Η Βουλή των Εφήβων, τα Καλλιστεία και ο μαρασμός του Κράτους

pipa

—του Χρήστου Νάτση—

Στο κλασικό πλέον άρθρο του «Ιδεολογία και ιδεολογικοί μηχανισμοί του κράτους» ο Λουί Αλτουσέρ, αναθεωρώντας την ισχύουσα αντίληψη περί του Κράτους ως εξουσιαστικού μηχανισμού που λειτουργεί με καταστολή, δείχνει πως πλάι σ’ αυτούς τους κατασταλτικούς μηχανισμούς αναπτύσσονται και άλλοι που δουλεύουν με ιδεολογία, που μέσω της πρακτικής τους κατασκευάζουν, «εγκαλούν», υποκείμενα που αναπαράγουν την κυρίαρχη ιδεολογία. Σε γόνιμο διάλογο με τον Μισέλ Φουκώ, ο Νίκος Πουλαντζάς λίγα χρόνια αργότερα, στο κλασικό έργο Κράτος, Εξουσία, Σοσιαλισμός, θα μιλήσει για τον θετικό, παραγωγικό ρόλο της ιδεολογίας, μέσα από τη θεσμική υλικότητα του Κράτους.

Παράλληλα όμως με τους καθαρά κρατικούς ιδεολογικούς μηχανισμούς θα πρέπει να έχουμε υπόψη πως την ίδια λειτουργία επιτελούν και άτυποι θεσμοί που μοιάζει να λειτουργούν χωρίς ιδεολογία, αλλά την εμπεριέχουν σε βαθύτερο επίπεδο. Κρατικοί και μη κρατικοί ιδεολογικοί μηχανισμοί παράγουν πειθήνια υποκείμενα που ενθηλακώνουν το κυρίαρχο (ταξικό) αξιακό σχήμα.

retro1Πρόσφατα, δύο τέτοιοι μηχανισμοί δείχνουν να μας αποχαιρετούν — προσωρινά; Θα δείξει. Πρόκειται για τη Βουλή των Εφήβων, που κρίνεται πλέον υπερβολικά κοστοβόρα, και για τα Καλλιστεία. «Θεσμοί» φαινομενικά διαφορετικοί, αλλά βαθύτατα συμπληρωματικοί. Αν το όνειρο της όμορφης, πλην όχι επιμελούς, μαθήτριας ήταν η συμμετοχή και διάκριση στους διαγωνισμούς ομορφιάς, μέσω της επίδειξης του σμιλεμένου κατά το πρότυπο 90-60-90 σώματος, το αντίστοιχο της απουσιολόγου ήταν η από του βήματος ανάγνωση μίας ακόμης τεχνικά άρτιας, πλην απολύτως βαρετής, έκθεσης ιδεών. Ενώ τα καλλιστεία φρόντιζαν για την επικύρωση της παραγωγής φωτοτυπημένων σωμάτων, η Βουλή των εφήβων επικύρωνε την παθητική αποδοχή μιας κλισέ κοινοβουλευτικής νομιμότητας.

Και τώρα τι; Θα ήμασταν αφελώς αισιόδοξοι αν διαβλέπαμε την προοπτική μιας νέας πολιτικής της κατασκευής σωμάτων και πνευμάτων; Αν με ντανταϊστική ορμή ελπίζαμε στην συγκρότηση μιας barely legal Βουλής των Εφήβαιων, που θα αγκάλιαζε σωματικότητες πέραν του «Έχει σπουδάσει στην Πάντειο και μιλάει αγγλικά, γαλλικά και ιταλικά»; Ίσως. Ίσως πάλι και όχι.

Αυτό δεν είναι πίπα

Το dim/art στο facebook
Το dim/art στο facebook

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.