e-bookάρω 6

Προτάσεις για δωρεάν e-book

—από την Ελένη Κεχαγιόγλου

Όλο και περισσότεροι συγγραφείς, κυρίως οι λεγόμενοι «νεότεροι», είτε έχουν εκδώσει ήδη βιβλίο είτε εμφανίζονται για πρώτη φορά, αποφασίζουν να συνεργαστούν με εκδοτικούς οίκους οι οποίοι διανέμουν δωρεάν τα έργα των συγγραφέων με τους οποίους συνεργάζονται, σε ηλεκτρονική μορφή, ως e-book. To γεγονός αυτό πολλαπλασιάζει τις επιλογές του ebookάρω δωρεάν, που μέχρι σήμερα έχει περιοριστεί στην παρουσίαση λογοτεχνικών έργων που διατίθενται σε ηλεκτρονική μορφή δωρεάν διότι ανήκουν σε συγγραφείς οι οποίοι έχουν πεθάνει πριν από τουλάχιστον 70 χρόνια, και έτσι τα βιβλία τους είναι πλέον ελεύθερα πνευματικών δικαιωμάτων.

Θα επανέλθουμε στους «κλασικούς» — αλλά από σήμερα (και για τις επόμενες εβδομάδες) θα παρουσιάσουμε βιβλία νεότερων συγγραφέων που διανέμονται δωρεάν μέσω Διαδικτύου, και για τους οποίους άλλοι λένε ότι είναι «τρελοί» και άλλοι «Δον Κιχότες», άλλοι ισχυρίζονται ότι «χαλάνε την πιάτσα», ενώ άλλοι ότι «έχουν αντιληφθεί τα μηνύματα των καιρών» καθώς έτσι απευθύνονται στους νέους οι οποίοι είναι εξαιρετικά εξοικειωμένοι με την οθόνη του υπολογιστή…

Σήμερα, λοιπόν, προτείνουμε στους αναγνώστες του dim/art τη νουβέλα του γεννημένου το 1969 Νίκου Καρακάση, Η σιωπή της πόλης, το δεύτερο λογοτεχνικό βιβλίο του συγγραφέα —ο οποίος διευθύνει τη δική του εταιρεία πληροφορικής— μετά το μυθιστόρημα Βασιλιάς Ίκελλος (Κέδρος 2010). Πρόκειται για μια σπονδυλωτή ιστορία στο επίκεντρο της οποίας βρίσκεται ένας άστεγος ο οποίος σιχαίνεται την υποκριτική ελληνική κοινωνία και επιλέγει την «εξαθλιωμένη ελευθερία» του. Η απομονωμένη ζωή του θα συνδεθεί εντέλει (τυχαία; μοιραία;) με των άλλων προσώπων της νουβέλας, το καθένα εκ των οποίων ζει στο αυτιστικό του σύμπαν…

cover (1)

Κατεβάστε δωρεάν σε pdf το βιβλίο Η σιωπή της πόλης του Νίκου Καρακάση από τις Βορειοδυτικές Εκδόσεις: siopi-tis-polis

«Εβλεπα αυτόν τον άστεγο κοντά στο σπίτι μου στο Χαλάνδρι. Δεν τον ήξερα, δεν του είχα μιλήσει. Μου έκανε εντύπωση, μου φαινόταν παράταιρο που βρισκόταν εκεί και όχι στο κέντρο, όπου, λ.χ., θα μπορούσε να έχει πρόσβαση σε ένα συσσίτιο του Δήμου. Το μόνο που προξενούσε η παρουσία του ήταν τύψεις», έχει πει ο Νίκος Καρακάσης (Το Βήμα, 28/4/2011).

Ωστόσο, στη συνέχεια ο Νίκος Καρακάσης δεν μιλά στο dim/art για το περιεχόμενο του βιβλίου του, του οποίου εξάλλου η αποτίμηση ανήκει στον κάθε αναγνώστη, αλλά λύνει τις απορίες μας για το νέο εν Ελλάδι είδος: δωρεάν e-book (ειρήσθω, εν παρόδω, ο ευπώλητος Κοέλιο επίσης είχε αποφασίσει ο ίδιος να διαθέσει δωρεάν έργο του, διότι με την κίνησή του αυτή αύξανε τον κύκλο των αναγνωστών του). Το βέβαιον είναι πως για όλους εμάς πρόκειται για ένα δώρο του συγγραφέα προς τους άγνωστούς του αναγνώστες — και είναι φανερό· πρόκειται για δώρο καρδιάς.

