Της αμύνης τα παιδιά

—του Γιάννη Παπαθεοδώρου για τη στήλη Ανώμαλα ρήματα

Η πρόσφατη απολογία του κ. Αντώνη Κάντα γύρω από τις «μίζες» στους εξοπλισμούς των αμυντικών συστημάτων αποτελεί ίσως το κορυφαίο επεισόδιο στο σήριαλ : «το τέλος της μεταπολίτευσης». Σύμφωνα με όσα κατέθεσε ο κ. Κάντας, λοιπόν, εδώ και πολλά χρόνια, γύρω από την περίφημη άμυνα της χώρας είχε στηθεί ένας χορός εκατομμυρίων που σερνόταν από ένα συγκρότημα πολιτικών, αξιωματούχων και «γαλονάδων», που «κουνούσαν το μαντήλι» με διάφορες προμήθειες όπλων. «Πήρα τόσες πολλές μίζες», ανέφερε ο ίδιος ο κ. Κάντας στους ανακριτές της υπόθεσης, «που δεν τις θυμάμαι όλες».[1] Η ομολογία της λήθης είναι μερικές φορές πιο ενδιαφέρουσα από την αλήθεια, ακριβώς επειδή περιγράφει μια άλλη «τετριμμένη αλήθεια»: τη συνήθεια.

Επειδή είναι, νομίζω, πάγια θέση αυτού του μπλογκ  —και του υπογράφοντος, βέβαια — να σέβεται τους υπόδικους και την υπερασπιστική τους γραμμή, δεν θα σχολιάσω καθόλου τη λογική της «κυλιόμενης» διαφθοράς, που επέλεξε ο κ. Κάντας για να ελαφρύνει τη θέση του. Είναι δικαίωμά του π.χ. να περιγράφει με γαργαλιστικές λεπτομέρειες την έκπληξή του, όταν κάποιος αντιπρόσωπος εταιρείας προμηθειών εξοπλιστικών προγραμμάτων έφυγε από το γραφείο του «ξεχνώντας» πίσω του ένα σακβουαγιάζ με 600.000 ευρώ. (Το ποσό είναι αστείο, άλλωστε, σε σχέση με τα άλλα ποσά που αναφέρονται στην απολογία). Και είναι επίσης δικαίωμά του να υποδεικνύει ως βασικό υπαίτιο της διαφθοράς το σύστημα «του μαύρου χρήματος», που είχε ωστόσο κάλυψη από την πολιτική ηγεσία των αρμόδιων υπουργών. Το έργο της δικαιοσύνης είναι να μετατρέψει τη γλαφυρή αφήγηση του κ. Κάντα σε βάσιμο ανακριτικό υλικό, που θα οδηγήσει τους ένοχους σε δίκη με ποινές ανάλογες των εγκλημάτων.

Αυτό που με ενδιαφέρει σε αυτή τη στήλη, η οποία δεν ασχολείται με την τρέχουσα σκανδαλολογία, είναι ότι το πραγματικό χαλί της συγκάλυψης όλης αυτής της διαφθοράς ήταν το μείζον πολιτικού ταμπού της μεταπολίτευσης: «τα εθνικά θέματα». Δεν υπάρχει νομίζω κανένας συμπολίτης μας με προοδευτικές ανησυχίες και δημοκρατικές ευαισθησίες που να μη θυμάται πως, κάθε φορά που άνοιγε ιδιωτικά ή δημόσια η συζήτηση για τους υπέρογκους εξοπλισμούς της χώρας, η στερεότυπη απάντηση ακύρωνε κάθε θεμιτή απορία: «μα αυτά είναι εθνικά θέματα». Μεγαλωμένοι με τον «εξ Ανατολών κίνδυνο», ζώντας διαρκώς μέσα στην πολιτισμική ανασφάλεια του «ανάδελφου έθνους», ανακαλύπτοντας αγχωτικά, σε μια νύχτα, τη βραχονησίδα των Ιμίων, και κυρίως πιστεύοντας ακράδαντα πως όλο το σύμπαν συνωμοτεί εναντίον τους, οι νεοέλληνες της ύστερης μεταπολίτευσης απέδωσαν στην «άμυνα της χώρας» μια ιδιαίτερη ιδεολογική και πολιτισμική σημασία, που σταδιακά οδήγησε και σε μια ιδιάζουσα (αυτό)λογοκρισία.

stylianidis logo amyna 2

 

