Stating the case

Αυτό δεν είναι τραγούδι #1242
DJ της ημέρας, ο Τάκης Φωτιάδης

Ο Jean-Luc Godard γύρισε τον Ντετέκτιβ (Détective) το 1985. Στο soundtrack ακούγονται κομμάτια του Liszt, του Schubert, του Chopin, του Wagner και του Ornette Coleman (αν είσαι ο Godard , μια χαρά τους συνδυάζεις όλους αυτούς). Δεν είναι βέβαια η πρώτη φορά που ο γαλλικός κινηματογράφος συναντά την τζαζ: ας θυμίσουμε το Ασανσέρ για δολοφόνους (Ascenseur pour l’échafaud, 1958) του Louis Malle, με το εξαιρετικό soundtrack του Miles Davis. .

Στον Ντετέκτιβ ακούγονται κομμάτια του Coleman από το Stating the case, το οποίο κυκλοφόρησε το 1972, με ηχογραφήσεις από τα τέλη της δεκαετίας του ’60.

Η ταινία, που σηματοδοτεί την επιστροφή του Godard στα ιδιότυπα αστυνομικογκαγκστερικά φιλμ του, είναι αφιερωμένη στον μεγάλο ελληνοαμερικανό σκηνοθέτη και ηθοποιό John Cassavetes: η ταινία του Cassavetes Σκιές (Shadows, 1958) έχει για ήρωες δύο τζαζίστες. Το soundtrack ήταν αρχικά του Charles Mingus, ωστόσο στη νέα κόπια της ταινίας, το 1959, το μεγαλύτερο μέρος της μουσικής του Mingus έμεινε εκτός. Ιδού ένα δείγμα από τη μουσική του Mingus για τις Σκιές:

* * *

Κάθε βράδυ, ένας συνεργάτης ή φίλος του dim/art διαλέγει ένα τραγούδι — ή, μάλλον όχι· αυτό δεν είναι τραγούδι, ή δεν είναι μόνο ένα τραγούδι: είναι μια ιστορία για ένα τραγούδι. Στείλτε μας κι εσείς ένα τραγούδι που δεν είναι τραγούδι στο dimartblog@gmail.com.

* * *

Εδώ άλλα τραγούδια που δεν είναι τραγούδια

Το dim/art στο facebook

Το dim/art στο twitter

instagram-logo

img_logo_bluebg_2x

Advertisements

Ένα δάκρυ παλιό

Το βιβλίο της άμμου #61

Τη Δευτέρα, καθώς ανέβαινα στο δωμάτιό μου, έχοντας γυρίσει από το σχολείο, είδα πως η πόρτα της κυρίας Χένσοου ήταν ελαφρώς γερτή. Αναγνώρισε τα βήματά μου και με φώναξε. «Μπορείς να έρθεις ένα λεπτό, Νέλυ;»

Ήταν ξαπλωμένη στο κρεβάτι, αλλά φορούσε το καλύτερο φόρεμά της και περιποιόταν τα καλοφτιαγμένα μικρά χεράκια της — καλό σημάδι, σκέφτηκα.

«Μπορείς να μείνεις να πιούμε τσάι μαζί και να μιλήσουμε; Θα είμαι καλή σήμερα, σ’ το υπόσχομαι. Ξύπνησα τη νύχτα κλαίγοντας, κι αυτό μου έκανε καλό. Βλέπεις, έκλαιγα για πράγματα που δεν αισθάνομαι πια· ονειρεύτηκα πως ήμουν νέα, κι ήταν η θλίψη της νιότης που μου έφερε δάκρυα!» Κάθισα πλάι της κι εκείνη πήρε το χέρι μου ανάμεσα στα δικά της. «Ξέρεις εκείνο το ποίημα του Χάινε, για το πώς βρήκε στα μάτια του ένα δάκρυ που δεν ήταν τωρινό, ένα δάκρυ παλιό, από θρήνο αλλοτινό, που είχε απομείνει εκεί λησμονημένο· ένα δάκρυ που ανήκε σε μιαν εποχή πεθαμένη από καιρό: ένας αναχρονισμός. Δεν μπορεί να εξηγήσει το πώς βρέθηκε εκεί, κι όμως υπάρχει και του απευθύνεται τόσο χαριτωμένα: «Συ, παλιό, μοναχικό δάκρυ!» Θα μου το διαβάσεις; Να ο μικρός μου Χάινε, στο ράφι, πάνω στον καναπέ. Μπορείς εύκολα να βρεις τον στίχο, «Du alte einsame Thräne!»»

