«Κύριε Πρόεδρε, Λαμβάνω την τιμήν…»

Έκθεση με υλικό από τα Γενικά Αρχεία του Κράτους προσφέρει στο κοινό μια άλλη ανάγνωση της σχέσης πολιτών και πολιτικών.

—του Ηλία Μαγκλίνη—

epistoligenikologistirio

«Μεγαλειόταται Βασιλεύ Κωνσταντίναι, καλημέρα σας. Εδώ και αρκετό διάστημα σκεπτόμουν να σας γράψω, αλλά επιδή είμαι απλή και αμόρφοτη χοριατοπούλα, διστάζω να σας γράψω». Έτσι αρχίζει η (ανορθόγραφη) επιστολή μιας γυναίκας, που γράφεται την 1η Φεβρουαρίου του 1967 και απευθύνεται στον τότε βασιλιά Κωνσταντίνο. Η «αμόρφοτη χοριατοπούλα» είχε ξενιτευτεί εδώ και πολύ «γκαιρό», οπότε, για να μη νιώθει μοναξιά, κοίταζε φωτογραφίες αγαπημένων της προσώπων. Γι’ αυτό και έγραψε στον Κωνσταντίνο ζητώντας του μία φωτογραφία, καθώς αγαπά την πατρίδα της «και ιδίος τους Βασιλείς».

Πρόκειται για ένα ελάχιστο δείγμα από το τεράστιο υλικό που βρίσκεται στα Γενικά Αρχεία του Κράτους (ΓΑΚ) και το οποίο θα εκτίθεται στο κοινό από τη Δευτέρα 21 Οκτωβρίου, στην Ελληνοαμερικανική Ενωση. Τίτλος της έκθεσης: «Αρχεία, πολίτες και πολιτικοί. Μια άλλη ανάγνωση της σχέσης πολιτών και πολιτικών» και η αλήθεια είναι ότι ίσως να μην μπορούσε να υπάρξει πιο επίκαιρη έκθεση από αυτή. Επιστολές, δελτάρια, ταχυδρομικές κάρτες και φωτογραφίες, ανέκδοτο αρχειακό υλικό που καλύπτει έναν ολόκληρο αιώνα, προερχόμενο από τα αρχεία πολλών πολιτειακών θεσμών και πολιτικών προσώπων: από τα Ανάκτορα και την Προεδρία της Δημοκρατίας έως τα αρχεία Ελλήνων πρωθυπουργών.

Αυτό που γίνεται άμεσα αντιληπτό από την έκθεση είναι ότι, διαχρονικά, η σχέση πολίτη και πολιτείας υπερβαίνει το στοιχείο της οργής και της καχυποψίας, όπως τη θέλει η διαδεδομένη, στερεοτυπική άποψη. Ο καθηγητής Ιστορίας Νίκος Καραπιδάκης, πρόεδρος της Εφορείας των Γενικών Αρχείων του Κράτους, αναφέρθηκε σε αυτή την πτυχή της σχέσης πολίτη και πολιτικών, δίνοντάς μας παράλληλα τις βασικές παραμέτρους της έκθεσης.

«Συνολικά, πρόκειται για μια κατάθεση λόγου και αντίληψης απλών ανθρώπων γύρω από την πολιτική και τους πολιτικούς. Το ενδιαφέρον είναι ότι, επειδή έχω ερευνήσει ώς ένα βαθμό το θέμα αυτό συγκριτικά, και σε άλλες χώρες παρατηρείται ένας τέτοιος λόγος, οπότε δεν ξεπέφτουμε στη γνωστή κοινοτοπία περί μιας ακόμη αρνητικής ελληνικής ιδιαιτερότητας. Σε αντίστοιχα ξένα αρχεία έχω βρει ακριβώς τον ίδιο λόγο, έτσι διατυπωμένο. Φυσικά, αλλιώς, π.χ., γράφει ένας Αγγλος στον υπουργό του. Η αντίληψη και η προσδοκία από την εξουσία, όμως, είναι περίπου η ίδια».