Τα «εθνικά θέματα», παρόντα στις εθνικές επετείους, στις στρατιωτικές ασκήσεις, στις παρελάσεις, στους προεκλογικούς λόγους, στις κορώνες των δημαγωγών, έγιναν με τον καιρό ένα είδος «νοθευμένης ντόπας», που έπαιρναν όλοι  —ή σχεδόν όλοι—, ακριβώς για να μάθουν να μη ρωτάνε για τα «εθνικά θέματα». Τι κι αν φώναζε η Αριστερά για την «αγορά του αιώνα», τι κι αν πρότεινε η ανανεωτική Αριστερά τη μετακύλιση κεφαλαίων από την άμυνα στην παιδεία; Οι προϋπολογισμοί στη Βουλή κλείνανε πάντα με τη σώφρονα σιωπή που επιβάλλει το δήθεν ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον μιας χώρας περικυκλωμένης από εχθρούς. Σύμφωνα με την εύστοχη διατύπωση του Βασίλη Παπαβασιλείου στα «Νέα-Σαββατοκύριακο » (3-5 Ιανουαρίου, 2014), «η άμυνα της χώρας είχε τεθεί υπεράνω της δημοκρατικής διαβούλευσης κοινή συναινέσει. Έτσι καταλήξαμε να γίνουμε “οι καλύτεροι πελάτες της Γαλλίας και της Γερμανίας” […] και άξιοι εταίροι ενός από τα μεγαλύτερα παγκοσμίως εκτροφεία διαφθοράς».

Πράγματι ο κ. Κάντας περιέγραψε έναν αρκετά ιδιόμορφο δρόμο για το πώς φτάσαμε στη χρεοκοπία. Αλλά παρ’ όλα αυτά, ο δρόμος είναι αρκετά γνωστός. Είναι ο δρόμος του «μπανάλ εθνικισμού», που επινοεί πάντα τον εκάστοτε «εχθρό» για να ξεκινήσει το πλυντήριο του «μαύρου χρήματος»∙ είναι ο δρόμος που προϋποθέτει τα «ξεχασμένα μετρητά» στους διαδρόμους του Πενταγώνου και είναι βέβαια ο δρόμος της φαντασίωσης για «το ποντίκι που βρυχάται», κάπου στην άκρη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Και τώρα; Τώρα το «μακρύ ζεμπέκικο» του Άκη Τσοχατζόπουλου τέλειωσε στη φυλακή και τα υπόλοιπα πρόσωπα του δράματος καρφώνονται μεταξύ τους για να μειώσουν τις ποινές τους. Από την άλλη μεριά, με το μάτι στραμμένο στους τηλεοπτικούς εισαγγελείς-δημοσιογράφους, μια ολόκληρη κοινωνία που μέχρι πρότινος χειροκροτούσε ή πάντως ανεχόταν αυτόν τον κοστοβόρο «πολιτισμικό εθνικισμό», (με τα «Μιράζ» και τα «σκυλάδικα» σε πλήρη δράση) σήμερα ζητάει «κρεμάλες» και «κελιά» για τους κλέφτες της περιουσίας της και κυρίως για τους προδότες της φαντασίωσής της. Δεν πρέπει να μας εκπλήσσει λοιπόν η κατάληξη του σχετικού ρεπορτάζ. Ο μύθος των «εθνικών θεμάτων» τελειώνει με το απολογητικό τελετουργικό μιας ατομικής κάθαρσης, πλήρως συμβατής με το μετέωρο παιχνίδι της μνήμης και της λήθης:

«Ο πρώην αναπληρωτής Διευθυντής Εξοπλισμών φέρεται με την ολοκλήρωση της απολογίας του να είπε χαρακτηριστικά στους δικαστικούς λειτουργούς: “Με πλήρη συνείδηση των συνεπειών των πράξεων μου, αναλαμβάνω τις ευθύνες που μου αναλογούν και είμαι έτοιμος να αντιμετωπίσω τον νόμο”. Οι συνήγοροί του Γιάννης Μαντζουράνης και Ηλίας Μπίσιας χαρακτήρισαν “καλή αρχή” την απόφαση του εντολέα τους να συνεργαστεί με τους δικαστικούς λειτουργούς και εξέφρασαν την ελπίδα πως θα τον ακολουθήσουν άλλοι, “με επιστροφή χρημάτων και συμβολή στην αποκάλυψη της αλήθειας”».[2]

ΥΓ. Κατά τα άλλα, «καλή θητεία» στους πολίτες-οπλίτες, που παζάρεψαν την άδεια των Χριστουγέννων με διπλή σκοπιά. Και του χρόνου, σπίτια τους!

1797690

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.