικά και το αργοκίνητο τρένο των μεταρρυθμίσεων άρχισε να πετάει πριν την ώρα τους τα φορτία; Γιατί έκλεισε το ΕΚΕΒΙ τόσο απρόβλεπτα και αιφνιδιαστικά με την προσχηματική επίκληση ενός σκανδάλου; Αυτό το ξέρει μόνο ο υπουργός, ωστόσο οι τίτλοι τέλους για το ΕΚΕΒΙ σημαίνουν, κάτω από τις σημερινές συνθήκες, τη βεβιασμένη επιστροφή στην αναχρονιστική δημοσιοϋπαλληλική, γραφειοκρατική και υπουργοκεντρική διαχείριση του πολιτισμού. Είναι μια κλασική μέθοδος, που την είχε καλλιεργήσει με τον τρόπο του κι ο Ζαχόπουλος, για να μην ξεχνιόμαστε, αλλά είδαμε πού κατέληξε. Τώρα, η αναβίωση του φαντάσματος ενός παλαιοκομματικού τρόπου διακυβέρνησης και η επιστροφή σε γκρίζες πρακτικές αδιαφάνειας και μικροπολιτικής δεν είναι παρά ζήτημα χρόνου και το κόστος των συνεπειών, δυστυχώς, προβλέψιμο.

Αυτή η θριαμβευτική εκδίκηση του αμαρτωλού παρελθόντος –γεμάτου επιδοτήσεις ημετέρων, αγορές άχρηστων βιβλίων, επιτροπές κομματικών παρατρεχάμενων και ούτε μία, μα ούτε μία, άξια να μνημονευθεί απόφαση ή πράξη για την ανάπτυξη της πολιτιστικής ζωής και της δημόσιας κουλτούρας– θα είναι μια καθαρή ήττα όχι μόνο για τον κόσμο του βιβλίου αλλά και για τον ευρύτερο πολιτιστικό χώρο ύστερα από είκοσι χρόνια προσπαθειών. Η μεγαλύτερη ηττημένη, εφόσον συντελεστεί τελικά, θα είναι η ίδια η έννοια της πολιτιστικής πολιτικής, τα ίχνη της οποίας αποτυπώθηκαν, σε πείσμα πολλών, στην πορεία ενός θεσμού που γεννήθηκε και αναπτύχθηκε μέσα σε αντικρουόμενες απόψεις και συμφέροντα αλλά θεμελίωσε εξαρχής έναν αδιαμφισβήτητα νέο τρόπο αντιμετώπισης και λειτουργίας του βιβλίου στην κοινωνία μας.

Το ΕΚΕΒΙ συγκροτήθηκε και επέδειξε ως θεσμός σημαντικές αντοχές στη διάρκεια της τελευταίας εικοσαετίας, ισορροπώντας ανάμεσα στις μεγάλες αλλαγές που έζησε ο κόσμος του βιβλίου, υιοθετώντας τεχνολογικούς νεωτερισμούς, απορροφώντας συνδικαλιστικές πιέσεις και πολιτικές εντάσεις, κυρίως όμως εφαρμόζοντας, στη μία ή την άλλη κατεύθυνση, λιγότερο ή περισσότερο πετυχημένα, μια αξιοπρεπή πολιτιστική πολιτική. Με πρόγραμμα, σχέδιο, στόχους και αποτέλεσμα.

Δεν υπάρχουν πολλοί πολιτιστικοί οργανισμοίστη χώρα μας που μπορούν να περηφανευτούν για κάτι τέτοιο. Όπως είναι φυσικό, οι θεσμοί κουράζονται και κουράζουν, συχνά επαναλαμβάνουν το ρεπερτόριό τους, ελαχιστοποιούν την προσπάθεια, αστοχούν στις προβλέψεις τους, δημιουργούν στο εσωτερικό τους κατεστημένες ομάδες, καλλιεργούν γύρω τους έμμισθους αυλοκόλακες, λειτουργούν αυτοαναφορικά, ενίοτε αποκρύπτουν τα πραγματικά δεδομένα ή λοξοδρομούν από τους βασικούς στόχους τους. Το λένε τα εγχειρίδια, το συζητούν τα συνέδρια.