Ρουσφέτια; Οχι

«Το υλικό που εκτίθεται είναι κυρίως επιστολές πολιτών προς πολιτικούς και πολιτειακούς θεσμούς, π.χ., βασιλέα, Πρόεδρο Δημοκρατίας και πρωθυπουργό. Είναι κατάθεση προσδοκιών: προβλήματα που έχουν οι άνθρωποι και ζητάνε την επίλυσή τους. Προσοχή όμως, δεν μιλάμε για ρουσφέτια. Ελάχιστα τεκμήρια θα βρει κάποιος που έχουν την έννοια του “ρουσφετιού”, της πελατειακής συναλλαγής. Είναι άνθρωποι με πόνο, με σοβαρά προβλήματα, και ζητούν από το κράτος να δείξει κατανόηση στο πρόβλημά τους».

maglinis«Στην έκθεση περιλαμβάνονται και κάποιες απίθανες, γραφικές ίσως περιπτώσεις αιτημάτων και εκκλήσεων, αλλά και αυτές είναι πολύ χαρακτηριστικές. Συχνά είναι άνθρωποι χαμηλού μορφωτικού επιπέδου και έρχονται να γράψουν στην πολιτεία για να ξαναμπούν στην ιστορική τροχιά. Δεν υπάρχει κάτι χυδαίο ή αγοραίο σε όλο αυτό. Και βέβαια, πρέπει να πούμε ότι αναδεικνύονται για πρώτη φορά αρχεία που μέχρι πρότινος ήταν κλειστά, ενώ έχουν τηρηθεί αυστηρά όλοι οι κανόνες προσωπικών δεδομένων».

«Χρονολογικά μιλώντας, το τελευταίο αρχείο της έκθεσης είναι του 2009. Αξίζει τον κόπο να σταθούμε λίγο στη μεταπολίτευση, για την οποία τόση κουβέντα γίνεται τα τελευταία χρόνια. Με βάση το αρχειακό υλικό, λοιπόν, κατά την περίοδο αυτή, περισσότερο κατατίθενται ιδέες για τη βελτίωση της εξουσίας και της πολιτικής παρά αιτήματα και εκκλήσεις όπως στην εποχή των βασιλέων. Ο λόγος των πολιτών δηλαδή είναι πλέον πιο πολιτικός. Κατά τη μεταπολίτευση έχουμε μια καταναλωτική κοινωνία με ευρωστία, η οποία καταθέτει τις δικές της ιδέες για περισσότερη δημοκρατία ή, αν θέλετε, για το πώς να εξελιχθεί περαιτέρω ένα μοντέλο που έχει επιτευχθεί. Βλέπουμε, λοιπόν, μιαν ευαισθησία του πολίτη απέναντι σε ζητήματα πολιτικής εξουσίας».

«Είναι μια έκθεση που φιλοδοξεί να απομυθοποιήσει τη λεγόμενη πελατειακή σχέση ανάμεσα στον πολίτη και στον πολιτικό. Εδώ βρίσκουμε μια σχέση επικοινωνίας. Δεν υπάρχει τίποτα το υποτιμητικό. Ακόμα και τα γραφικά αιτήματα απαιτούν τον σεβασμό μας. Επιπλέον, διασώζονται μορφές λαϊκού λόγου που αλλιώς θα χάνονταν. Έχουμε μιαν ιδιότυπη ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας, στον βαθμό που δεν είναι καθόλου μελετημένη, πέρα από το λεγόμενο “πελατειακό” θέμα, που και αυτό περισσότερο στιγματίζεται αυτή τη στιγμή παρά αναλύεται». «Αρχεία, πολίτες και πολιτικοί. Έκθεση αρχειακού υλικού. Μια άλλη ανάγνωση της σχέσης πολιτών και πολιτικών». Διοργάνωση: Γενικά Αρχεία του Κράτους, Ελληνική Αρχειακή Εταιρεία, με τη συμβολή της Βιβλιοθήκης της Βουλής των Ελλήνων και την υποστήριξη της Ελληνοαμερικανικής Ενωσης. Μασσαλίας 22, Γκαλερί Κένεντι. Διάρκεια έκθεσης: 21 Οκτωβρίου – 9 Νοεμβρίου. Δευτέρα – Παρασκευή 12 μ. – 9 μ.μ., Σάββατο 10.30 π.μ. – 2.30 μ.μ. Κυριακή κλειστά.

Πηγή: Η Καθημερινή

* * *

Εδώ άλλες αναρτήσεις από την κατηγορία

Copy-paste < Παρεμβάσεις/ παρεκβάσεις

Το dim/art στο facebook
Το dim/art στο facebook

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.