«Με τους κολλητούς μου στο Auschwitz»

54120260100091640360no-580
—της Ruth Margalit για το New Yorker. Μετάφραση για το dim/art: Μαρία Τσάκος—

Τέσσερις έφηβοι στριμώχνονται για να χωρέσουν στο πλάνο και υιοθετούν πόζα αντάξια νεανικού συγκροτήματος της ροκ. Στο βάθος, ακριβώς από πάνω τους, διαγράφεται μια επιγραφή: Arbeit Macht Frei. Ένα κορίτσι γονατίζει δίπλα σε αφρόντιστα χορταριασμένα σκαλοπάτια. Φορώντας μαύρο σκούφο και κόκκινο κραγιόν, σουφρώνει τα χείλια της και σχηματίζει με τα δάχτυλά της ένα αντεστραμμένο σήμα ειρήνης την ώρα που ακούγεται το κλικ της φωτογραφικής. Δυο φιλενάδες τυλιγμένες με τη σημαία του Ισραήλ στέκονται δίπλα-δίπλα μέσα σ’ ένα χιονισμένο δάσος, χαμογελώντας. Η λεζάντα γράφει: #Trablinka #poland #jewish. Από κάτω ένα και μοναδικό σχόλιο: «Καλέ, τι κούκλες!!!».

Η εποχή του Instagram έβαλε στη ζωή μας την «selfie στο στρατόπεδο συγκεντρώσεως». Ή, αν προτιμάτε, το φαινόμενο «Με τους κολλητούς μου στο Auschwitz», όπως εύστοχα ονομάστηκε μια σελίδα από το Ισραήλ, η οποία ανέβηκε πρόσφατα στο Facebook. Η σελίδα —που δεν υπάρχει πια, καθώς «κατέβηκε» την περασμένη Τετάρτη— ανθολογούσε αληθινές φωτογραφίες —οι περισσότερες από τις οποίες, επίσης έχουν εξαφανιστεί πλέον από το internet—, που είχαν ανεβάσει, σε διάφορες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, Ισραηλινοί μαθητές μετά από ταξίδι τους στην Πολωνία. Άλλοι με πόζες αυτοαναφορικής επιτηδευμένης σοβαρότητας (κάνοντας διαλογισμό μέσα στο χώρο του Auschwitz-Birkenau!), άλλοι επιδεικνύοντας μιαν αταίριαστη διάθεση για πλάκα, όλοι, σε κάθε περίπτωση, δίνουν την εντύπωση μιας νεολαίας εθισμένης στην τεχνολογία, καλομαθημένης και αυτάρεσκης.

Θυμίζουν μάλιστα, μιαν άλλη συλλογή φωτογραφιών που είχε γίνει πολύ δημοφιλής στο blog του Tumblr και είχε τον τίτλο Selfies σε κηδείες.  Με μια διαφορά: ενώ τα παιδιά που πρωταγωνιστούσαν στις selfies σε κηδείες είχαν το γούστο τους —κι ας ήταν κι εκεί ανάρμοστη η συμπεριφορά τους—, οι φωτογραφίες των νεαρών Ισραηλιτών που στέλνουν φιλιά μέσα από τα ναζιστικά στρατόπεδα του θανάτου στην Πολωνία σου προκαλούν μιαν αλλόκοτη οργή.

Η δημιουργός της σελίδας «Με τους κολλητούς μου στο Auschwitz» έγινε μάρτυρας της μανίας που είχε κυριεύσει τα παιδιά να τραβάνε αυτές τις selfie, από πρώτο χέρι, στη διάρκεια ταξιδιού της στην Πολωνία. Τις φωτογραφίες τις αλίευσε από το Instagram, το Facebook και το Google, χρησιμοποιώντας ως λέξη-κλειδί διάφορους όρους που περιείχαν τη λέξη «Ολοκαύτωμα». Σύμφωνα με τα όσα έχει να πει, η ποικιλία ήταν «τεράστια». Δημιούργησε, λοιπόν, μια σελίδα στο Facebook, κι εκεί ποστάρησε τις φωτογραφίες που βρήκε, διανθίζοντάς τες με δικά της καυστικά σχόλια —«Μωρά! Σας κρατάω θέση στο πούλμαν για Τρεμπλίνκα», δίπλα στην φωτογραφία δυο κοριτσιών στο Auschwitz που πόζαραν σουφρώνοντας τα χείλη· «Ακόμα κι εδώ μέσα είμαι μια κουκλάρα!», δίπλα σε μια άλλη. Το αποτέλεσμα ήταν να δει τη σελίδα της να γίνεται viral μέσα σε μία νύχτα και να σαρώνει δεκάδες χιλιάδες like και κοινοποιήσεις. Κατά τη διάρκεια των επομένων 24 ωρών, αναρίθμητα άρθρα εμφανίστηκαν στα μεγαλύτερα Μέσα ενημέρωσης και επακολούθησε σχεδόν αμέσως ο σχετικός χαμός.

