Άνοιγε μωρό μου σαμπάνια

—του Γιάννη Παπαθεοδώρου για τη στήλη Ανώμαλα ρήματα 

Η είδηση αναμφισβήτητα ξεχωρίζει. Στα θρυλικά γλέντια της Μυκόνου και στις διάσημες συναυλίες της «μεγάλης πίστας», η τιμή κράτησης για το τραπέζι έφτανε στα 1.000 ευρώ ενώ η τιμή της σαμπάνιας άγγιζε τα 20.000 ευρώ. Την ίδια ώρα που η υπόλοιπη κοινωνία δεχόταν το λογαριασμό του ΕΝΦΙΑ, στη Μύκονο μια κοινωνική κατηγορία εύπορων συμπολιτών μας αλλά και μεγιστάνων τουριστών δήλωνε περίτρανα και συνειδητά ότι ενδιαφέρεται αποκλειστικά για την επίδειξη της χλιδής και το προκλητικό παιχνίδι του πλουτισμού με τους περίφημους «πολέμους της σαμπάνιας».[1] Σε πρόσφατο μεγάλο θερινό πάρτι, τα γκαρσόνια «πυροβολούσαν» τους πελάτες με τους φελλούς από τα μπουκάλια και βέβαια τα τραπέζια ανταγωνίζονταν μεταξύ τους στις παραγγελίες μπουκαλιών. Φέτος η Μύκονος κατέγραψε ρεκόρ κατανάλωσης σε πανάκριβες σαμπάνιες∙ γεγονός που δεν οφείλεται σε κάποια γευσιγνωστική προτίμηση αλλά σε μια χωρίς όρια σπατάλη.

Η Μύκονος έχει πάψει -οριστικά πια – να είναι το Νησί των Ανέμων για τους μποέμ και «κοσμικούς» εστέτ που διεκδικούν μια κάποια ελευθεριάζουσα ευζωία ή έστω και μια ορισμένη αριστοκρατικότητα. Οι νέες φυλές που κατοικούν το νησί, – φέτος κυρίως Σαουδάραβες επιχειρηματίες -, αποτελούν την καλύτερη απόδειξη για έναν ιδιάζοντα μεσογειακό νεοπλουτισμό, ενίοτε και με καλλιτεχνικό άλλοθι. Ορισμένοι μάλιστα από τους επιχειρηματίες του νησιού θεωρούν πως τα δυσθεώρητα ποσά για τις σαμπάνιες αποτελούν μέρος της διαφημιστικής καμπάνιας για έναν πόλο έλξης που συνδυάζει την πίστα με το καζίνο.

Τι σημαίνουν άραγε αυτοί οι «πόλεμοι της σαμπάνιας» στη Μύκονο; Είναι μια νοσταλγική επιστροφή της πίστας στην εποχή πριν το Μνημόνιο ; Είναι μια υπενθύμιση πως υπάρχει ακόμη μια ετεροτοπική Ελλάδα, που ζει πέρα και έξω από την κρίση; Είναι μια φετιχιστική προσήλωση σε ένα ποτό που «προστατεύει» τις πολυτελείς διακοπές των υψηλών πελατών από τον επικίνδυνο ιό της φτώχειας σε μια χρεοκοπημένη χώρα ;

Θα ήταν εύκολο να αποδώσουμε τον πόλεμο της σαμπάνιας σε μια πρόσκαιρη καλοκαιρινή «γκλαμουριά». Η εθνική μας – μέσω Eurovision – τραγουδίστρια Έλενα Παπαρίζου είχε περιγράψει παλαιότερα το φαινόμενο των «ρευστών απολαύσεων», με ένα τόνο που επέμενε περισσότερο στη διάρκεια και στο συμβολισμό της ίδιας της πράξης παρά στο ποτό. Με άλλα λόγια, δεν έχει τόση σημασία να πιεις τη σαμπάνια όσο να «ανοίξεις σαμπάνια» για να γίνει η «ζημιά» στο μαγαζί και «παιχνίδι» στη σχέση : «Άνοιγε μωρό μου σαμπάνια / μέχρι να γίνω χάλια. / Φέρε μου ποτήρια γεμάτα / και βάλε μου να πιω. / Και βέβαια ο Μαρξ – που δεν είχε ακούσει την Παπαρίζου αλλά κάτι καταλάβαινε από αυτά – είχε θέσει σωστά το ερώτημα, όταν ασχολιόταν με το «φετιχισμό του εμπορεύματος». Πώς γίνεται η μετατροπή του χρήματος σε προϊόν να ακολουθεί μια διαδικασία που κανείς δεν μπορεί να ελέγξει ; Και κυρίως πώς γίνεται ένα προϊόν να αυτοανακηρύσσεται στο κατεξοχήν «κεφάλαιο», που προσδιορίζει ένα ολόκληρο κοσμοείδωλο ; Η σαμπάνια, αίφνης, αποκτά την αξία ενός ανεστραμμένου κόσμου ∙ ενός κόσμου που υπενθυμίζει ότι τα άτομα που διασκεδάζουν στην πίστα είναι μακριά από τον υπόλοιπο κοινωνικό κόσμο, μακριά από τις ανάγκες και από τα προβλήματά του.

Οι σκόρπιοι φελλοί που γέμισαν τις πίστες στο νησί, είναι η ζωντανή απόδειξη για πώς διαμορφώνεται η συμβολική αξία των κοινωνικών αντικειμένων στο χώρο της μυκονιάτικης νύχτας. Μια αξία πέρα από την ευθύγραμμη σχέση παραγωγής και κατανάλωσης, αφού ο φελλός λειτουργεί εδώ σαν «φασματικό πλεόνασμα» οικονομικής επιφάνειας, υλικής ευδαιμονίας, ταξικής αλλά και έμφυλης διάκρισης. Δεν είναι τυχαίο ότι, σύμφωνα με το ρεπορτάζ «τις σαμπάνιες τις μετέφεραν καλλίγραμμα topless κορίτσια, με χρυσό body painting, προκειμένου να ταιριάζουν με τα φύλλα χρυσού, με τα οποία ήταν διακοσμημένα τα μπουκάλια». Το ημίγυμνο γυναικείο σώμα, που πρέπει «να ταιριάζει» με τη διακόσμηση του μπουκαλιού για να καλύπτει παράλληλα και την ηδονοβλεπτική φαντασία των μεγιστάνων και των νεόπλουτων, μετατρέπεται κι αυτό σε ντεκόρ του μαγαζιού. Το ίδιο το body painting μοιάζει με «επιφάνεια» που προβάλλονται οι συνειρμοί των «ρευστών απολαύσεων». Η απόσταση που χωρίζει το σώμα από το εμπόρευμα εκμηδενίζεται μέσω της κοινής χρωματικής ομοιότητας. Όλα χρυσά.

Λέγεται πως ο Βενεδικτίνος μοναχός Ντομ Περινιόν (1638-1725) τελειοποίησε τις μεθόδους και τις τεχνικές παραγωγής της σαμπάνιας, προσθέτοντας ένα σκοινί ασφαλείας για να μένουν οι φελλοί στη θέση τους και να μην εκρήγνυνται με θόρυβο. Ο ευσεβής επιστάτης του μοναστικού κελαριού μάλλον δεν ήξερε ότι όταν εκείνος έκανε αυτά τα σχέδια, ο Θεός γελούσε.

[1] http://www.mykonosticker.com/2013/08/nammos_19.html

* * *

Εδώ άλλες αναρτήσεις από τη στήλη Ανώμαλα ρήματα

Το dim/art στο Facebook
Το dim/art στο Facebook

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.