Το ΕΚΕΒΙ δεν θα μπορούσε να ξεφύγει από αυτά τα φαινόμενα, αλλά όσοι του τα καταμαρτυρούν πρέπει να σταθμίσουν το γεγονός ότι η ίδια η λειτουργία του, ως ανεξάρτητου φορέα, εξασφάλισε όλο αυτό το διάστημα απείρως μεγαλύτερη τεχνογνωσία, αποτελεσματικότητα, διαφάνεια, σχεδιασμό, ευελιξία, πρακτική εφαρμογή και έλεγχο σε σύγκριση με οποιαδήποτε δημόσια υπηρεσία θα αποπειρόταν να φέρει σε πέρας ανάλογο έργο. Αυτός ήταν και ο λόγος που δημιουργήθηκε, δίνοντας τη δυνατότητα στην εκάστοτε πολιτική ηγεσία να το εγκαλεί, να το ελέγχει, να το ανανεώνει και να το αναδιαρθρώνει εάν ήθελε.

Το 1994 η ίδρυση του θεσμού έβαλε τέρμα στην αμηχανία, στον αυτοσχεδιασμό και την αδιαφορία της πολιτείας απέναντι στο βιβλίο, εγκαινιάζοντας για πρώτη φορά μια ορατή πολιτιστική πολιτική για το χώρο αυτό, την οποία σήμερα όλοι έχουμε τα δεδομένα να κρίνουμε και, μάλιστα, όσο αυστηρά θέλουμε. Η βεβιασμένη υπουργική απόφαση που, παρακάμπτοντας την ίδια την κυβερνητική πολιτική των μεταρρυθμίσεων, σπεύδει χωρίς δημόσιο διάλογο και επιχειρήματα να μεταφέρει τάχα στη διεύθυνση γραμμάτων του υπουργείου το έργο του ΕΚΕΒΙ είναι απλώς προσχηματική. Αν είχε αληθινό περιεχόμενο, θα έφερνε σε δημόσια διαβούλευση το προκλητικά τολμηρό μεταρρυθμιστικό σχέδιο του προηγούμενου υπουργού πολιτισμού, του κ. Γερουλάνου, για την αναμόρφωση των υπηρεσιών του υπουργείου προκειμένου να υπηρετήσουν τον Σύγχρονο Πολιτισμό. Ιδού η μεταρρύθμιση στη γραμμή των κυβερνητικών εξαγγελιών, αν ο υπουργός δεν έμπαινε στον πειρασμό να επιλέξει ένα άδοξο τέλος. Αλλά έτσι χάνει το μοναδικό του επιχείρημα, αφού μόνο η αναδιάρθρωση των υπηρεσιών του υπουργείου θα μπορούσε να δικαιολογήσει ίσως πειστικά την κατάργηση των ανεξάρτητων οργανισμών, εξασφαλίζοντας όμως τις προϋποθέσεις συνέχισης του αναγκαίου έργου.

Αλλά ο σημερινός υπουργός δεν έχει δείξει να έχει κατά νου κανένα συγκεκριμένο σχέδιο πολιτιστικής πολιτικής και καθώς πιέζεται από παντού –περικοπές, πρόσωπα, χαοτική δημόσια διοίκηση– παίρνει μια καταστροφική απόφαση. Με ιερή αγανάκτηση αποφασίζει να δείξει την πυγμή του, αυτοσχεδιάζοντας, πριν ο υπεύθυνος υπουργός Δημόσιας Διοίκησης κ. Μανιτάκης αποφασίσει το μέλλον των 1.500 οργανισμών ως την άνοιξη. Το πολιτικό του ολίσθημα είναι ότι ανοίγει την πόρτα απροειδοποίητα και εμφανίζεται στα μάτια όλων γυμνή η πραγματικότητα, που είναι η αδυναμία αναδιάρθρωσης του δημόσιου τομέα και, κατά συνέπεια, η επιλογή της καταστροφής μιας χρήσιμης δομής, την ίδια ώρα που η κυβέρνηση διασκεδάζει τους φόβους των πολιτών υποστηρίζοντας ότι προχωρά σε μεταρρυθμίσεις.