Νίκος Καρακάσης
Νίκος Καρακάσης

[Είστε λοιπόν συγγραφέας ebook; Και γιατί,παρακαλώ;
Λ
έτε να πεθάνει το έντυπο βιβλίο;]

Πολλές φορές όταν αυτοσυστήνομαι σε μια νέα γνωριμία, μου απευθύνουν την ίδια ερώτηση· παρόμοια με διερευνητική ερώτηση κάποιας βαριάς αρρώστιας από την οποία πιθανόν πάσχω:

«Εσείς δεν είστε που εκδίδετε σε e-book;»

Απολογούμαι σχεδόν πάντα, με όση ευγένεια διαθέτω, ότι έχω εκδώσει και σε χαρτί, −ναι, ναι, δεν είμαι από τους άλλους−, ξέρετε, δεμένο εξώφυλλο, μελάνι και τα λοιπά. Απλώς, κάποια έργα μου έχω επιλέξει να κυκλοφορούν σε e-book.

Ένα από τα βιβλία αυτά είναι Η σιωπή της πόλης που κυκλοφόρησε από τις Βορειοδυτικές Εκδόσεις, και ελπίζω, το φθινόπωρο, να εκδώσω άλλο ένα βιβλίο μου σε e-book. Βεβαιώ τον αναγνώστη ότι, εκτός από την ανυπαρξία μυρωδιάς, την απουσία νεόκοπων σελίδων και του φυσικού όγκου, άλλη διαφορά δεν θα βρει. Θέλω να πω, και το e-book περνάει από διορθωτή, κάποιος γραφίστας αναλαμβάνει το εξώφυλλό του και, τέλος, το βιβλίο παίρνει κι αυτό το ISBN του, όπως και το τυπωμένο. Μόνο που δεν είναι τυπωμένο.

«Και γιατί e-book, παρακαλώ;» ρωτάτε. «Γιατί είναι πληροφορία», θα σπεύσω να απαντήσω και ως άλλος Γαλιλαίος θα επαναλάβω: «Ναι, γυρίζει». Η πληροφορία γυρίζει, είναι κυκλική, έχει νοητή τροχιά και κατεύθυνση. Προς τα εμπρός. Όπως κανείς δεν θα κατασκεύαζε ένα νέο μοντέλο πλυντηρίου αν δεν έβλεπε πώς λειτουργούν τα άλλα, έτσι και κανείς δεν θα έγραφε ένα βιβλίο αν δεν διάβαζε ομότεχνούς του. Το e-book είναι η νέα εποχή για τον ίδιο κύκλο − αλλά όχι η αντικατάσταση του βιβλίου, του οποίου τον θάνατο, την πλήρη εξαφάνιση, όχι, δεν τα προβλέπω. Πρόκειται απλώς για τη βάση μιας καινούργιας σαλάτας, που όμως, με κατάλληλους μαγείρους, μπορεί να γίνει εξαιρετικά γευστική και άρα επιθυμητή.

Όπως λοιπόν μπορεί κανείς να φτιάξει πιάτα υψηλής γαστριμαργικής απόλαυσης στο σπίτι του, έτσι και με τα e-book μπορεί, επίσης από το σπίτι του, να ανακαλύψει εξαιρετικά βιβλία στο Διαδίκτυο.

[Εξηγήστε μας λίγο αναλυτικότερα την άποψή σας ότι τα ebook συμβάλλουν
στον πλουραλισμό της πληροφορίας, παρακαλώ.]

