Στη ρωγμή του χρόνου

—του Γιάννη Παπαθεοδώρου για τη στήλη Ανώμαλα ρήματα

Ο Καμίνης είναι πρώτος στις δημοσκοπήσεις και η Κύπρος ξαναβλέπει τον εαυτό της στον καθρέφτη, με ένα νέο σχέδιο πιθανής λύσης. Τα καλά νέα της εβδομάδας δείχνουν πάντως πως, παρ’ όλες τις δυσκολίες, οι πολίτες θα κληθούν σύντομα να δώσουν οι ίδιοι τις απαντήσεις για το αν επιθυμούν να επιστρέψει η πολιτική στο προσκήνιο ή αν θα χαθεί μέσα στην καρικατούρα των υπερήφανων «όχι». Μετά τις απελπιστικά παλαιοκομματικές προτάσεις του «διπολισμού» για την αυτοδιοίκηση και τις ενστάσεις των γνωστών «πατριωτών» της Κύπρου, το ερώτημα είναι αν υπάρχει πια περιθώριο για μια νέα κινητοποίηση της κοινωνίας σε μια κατεύθυνση που θα υπερβαίνει τις δοκιμασμένες συνταγές των προηγούμενων εκλογικών συμπεριφορών. Κάτι φαίνεται να αλλάζει, πάντως. Η υπεροχή του Καμίνη είναι ένα σαφές μήνυμα απέναντι στο «διπολισμό» και η επανέναρξη των διαπραγματεύσεων στην Κύπρο δείχνει πως υπάρχει «πολιτική ζωή» και μετά το κυπριακό μνημόνιο. Ο «πυκνός» χρόνος θα δείξει αν τα αποτελέσματα θα δικαιώσουν τις προσδοκίες.

Στα χρόνια της κρίσης, η πολιτική έχει συρρικνωθεί επικίνδυνα: διλήμματα, μανιχαϊσμοί, απλουστεύσεις, λαϊκισμός. Η δημοκρατία που απευθύνεται στη «συγκίνηση των παθών» είναι πανταχού παρούσα, εμποδίζοντας συχνά τους πολίτες να επινοήσουν μια νέα δημιουργική συμμετοχή στα κοινά. Κι όμως υπάρχει ακόμη αυτή η κρίσιμη «ρωγμή του χρόνου», που ανοίγει το δρόμο για μια αιφνίδια ανακατανομή του παρόντος. Είναι η ώρα που η πολιτική δημιουργεί νέα ρεύματα πολιτικών συμπεριφορών∙ είναι η ώρα που γεννιέται μια αστάθμητη συνάντηση ιδεών και στρατηγικών προταγμάτων, τα οποία ξανακερδίζουν το προβάδισμα, χωρίς να είναι υποχρεωτικά κερδισμένα.

Πριν από λίγους μήνες ο Καμίνης φαινόταν «χαμένος» ως δήμαρχος της Αθήνας. Πριν από λίγα χρόνια, το «σχέδιο Ανάν» φαινόταν οριστικά «χαμένο» και τελευταίο σχέδιο για την επίλυση του Κυπριακού. Σήμερα, ωστόσο, η τράπουλα κόβεται αλλιώς. Στους «ρευστούς καιρούς» μας, η πολιτική αποκτά μια νέα διάσταση: από την «κοινωνία της κρίσης» βρισκόμαστε πλέον σε μια «κοινωνία της κρίσης σε μετάβαση». Το θέμα είναι αν αυτή η μετάβαση θα αποτυπωθεί εκλογικά προκειμένου να δημιουργήσει νέα πολιτικά ακροατήρια για τους προοδευτικούς πολίτες.

Η επανεκλογή του Καμίνη και η ενδεχόμενη εκλογή δύο τουρκοκύπριων ευρωβουλευτών (αν το σχέδιο ευοδωθεί) θα μπορούσε να σηματοδοτήσει τη χρεοκοπία της προηγούμενης «πολιτικής της πόλωσης». Και αυτό θα ήταν ήδη ένα πολύ σημαντικό βήμα για να αλλάξουμε τη συζήτηση για το ίδιο το χρέος και την αντιμετώπισή του. Κακά τα ψέματα. Η οικονομική κρίση στην Ελλάδα και στην Κύπρο είναι κυρίως πολιτική. Τρέφεται από την αδράνεια του πολιτικού συστήματος που, έως τώρα, κρύβεται πίσω από τα χειρότερα συμπτώματα ενός τεχνητού διχασμού της κοινωνίας. Όποιος μπορέσει και σπάσει αυτό το φράγμα της πόλωσης με μια συμβολική κίνηση, θα είναι ήδη μπροστά στις εξελίξεις και θα δώσει νέο περιεχόμενο στην ιστορική επιτάχυνση των επόμενων μηνών.

Ξέρω ότι περιγράφω δύο διαφορετικά γεγονότα, που έχουν όμως μια κοινή συνισταμένη. Αμφισβητούν και τα δύο τη μόδα του « ή εμείς ή αυτοί». Σε καμία άλλη χώρα του ευρωπαϊκού Νότου, η πόλωση δεν έλαβε τέτοια μορφή, που να τείνει να γίνει μονοπώλιο εκλογικής συμπεριφοράς. Στις περισσότερες μάλιστα χώρες, η έμφαση δόθηκε στις συναινέσεις, στις συνθέσεις, σε μια νέα κουλτούρα συνεργασίας με προσήλωση στην ευρωπαϊκή προοπτική. Στην Ελλάδα και στην Κύπρο, η κρίση οδήγησε την πόλωση στα άκρα και η πόλωση οδήγησε, με τη σειρά της, την πολιτική στα άκρα.

Η πόλωση ωστόσο δεν μπορεί να απαντήσει στα σύγχρονα προβλήματα. Στην καλύτερη περίπτωση μπορεί να δημιουργήσει τις δικές της γραφικές φαντασιώσεις,  σαν κι αυτές που περιγράφει ο κ. Σακελλαρίδης, όταν υποστηρίζει πως «αν βγει ο ΣΥΡΙΖΑ, δεν θα υπάρχουν λόγοι διαμαρτυρίας, άρα δεν θα γίνονται διαδηλώσεις». Ή σαν κι αυτές που περιγράφουν στην Κύπρο όλοι όσοι θέλουν να μην υπάρξει βιώσιμη λύση, κι ας «τρώγωμεν πέτρες». Εδώ στη «ρωγμή του χρόνου» όμως, για πρώτη φορά, φαίνεται πως πολλοί πολίτες είναι αποφασισμένοι να δώσουν μια άλλη απάντηση που θα αφορά το μέλλον και όχι το παρελθόν.

* * *

Εδώ άλλες αναρτήσεις από τη στήλη Ανώμαλα ρήματα

Το dim/art στο facebook
Το dim/art στο facebook

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.