Με την πράξη του κινδυνεύει να ακυρώσει και τα τελευταία ψήγματα αξιοπιστίας ή/και ωραιοποίησης των μεταρρυθμίσεων. Οι θεσμοί, η διακυβέρνηση, η αναδιάρθρωση της δημόσιας διοίκησης, ο ρόλος των δρώντων, η χάραξη δημόσιας πολιτικής, οι στρατηγικές, τα σχέδια δράσης, το δημόσιο συμφέρον δεν είναι χρησμοί για μυημένους. Είναι οι τρόποι αναδιοργάνωσης της πολιτικής διακυβέρνησης, κι αυτό αφορά και τον πολιτισμό. Όλα αυτά συνιστούν ένα πεδίο αντιπαράθεσης, εκεί δίνουν εξετάσεις οι ιδεολογίες και οι πολιτικές αλλά, το πιο σημαντικό, εκεί βρίσκονται τα αναγκαία συστατικά του διαλόγου και της δημοκρατίας που αφορούν τους πολίτες. Δυο βήματα πιο κάτω παραμονεύει το χάος και η βία. Αν ο ελάχιστος παρονομαστής συναίνεσης έχει κάποια ελπίδα ακόμη να διασώσει ό,τι μπορεί να διασωθεί στη χώρα μέσα σε αυτές τις συνθήκες κρίσης, το κλείσιμο του ΕΚΕΒΙ είναι ένα μικρό παράδειγμα που καθρεφτίζει τη μεγάλη πραγματικότητα.

Επειδή, όμως, η σκανδαλολογία είναι της μόδας, δυο λόγια και γι’ αυτήν. Η πρώτη πολιτική απόφαση του Θάνου Μικρούτσικου το 1993, πριν ακόμη την ίδρυση του ΕΚΕΒΙ, ήταν, όχι τυχαία, η κατάργηση των επιτροπών αγοράς βιβλίων. Είκοσι χρόνια αργότερα, βρίσκουμε μπροστά μας μια επιτροπή που σκανδαλίζει τον υπουργό και οδηγεί σε λουκέτο το θεσμό.
Αλλά το σκάνδαλο δεν είναι τόσο οι αποφάσεις μιας επιτροπής, όσο η ίδια η λειτουργία των επιτροπών. Εάν οφείλει το υπουργείο και οι οργανισμοί του να εξασφαλίζουν βιβλία σε κάποιους –σχολεία, βιβλιοθήκες, έδρες νεοελληνικών κ.λπ.– τότε είναι σκάνδαλο να τα επιλέγουν κάποιοι άλλοι πέρα από τους ίδιους τους ωφελούμενους.

Καμία επιτροπή δεν είναι αδέκαστη, καμία επιτροπή δεν γνωρίζει καλύτερα από τους άμεσα ενδιαφερόμενους τις πραγματικές ανάγκες τους, καμία σοφή λίστα δεν γλιτώνει από τη δημιουργία αμφιβόλου αξίας ή έστω αμεροληψίας Κανόνα, καμία μαζική αγορά δεν προσφέρει καν οικονομία – δέστε τα όργια των φοιτητικών συγγραμμάτων επί δεκαετίες. Ταυτόχρονα, οι αποκεντρωμένες επιλογές απομακρύνουν τους κινδύνους συνδιαλλαγής και προσφέρουν πλουραλισμό, καλλιεργώντας μια ώριμη σχέση ανάμεσα στους συνομιλητές-φορείς.