Πρώτα απ’ όλα, ο πλουραλισμός της πληροφορίας δεν μπορεί να είναι για κακό. Έστω κι αν η ποιότητα της ποσότητας τρομάξει τον εκλεκτικό, δημιουργεί πάντως τη βάση μιας ευρύτερης πολυ-πληροφορίας, που συν τω χρόνω μπορεί να εξελίξει την ίδια τη λογοτεχνία. Ακόμη και ο ερασιτέχνης γραφιάς θα πελεκηθεί από παραγράφους του Κέρουακ, του Joseph Roth και τόσων άλλων, αν του δοθεί η δυνατότητα να το κάνει. Είναι όλα θέμα μαγείρων και συνταγών· επιθυμίας αλλά και απλούστευσης στον τρόπο με τον οποίο μπορεί ο καθένας να «πλησιάσει» την πληροφορία. Όπως το τηλέφωνο, το τρένο αλλά και η ταπεινή συσκευή που λέγεται «μίξερ του φραπέ» εξέλιξαν τη ζωή μας, έτσι σίγουρα και το e-book μπορεί να συμβάλει ως προς τη δημιουργία μιας «ευρύτερης συλλογικής συνείδησης» (και) της λογοτεχνίας, απλώς επειδή θα είναι προσιτό στον καθένα… Στην εποχή μας, μπορεί πλέον ο καθένας να διαβάσει τα πιο απίθανα αναγνώσματα από όλον τον πλανήτη, αρκεί να μπει στο Amazon ή στο App Store ή όπου αλλού. Φανταστείτε το σαν μέγεθος· είναι σαν να υπάρχει η βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας στο σπίτι μας, δίχως να απαιτείται η αγορά έξτρα βιβλιοθηκών και συναγερμών για να στεγάσει όλο αυτόν τον πλούτο.

[Εντάξει, εκδίδετε ebook, σύμφωνοι. Αλλά γιατί δωρεάν; Πώς θα ζήσουν οι συγγραφείς, κ. Καρακάση;]

Είναι συνήθης η ερώτηση: «Γιατί δωρεάν;» Γιατί κάποιος να γράψει ένα βιβλίο και να το διαθέσει δωρεάν; Είναι ανόητο, σου λέει, αν το σκεφτεί κανείς, και πολύ περισσότερο αν το δει από τη σκοπιά του βιοπορισμού, είναι εντελώς μα εντελώς εξωφρενικό. Με αυτήν τη λογική, βέβαια, ακόμη και να το δανείζεις είναι ανατριχιαστικό… Μα δωρεάν; Η σκέψη και μόνο μπορεί να σου φέρει ρίγος, εφίδρωση και παρατεταμένο στρες. Μπορεί να σε οδηγήσει στην παράνοια, στις παραισθήσεις − και δεν θα είναι δύσκολο να πιστέψεις ότι κάτι μηχανήματα με το περίεργο όνομα «Tablet» σχεδιάστηκαν για να σε καταστρέψουν. Είναι δυνατόν κάθε τέτοια προσπάθεια να μην αντιμετωπίζεται με καχυποψία, ως δόλια, από τους επαγγελματίες συγγραφείς; Εντάξει, εντάξει, αλλά τώρα νομίζω ότι αρκεί γιατί μου την δίνει στα νεύρα.

Zητώ να μου δώσετε το χρόνο για έναν αντίλογο. Δηλώνω ότι δεν είμαι κατά της εμπορευματοποίησης της τέχνης, ούτε πιστεύω ότι ο καλλιτέχνης πρέπει να μην αμείβεται ή να λαμβάνει αέρα κοπανιστό για αντάλλαγμα στις πολλές ώρες που τίκτει προκειμένου να δημιουργήσει. Αυτό που επιδιώκω να κατανοήσετε είναι ότι οι λέξεις δεν μας ανήκουν. Η σύνθεση, η έμπνευση αφορά μόνο εμάς και γεννιέται μέσα μας, αλλά το πρωτόλειο υλικό είναι κοινό για όλους και ίσως θα έπρεπε να δούμε την ελευθερία της πληροφορίας που διακινούν με τα σύμβολά τους οι λέξεις μας. Υπάρχει μια μεγάλη μερίδα ανθρώπων που στηρίζουν το creative common, και όχι μόνο στα βιβλία. Στους υπολογιστές τα καλύτερα προγράμματα ξεκίνησαν από open source κώδικα, όπως το linux κ.ά. Κοινή λογική είναι ότι, όταν κλείνεις κάτι σε μπουκάλι, του στερείς την ανάπτυξη. Αν υπάρξει ελεύθερο, όμως, δημιουργείται μια πόρτα στην κοσμική δημιουργία — και ίσως εκεί μέσα να κρύβεται η ρομαντική διάθεση όλων αυτών των ανθρώπων. Ποιος είμαι εγώ, να διαφωνήσω;

[Δηλαδή, εφεξής θα εκδίδετε μόνο ebook που θα διατίθενται δωρεάν;]