Η τραγική ειρωνία της υπόθεσης είναι πως ο κόσμος, αντί να στρέφεται εναντίον των εφήβων που είχαν τραβήξει τις ανάρμοστες φωτογραφίες, διοχέτευε την οργή του κατά της δημιουργού της σελίδας. «6 εκατομμύρια Εβραίοι! Ντροπή σου!» ήταν η συχνότερη επωδός όσων άφηναν τα σχόλιά τους. Προφανώς, εκείνοι που είδαν τη σελίδα, μη αναγνωρίζοντας το ειρωνικό ύφος της, την πήραν τοις μετρητοίς. Όταν κατάφερα να εντοπίσω τη δημιουργό της σελίδας «Με τους κολλητούς μου στο Auschwitz» και να της μιλήσω σε chat, αρνήθηκε να μου πει το όνομά της λέγοντας πως την είχαν «απειλήσει με διάφορες απίστευτες μηνύσεις».

Screen-Shot-2014-580

«Η σελίδα ξεκίνησε ως εσωτερικό αστείο ανάμεσα σε μένα και τους φίλους μου», μου εξήγησε. «Μου φάνηκε πως ήταν εντελώς γκροτέσκο το να χρησιμοποιεί κανείς ως hashtag το #mountofash δίπλα σε ένα βουνό από στάχτες στο Majdanek, ή το να παίρνει σέξι πόζες μέσα σ’ ένα κρεματόριο. Τι ακριβώς σημαίνει δηλαδή αυτό; “Καυτή στο Auschwitz”; Και, απ’ ότι φαίνεται υπήρξαν πολλοί άνθρωποι που συμφώνησαν μαζί μου».

Πρόσθεσε πως, παρότι η σελίδα ξεκίνησε ως χωρατό, δεν παύει να αναδεικνύει ένα πολύ ανησυχητικό φαινόμενο στο Ισραήλ. «Το μήνυμα που στέλνει είναι ότι γίνεται απαράδεχτη εκμετάλλευση του Ολοκαυτώματος. Κατά κάποιον τρόπο, δε φταίνε αυτά τα παιδιά. Και πολλοί πολιτικοί χρησιμοποιούν με κυνισμό το Ολοκαύτωμα για προσωπικό τους όφελος». Ως παράδειγμα έφερε μια πρόσφατη αγόρευση του Υπουργού Οικονομικών του Ισραήλ, ο οποίος επικαλέστηκε την εμπειρία των Εβραίων στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο για να κατακεραυνώσει τους Ισραηλινούς που επιλέγουν να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους.

«Χρησιμοποίησα το σαρκασμό γιατί πολλές φορές όταν μιλάς σοβαρά για τέτοια πράγματα, δεν καταφέρνεις τίποτα», είπε. Προφανώς, το μήνυμα ελήφθη. Οι περισσότεροι από τους έφηβους (των οποίων τα ονόματα είχε φροντίσει να κρύψει), αντιλήφθηκαν την ύπαρξη της σελίδας και, ντροπιασμένοι, έσβησαν τις φωτογραφίες τους από τις πλατφόρμες όπου τις είχαν αναρτήσει. Νιώθωντας πως η αποστολή της εξετελέσθη, η δημιουργός τού «Με τους κολλητούς μου στο Auschwitz», κατέβασε τη σελίδα από το Facebook. «Αφού ταρακούνησε αρκετά το διαδίκτυο εδώ στη χώρα μου, νομίζω πως έκλεισε τον κύκλο της», μου είπε με αυτάρεσκη ικανοποίηση.

«Όσοι δεν έπιασαν το νόημα ως τώρα, μάλλον δε θα το πιάσουν ποτέ».

* * *

Εδώ άλλες αναρτήσεις από την κατηγορία Internet / social media

Το dim/art στο Facebook
Το dim/art στο Facebook

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.