Θυμάμαι ακόμη τον Θάνο, όταν καταργήθηκαν οι επιτροπές αγοράς, να διασκεδάζει με το θρήνο των συνδικαλιστών (εκείνων που λυμαίνονταν τις αγορές βιβλίων), ενώ οι κλαδικές του Πασόκ απειλούσαν, λίγοι θιγόμενοι λογοτέχνες δάκρυζαν για την απομάκρυνσή τους από το τιμητικό αξίωμα. Επίσης ένας Γενικός εκλιπαρούσε να αγοραστεί κατ’ εξαίρεση το πόνημά του και αφού είδε κι απόειδε προσπάθησε να χρηματοδοτήσει έναν πολιτιστικό σύλλογο που θα του αγόραζε όλη την έκδοση, παραγωγή γνωστού μεγαλοεκδότη, αλλά πιάστηκε στα πράσα και ζήτησε μετανοημένος συγγνώμη, ενώ μια αριστερή ευαίσθητη συγγραφέας έκανε σκηνές στον προθάλαμο του υπουργού απαρηγόρητη για την ποιητική της συλλογή που δεν θα αγοραζόταν για να σαπίσει στις αποθήκες του υπουργείου.

Αυτές ήταν όλες κι όλες οι αντιδράσεις από την κατάργηση των επιτροπών αγοράς βιβλίων, από την εξυγίανση μιας διαδικασίας που μόλυνε επί χρόνια με μικροεξυπηρετήσεις, συνδιαλλαγές και ανταγωνισμούς όλο το χώρο του βιβλίου. Απαιτούσε όμως μια ριζοσπαστική απόφαση και καθαρή ματιά και θα πρέπει να ακούσει κι ο Μικρούτσικος μια καλή κουβέντα που το διαχειρίστηκε σωστά, κι όχι μόνο αυτό.

Αν ένας δημόσιος θεσμός, όπως το ΕΚΕΒΙ, σημαίνει σύγχρονες πολιτικές, δικαιότερη κατανομή, μεγαλύτερη οικονομία, αποφυγή της αναξιοπρέπειας και της συνδιαλλαγής, μεγαλύτερη αξιοκρατία, προσανατολισμό του χώρου στις πιο σημαντικές προτεραιότητες, συγκριτικά μιλώντας πάντοτε, ας ανοίξουμε μια συζήτηση για το ρόλο του ΕΚΕΒΙ ως θεσμού μέσα στα είκοσι αυτά χρόνια, για τα λάθη, τις παραλείψεις αλλά και τη συμβολή του στην υπόθεση του ελληνικού βιβλίου, κι ας ακούσουμε τα επιχειρήματα που έχουν να καταθέσουν όλες οι πλευρές.

Πριν απ’ όλα, όμως, ας σταθούμε όλοι απέναντι στην πολιτική απόφαση που το θέλει κλειστό κι ας επιχειρηματολογήσουμε γιατί πρέπει να μείνει ανοιχτό, ως ένας ελάχιστος κοινός παρονομαστής αναγκαίας συνεισφοράς στη δημόσια κουλτούρα. Είναι ίσως αυτό που μπορεί να οδηγήσει σε αναθεώρηση της υπουργικής απόφασης και να διασώσει τα σημαντικότερα που διακυβεύονται, όπως είναι το Βιβλιονέτ, ένα αναμορφωμένο πρόγραμμα των επισκέψεων συγγραφέων στα σχολεία και οι μεταφράσεις των ελληνικών βιβλίων σε ξένες γλώσσες.

Από την Athens voice (16/1/2013)

2 comments

  1. Θέλω να συνυπογράψω το κείμενο για την αναβάθμιση του ΕΚΕΒΙ και όχι την κατάργησή του.

    Θανάσης Τριανταφύλλου
    τ. σχολικός σύμβουλος μαθηματικών /συγγραφέας

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.