 Α, όχι, μην με παρεξηγήσει κανείς, παρακαλώ. Σίγουρα και θα ξαναεκδώσω σε χαρτί και θα ζητήσω το μερτικό μου από τον εκδότη. Δεν δημιουργώ για να κερδίσει ο εκδότης, ούτε παραβλέπω τα έξοδά του και τη χρησιμότητά του, καμία τέτοια σκέψη δεν έχω. Αλλά με την ίδια ευκολία που θα δώσω το χέρι μου για να βοηθήσω να σηκωθεί κάποιος από την καρέκλα του, έτσι θα σκεφτώ και να δώσω κάτι δωρεάν. Είναι στην ιδιοσυγκρασία μου. Κάποτε ήρθε κάποιος σε εμένα και ζήτησε να του δώσω ένα αντίτυπο του Βασιλιά Ίκελλου με την υπόσχεση ότι θα λάβω χρήματα για την αξία του. Δεν δέχτηκα. Ό,τι αντίτυπα είχα τα μοίρασα δωρεάν και ποτέ μου δεν διανοήθηκα να τα πουλήσω· όλα να τα είχα στη διάθεσή μου θα τα μοίραζα σε όποιον μου το ζητούσε. Ευτυχώς όμως στα χέρια του τα είχε ο εκδότης. Φυσικά, δεν το παίζω ο καλός Σαμαρείτης και δεν κρύβω πως ό,τι κάνω το κάνω επειδή το θέλω και το ευχαριστιέμαι. Επειδή μου αρέσει να γράφω και να εκτίθεμαι. Επειδή αν δεν το έκανα, θα ήθελα να το είχα κάνει − μα περισσότερο από όλα, το κάνω επειδή μπορώ να το κάνω.

 [Διαφοροποιούνται οι αναγνώστες ebook-τυπωμένου βιβλίου; Ποια μορφή έχει μεγαλύτερες πιθανότητες να κατακτήσει περισσότερους αναγνώστες;]

Για να μοιραστώ την εμπειρία μου, αν αυτό λέει κάτι, οι αναγνώστες του e-book Η σιωπή της πόλης ήταν ποικίλοι, και μάλιστα ορισμένοι επιδίωξαν να έρθουν σε επαφή μαζί μου είτε με e-mail, είτε μέσω facebook. Τα σχετικά blog το βοήθησαν πολύ να κυκλοφορήσει, όπως και ο εκδοτικός του οίκος, οι Βορειοδυτικές Εκδόσεις, αλλά οπωσδήποτε είναι αδύνατο να μετρήσω τον ακριβή αριθμό των αναγνωστών του βιβλίου.

Σε γενικές γραμμές πάντως, είχε αποδοχή το βιβλίο ως ηλεκτρονικό. Άλλωστε οι Βορειοδυτικές Εκδόσεις μού έθεσαν την επιλογή να εκδοθεί και στις δύο μορφές το βιβλίο (έντυπο και e-book). Εγώ επέλεξα να υπάρξει μόνο σε ηλεκτρονική μορφή και −επειδή νιώθω ήδη να σας γαργαλά τη γλώσσα το ερώτημα−, ναι, θα το ξανακάνω. Ήδη το φθινόπωρο θα εκδώσω, αν όλα πάνε καλά, ένα καινούργιο μου βιβλίο, πάλι σε free e-book.

Για την ώρα όμως, οι αναγνώστες του έντυπου βιβλίου, γενικότερα, είναι περισσότεροι από των e-book, και ένας από τους λόγους είναι ότι το tablet ή οι e-book reader (οι συσκευές ανάγνωσης) δεν έχουν παρεισφρήσει στη ζωή μας τόσο πολύ. Από τη μια μεριά το κόστος, από την άλλη η κρίση, από την άλλη εκείνα τα hot-dog της πλατείας Μαβίλη που δεν μας επιτρέπουν μεγάλες αποταμιεύσεις. Λογικό.

