Αφορισμοί και αποκλεισμοί

—του Γιάννη Παπαθεοδώρου για τη στήλη Ανώμαλα ρήματα

Με μια πολυσέλιδη ανακοίνωση, ο Μητροπολίτης Πειραιώς Σεραφείμ δήλωσε πρόσφατα ότι σκέφτεται να αφορίσει τους βουλευτές που υπάγονται στα γεωγραφικά στα όρια της ποιμαντικής ευθύνης του, αν ψηφίσουν την τροπολογία για την επέκταση του «Συμφώνου Συμβιώσεως» και στα ομόφυλα ζευγάρια.  Στο κείμενο της ανακοίνωσης, ο Σεβασμιότατος αναφέρει, μεταξύ άλλων ότι η «επέκταση του ισχύοντος δυστυχώς Νόμου “περί συμφώνου ελεύθερης συμβίωσης” που μετατρέπει το ανθρώπινο πρόσωπο σε χρηστικό αντικείμενο και μάλιστα υποκείμενο δικαιοπρακτικής ενέργειας στα λεγόμενα «ομόφυλα ζευγάρια» επειδή το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) κατεδίκασε την χώρα μας να καταβάλει 5.000 Ευρώ στους προσφεύγοντες επειδή δεν αναγνωρίζεται θεσμικά συμβίωση μεταξύ ομοφύλων προσώπων και η δηλωθείσα πρόθεση της συγκυβέρνησης ΝΔ και ΠΑΣΟΚ να προωθήσει στον λεγόμενο αντιρατσιστικό Νόμο σχετική τροπολογία θέτει πλέον κατά τρόπο φρικιαστικό στη χώρα μας την θεσμοθέτηση της ανατροπής της ανθρώπινης οντολογίας και φυσιολογίας και την κατοχύρωση της ψυχοπαθολογικής εκτροπής της ομοφυλοφιλίας. Η Εκκλησία, ως χώρα των μεταποιουμένων αμαρτωλών και ως ιατρείο παθών ψυχών και σωμάτων δεν στηλιτεύει τα ατυχή θύματα του βυθίου δράκοντος τα οποία περιθάλπει δια των ευχών της και των ιερών μυστηρίων της εφ’ όσον μετανοήσουν, αλλά την πολυποίκιλο τραγικότητα της ειδεχθούς αμαρτίας των».  Πέρα από τα εμφανή προβλήματα στη συντακτική του δομή, το κείμενο θέτει και ορισμένα σοβαρά ζητήματα ηθικοπολιτικής τάξης που αξίζει να τα συζητήσουμε, ακριβώς επειδή η ανακοίνωση αποτελεί μνημείο θρησκευτικού φονταμενταλισμού και ρατσιστικού λόγου.

