Η δημοκρατία θρηνούσε υπέροχα

—του Γιάννη Παπαθεοδώρου για τη στήλη Ανώμαλα Ρήματα 

Weeping_Angel_by_Victoria_FletcherΦωτογραφία: Blacky Smith

Η πρόσφατη αποτρόπαια και στυγερή δολοφονία των δύο νέων χρυσαυγιτών στο Νέο Ηράκλειο δείχνει πως η χώρα μπαίνει στο «τούνελ του θανάτου», με αποφασιστικούς νεκροπομπούς τη φασιστική βία και την ακροαριστερή τρομοκρατία. Δεν χρειαζόμασταν βέβαια καινούργιο φόρο αίματος για να θυμηθούμε πως η βία γεννά μόνο βία και αποσταθεροποιεί, εκ του αποτελέσματος, τη δημοκρατία. Το τελευταίο που έχει ανάγκη αυτή η κοινωνία που δοκιμάζεται από μια πρωτόγνωρη κρίση, είναι να ενθαρρύνει μια πολιτική πόλωση που επιστρατεύει δολοφόνους, συμμορίες και τάγματα εφόδου για να δώσει επίπλαστη ιδεολογική χροιά στην εγκληματική επίλυση λογαριασμών μεταξύ των πραγματικών εχθρών της δημοκρατίας. Νέοι άνθρωποι, «σχεδόν παιδιά» —ανεξαρτήτως των όποιων συγκυριακών ή μονιμότερων ιδεολογικών επιλογών τους— είναι σήμερα νεκροί, από χέρια που όπλισε το κοινωνικό μίσος, σε αυτό την ιδιότυπη σύγκρουση, που αντικαθιστά τα επιχειρήματα με μνήματα.

Το πολιτικό σύστημα παρακολουθεί μουδιασμένο και αμήχανο αυτή τη διαδικασία, χωρίς να μπορεί να εκπέμψει με επάρκεια ένα ευκρινές σήμα δημοκρατικής ενότητας και θωράκισης του πολιτεύματος. Μετά τον προηγούμενο θάνατο του Π. Φύσσα, η κυβέρνηση διακίνησε ιδιοτελώς την επικίνδυνη «θεωρία των δύο άκρων», ενώ παράλληλα το «αντισυστημικό» μπλοκ φαντασιώνεται ακόμα ότι θα υπάρξουν σύντομα «πλατείες με κρεμάλες για τους δωσίλογους». Η ρητορική του φόβου, της βίας και της μισαλλοδοξίας έχει μπολιάσει επικίνδυνα την πολιτική ζωή του τόπου, επιτρέποντας στους εχθρούς της δημοκρατίας να ριζώσουν δυναμικά στην καθημερινή της διακύβευση. Από μια άποψη, ο εξτρεμισμός ήταν ήδη εδώ και καλλιεργήθηκε συστηματικά, τα τελευταία χρόνια, ακόμη και μέσα από την δήθεν «αθώα» λεκτική βία που υιοθετήθηκε άκριτα στις δημόσιες αντιπαραθέσεις γύρω από τη μείζονα, και σε ορισμένα σημεία, τεχνητή διαιρετότητα της κοινωνίας: μνημόνιο/αντιμνημόνιο.

Στο μεταξύ, και όσο η μιντιακή αντιπαράθεση υπέκυπτε στον πειρασμό της πόλωσης, οι εχθροί της δημοκρατίας προετοιμάζονταν για την «τελική λύση» με τα γνωστά φονικά τους εργαλεία. Ο νέο-ναζισμός υποσχόταν τη δική του βίαια υπέρβαση του «διεφθαρμένου πολιτικού συστήματος» και η ακροαριστερή τρομοκρατία υποσχόταν πως θα λύσει τα προβλήματα με τον αδιέξοδο τιμωρητικό της μεσσιανισμό και με μια νέα «σταυροφορία του αίματος». Η ελληνική κοινωνία, αιχμάλωτη από την οικονομική κρίση και τη λαϊκιστική δημαγωγία, άμβλυνε τα δημοκρατικά της αντανακλαστικά για να συμφιλιωθεί «ανεπαισθήτως» με αυτούς τους ποικίλους αγγέλους ή διαβόλους της αντισυστημικής κάθαρσης. Τα κουμπούρια και τα μαχαίρα (ξανα)βγήκαν έξω για να λύσουν διαφορές, που κανονικά θα λύνονταν με νόμιμα μέσα και πολιτικές διεργασίες, για να διορθωθούν λάθη και ατέλειες της δημοκρατικής μας συνύπαρξης.

Εδώ και καιρό, ωστόσο, αυτή η νομιμοποιητική διαδικασία και συγκρουσιακή ισορροπία του πολιτικού συστήματος έχει διαταραχτεί σε επικίνδυνο βαθμό, ακριβώς γιατί η κοινή συνισταμένη της σύγκρουσης καταλήγει στην άρνηση της δημοκρατίας. Η επανεμφάνιση της εξτρεμιστικής βίας σηματοδοτεί μια νέα φάση της ύστερης μεταπολίτευσης, στην οποία ο φονικός φανατισμός επιχειρεί και διεκδικεί την αιματηρή δικαίωση του. Η αλήθεια είναι πως η φάση αυτή πετυχαίνει τη δημοκρατία μας στην πιο ευάλωτη στιγμή της.  Οι πολίτες αυτής της χώρας, κουρασμένοι από τη διαρκή αναποτελεσματικά μέτρα ακραίας λιτότητας, δύσκολα πείθονται πως το υπάρχον πολιτικό σύστημα εγγυάται πλέον την κοινωνική συνοχή. Και το πολιτικό σύστημα, από τη μεριά του, κλείνεται σε μια πρωτόγνωρη εσωστρέφεια για να διασώσει τα επιμέρους «κομματικά ταμεία», χωρίς να μπορεί να υψώσει ένα μεγάλο και ευρύ τείχος απέναντι στους αρνητές της δημοκρατίας. Πλην εξαιρέσεων –και η ΔΗΜΑΡ είναι μια τέτοια εξαίρεση– ελάχιστοι υπερασπίστηκαν την τιμή του συνταγματικού τόξου, χωρίς αστερίσκους.

Το ξέρουμε από παλιά. Η δημοκρατία είναι ένα ατελές σύστημα για ατελείς πολίτες με ατελή κίνητρα και ατελή αποτελέσματα. Ωστόσο είναι το καλύτερο σύστημα ακριβώς επειδή στηρίζεται στην ηθική της ευθύνης. Το μόνο παρήγορο μετά το τραγικό συμβάν της διπλής δολοφονίας των δύο νέων παιδιών είναι πως όλα τα κόμματα χαμήλωσαν τις οκτάβες του ρητορικού ανταγωνισμού τους. Μένει να αποδειχτεί στο άμεσο μέλλον αν αυτός ο προσωρινός χαμηλόφωνος αναστοχασμός θα συμπληρωθεί με ένα υψηλό αίσθημα συνευθύνης ή θα εξαντληθεί σε έναν ευκαιριακό θρήνο για τους νεκρούς. Γιατί τότε, αυτή η δημοκρατία που θρηνούσε υπέροχα, δεν θα είναι τίποτε άλλο παρά το εύκολο άλλοθι για τους λογής-λογής νεκροθάφτες της.

Εδώ άλλες αναρτήσεις από τη στήλη Ανώμαλα ρήματα < Παρεμβάσεις / παρεκβάσεις

Το dim/art στο facebook
Το dim/art στο facebook

2 comments

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.