[Διηγηθείτε μας μια δυσάρεστη εμπειρία σας από την περιπέτεια «δωρεάν ebook». Δεν μπορεί, θα έχετε…]

Το μοναδικό περιστατικό ως προς την έκδοση ηλεκτρονικών βιβλίων που έως σήμερα με προβλημάτισε είναι το εξής:

Στην τελευταία μου παρουσίαση που αφορούσε τη Σιωπή της πόλης, αφού συζητήσαμε όλοι μαζί για το βιβλίο, και όχι μόνο, μια μεγάλη σε ηλικία γυναίκα με πλησίασε και με ρώτησε τι πρέπει να κάνει κανείς για να το διαβάσει εφόσον δεν έχει υπολογιστή. «Δεν έχω υπολογιστή, δεν ξέρω να τον δουλεύω», μου είπε. Αν και ήμουν σίγουρος ότι κάποια στιγμή θα ερχόμουν αντιμέτωπος με την ερώτηση αυτή, εκείνη την ώρα απλώς τα έχασα και το μόνο που σκέφτηκα να απαντήσω ήταν να μου δώσει η κυρία τη διεύθυνσή της, να της το στείλω τυπωμένο. Η ίδια αρνήθηκε, και στο τέλος έφυγε αφήνοντάς με κάπως μετέωρο. Σύντομα όμως σκέφτηκα ότι πρέπει να το πάρω απόφαση, κάποιοι άνθρωποι δεν θα γίνουν αναγνώστες των βιβλίων μου σε ηλεκτρονική μορφή. Τουλάχιστον για τώρα ή για τα αμέσως επόμενα χρόνια. Μεταξύ μας, τρία τετράγωνα πιο κάτω αναγκάστηκα να πατήσω την κυρία με το αυτοκίνητο για να μην διαρρεύσει αυτή η ιστορία και να μην χρειαστεί να επαναληφθεί το μαρτύριο της ερώτησης. Ελπίζω στην εχεμύθειά σας.

[Αγοράζετε ebook ή τυπωμένα βιβλία; Ομολογήστε!]

Ε, αφού μπήκαμε στον προσωπικό μου χώρο, θα σας πω. Αγοράζω κυρίως τυπωμένα βιβλία και ελάχιστα e-book. Κι αυτό, είτε γιατί τα βιβλία που ψάχνω να αγοράσω δεν υπάρχουν ακόμη σε e-book, είτε γιατί μερικά βιβλία θέλω να τα έχω σε χαρτί. Μια κοινωνία χωρίς καθόλου χάρτινα βιβλία δεν θα μου άρεσε. Όταν δεν θα υπάρχει βιβλίο σε χαρτί, θα χαθεί μαζί και η μυρωδιά από το μελάνι και την κόλλα. Δεν επιθυμώ κάτι τέτοιο. Είναι κρίμα εξάλλου όλη η τέχνη της χαρτοβιομηχανίας να επικεντρωθεί μια μέρα στην ποιότητα του χαρτιού τουαλέτας. Πιστεύω να με καταλαβαίνετε.

 [Σας καταλαβαίνουμε. Θα μας πείτε όμως κι εσείς τι σκέφτεστε βαθιά μέσα σας για όλα όσα συζητάμε;]

Θα καταθέσω, λοιπόν, μια ρομαντική σκέψη: την ευχή να διαβάζει ο κόσμος περισσότερο, έστω και στον υπολογιστή· και σας καλώ να εξετάσετε το εξής:

Οι λέξεις «γραία» ή «μεγαλόρραγας σταφίδας» του Παπαδιαμάντη, ή ο στίχος «Κοράκου χρώμα τα τσουλούφια του, ο χιτώνας του πορφύρα»* του Σεφέρη («Πραματευτής από τη Σιδώνα»), ή η λέξη «πλευρικά» και «κρουζέτο» του Καββαδία έχουν διαφορά αν φωτίζονται από την ακτινοβολία ενός ημιαγωγού ή από το φιτίλι ενός λύχνου που τσιτσιρίζει στο σκοτάδι ή από κερί που λιώνει το χρόνο του ή «περί το δειλινόν» [Παπαδιαμάντης] δηλαδή στο ελάχιστο φως ενός χρυσοκέντητου απογέματος του Αυγούστου;

Αλλάζει η ομορφιά της λέξης λόγω της επιλογή του τρόπου ανάγνωσής της;

[Και εν κατακλείδι;]

Σηκώνω τα δάχτυλα σε σύμβολο νίκης και παραφράζω τον Μαμαλούκα: «Όσο υπάρχουν λέξεις, υπάρχει ελπίδα» — και κοιτώ με προσοχή τους στίχους του Σεφέρη :

«O νέος πραματευτής ήρθε από τη Σιδώνα
χωρίς να φοβηθεί τον θυμωμένο Ποσειδώνα».

* * *

Εδώ άλλες προτάσεις για δωρεάν e-book από το dim/art

Το dim/art στο facebook
Το dim/art στο facebook

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.