Σύμφωνα με την Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, προβλέπεται ότι κάθε άνθρωπος δικαιούται να επικαλεστεί δικαιώματα και ελευθερίες που απορρέουν από την εν λόγω διακήρυξη, ενώ ταυτόχρονα η προστασία του νόμου οφείλει να γίνεται χωρίς καμία διάκριση. Στο νομικό πολιτισμό της νεωτερικότητας, μάλιστα, μια σειρά από κείμενα με διεθνή ισχύ και με δεσμευτικό χαρακτήρα έχουν επανειλημμένα επαναλάβει αυτή την αρχή, επειδή τη θεωρούν ως το αυτονόητο συστατικό στοιχείο της ισόνομης και ισοκρατικής συμβίωσης των πολιτών μιας δημοκρατίας. Προφανώς μέσα στις υπαρκτές και πιθανές διακρίσεις ο νομοθέτης ορίζει και το φύλο, ακριβώς επειδή οι κοινωνικές συνδηλώσεις του συνδέθηκαν ιστορικά με μορφές καταπίεσης και αποκλεισμού. Ως εκ τούτου, η πρόσφατη καταδίκη της ελληνικής πολιτείας για τη μη αναγνώριση του αστικού συμφώνου συμβίωσης σε ομόφυλα ζευγάρια, (καθώς και η «μαγική εξαφάνιση» του ζητήματος από τις προτεινόμενες τροπολογίες του επικείμενου αντιρατσιστικού νομοσχεδίου), υπερβαίνει τους επιμέρους σεξουαλικούς προσανατολισμούς και τις έμφυλες ταυτότητες ορισμένων κοινωνικών ομάδων και ατόμων και ανάγεται σε ζήτημα υπεράσπισης των θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Προτού προχωρήσουμε καλό είναι να θυμηθούμε άλλωστε πως η άρνηση της ισότιμης αναγνώρισης των ομόφυλων ζευγαριών στο «σύμφωνο συμβίωσης» συνιστά ήδη άρνηση ενός ευρέος φάσματος αστικών δικαιωμάτων, που δημιουργούν αλυσιδωτά αντίστοιχους αποκλεισμούς και προκαλούν σχεδόν καθημερινά προβλήματα δοκιμασίας της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Γνωρίζουμε επίσης ότι τόσο οι ΛΟΑΤ όσο και οι υπερασπιστές των δικαιωμάτων τους έχουν πέσει πολλές φορές θύματα βίας, λογοκρισίας, προπηλακισμού, διώξεων, ακόμη και τρομοκρατίας, ενώ παράλληλα, η σύγχρονη διεθνής τάση της δημοκρατικής και φιλελεύθερης νομοθεσίας είναι η πλήρης ή η μερική αναγνώριση εκείνων των μορφών ζωής και σχέσεων που διευρύνουν τα όρια της κοινωνικής συνύπαρξης και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Θα ήταν αστείο και αφελές να πιστέψει κανείς πως αυτή η συζήτηση γίνεται χωρίς διεκδικήσεις, συγκρούσεις, αντιπαραθέσεις και διαφωνίες, που συχνά προσδιορίζονται από ιεραρχίες και στερεότυπα γύρω από το πολιτισμικό δίπολο: «κανονικό-μη κανονικό». Ο ιεροεξεταστικός τόνος άλλωστε του Σεβασμιότατου εκκινεί από τέτοιες κανονιστικές παραδοχές γύρω την «ανθρώπινη οντολογία», τη «φυσιολογία» και την «ψυχοπαθολογική εκτροπή» της σεξουαλικότητας. Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν είναι το γνώριμο ρεπερτόριο του συντηρητισμού ούτε η αστεία απειλή του αφορισμού από έναν ιεράρχη με εγνωσμένες ιδεολογικές προτιμήσεις, αλλά η αδυναμία της πολιτείας να ολοκληρώσει τη δικαιϊκή αναπαράσταση του κοινωνικού φύλου, της συντροφικής συμβίωσης και της οικογενειακής οργάνωσης, πέρα από τις παραδοσιακές —και κάποτε αναχρονιστικές— αγκυλώσεις. Η αναφορά σε μια σύγχρονη, εκκοσμικευμένη και δημοκρατική δημόσια σφαίρα δεν προϋποθέτει μόνο την εναρμόνιση του εθνικού δικαίου με το ευρωπαϊκό αλλά την προώθηση μιας «πολιτισμικής μετάφρασης» ανάμεσα στον ιδιωτικό και δημόσιο βίο των συμπολιτών μας.

Το αντιρατσιστικό νομοσχέδιο «άργησε μια μέρα», με αποτέλεσμα η ρητορική του μίσους να κερδίζει έδαφος και η Χρυσή Αυγή να κερδίζει ψηφοφόρους. Τώρα που επιτέλους θα συζητηθεί στη Βουλή, καλό είναι να μη χαθεί η ευκαιρία για μια ουσιαστική συζήτηση. Διαφορετικά, θα ξεμείνουμε με μια καταδίκη, με μερικούς αφορισμούς και με μπόλικους αποκλεισμένους.

* * *

Εδώ άλλες αναρτήσεις από τη στήλη Ανώμαλα ρήματα

Το dim/art στο facebook
Το dim/art στο facebook

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.