Διέτρεξα τον τόμο, διαβάζοντας ένα ποίημα εδώ κι ένα εκεί, όπου με οδηγούσε το μάτι μου, ή όπου έβλεπα κάποιο στίχο που γνώριζα καλά. Ήταν ένα χοντρό παλιό βιβλίο, με κίτρινες σελίδες, δεμένο με κατεργασμένο δέρμα και, στην πρώτη σελίδα, με ξεθωριασμένο βιολετί μελάνι, ήταν γραμμένη μια αφιέρωση: «Στη Μάιρα Ντρίσκολ, από τον Όσβαλντ», και η χρονολογία 1876.

Η φίλη μου ήταν ξαπλωμένη ακίνητη, με τα μάτια της κλειστά, και πότε πότε ένα από κείνα τα αναχρονιστικά δάκρυα πύκνωνε στις βλεφαρίδες της κι έπεφτε στο μαξιλάρι, σχηματίζοντας ένα μικρό γκρίζο σημαδάκι. Συχνά έπαιρνε το στίχο από το στόμα μου και τον ολοκλήρωνε η ίδια.

«Ψάξε εκείνο το σύντομο ποίημα, για το λουλούδι που φυτρώνει στον τάφο του αυτόχειρα, die Armesünderblum, το λουλούδι του φτωχού αμαρτωλού. Ω, αυτό είναι το λουλούδι που μου ταιριάζει, Νέλυ, die Arme-sünder-blum!» Απάγγειλε τη λέξη, σαν να ‘ταν ποίημα από μόνη της.

«Έλα τώρα καλή μου», είπε όταν ξανάβαλα το βιβλίο στη θέση του, «δεν μπορεί να σου αρέσει αυτή η καινούργια ποίηση που κυκλοφορεί τελευταία, άσχημοι στίχοι για άσχημους ανθρώπους και κοινά αισθήματα — δε σου αρέσει στ’ αλήθεια, έτσι δεν είναι;»

* * *

Γουίλλα Κάθερ, Ο θανάσιμος εχθρός μου, μετάφραση: Κατερίνα Σχινά, Νεφέλη, Αθήνα 1998.

Willa Cather

Ανθολόγος σήμερα, ο Γιώργος Τσακνιάς

Εικόνα εξωφύλλου: Man Ray, δάκρυα, 1930

* * *

—Στη στήλη αυτή δημοσιεύονται αποσπάσματα βιβλίων που μιλούν για άλλα βιβλία, πραγματικά ή φανταστικά. Εντοπίστε σχετικά αποσπάσματα και στείλτε τα στο dimartblog@gmail.com για να γίνετε ο ανθολόγος της ημέρας

Εδώ άλλες αναρτήσεις από την κατηγορία Το βιβλίο της άμμου

Το dim/art στο facebook

Το dim/art στο twitter

instagram-logo

img_logo_bluebg_2x

Διπλό παιχνίδι

—του Γιάννη Παπαθεοδώρου για τη στήλη Ανώμαλα Ρήματα

Υπάρχουν δύο θέματα της επικαιρότητας που, χωρίς να σχετίζονται με τις άμεσες και συνήθως κατεπείγουσες «μνημονιακές υποχρεώσεις», έχουν επαναφέρει την πολιτική στον προσκήνιο: η υπόθεση των «οκτώ Τούρκων αξιωματικών» και βέβαια, η ενδεχόμενη επίλυση του «Μακεδονικού» ζητήματος. Και στα δύο θέματα, οι κυβερνητικοί χειρισμοί αποτελούν ένα μείγμα προχειρότητας και καιροσκοπισμού. Για τους μεν «οκτώ», η κυβέρνηση εξώθησε τον κ. Μουζάλα να πει πως υπάρχουν «βάσιμες ενδείξεις ότι είναι πραξικοπηματίες», ενώ για το «Μακεδονικό» η στημένη «ρήξη» των δύο εταίρων επιτρέπει στον κ. Καμμένο να αναπολεί τον καιρό των συλλαλητηρίων και να ζητάει δημοψηφίσματα.

Πρόκειται μια ανεύθυνη στάση όχι μόνο επειδή κεντρικά θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και εξωτερικής πολιτικής μπαίνουν στο κρυφό παζάρι των λεγόμενων «διμερών σχέσεων» και της «μυστικής διπλωματίας», αλλά επειδή διάφοροι ερασιτέχνες ντετέκτιβ και πατριώτες Βουκεφάλες βουλιάζουν τη χώρα σε ένα νέο απομονωτισμό και σε μια συρρίκνωση της ρεπουμπλικανικής ταυτότητας της δημοκρατίας μας. Αν και πολλοί διατείνονται πως η κυβέρνηση διαρκώς «διαπραγματεύεται», και μάλιστα σκληρά, για αυτά τα ζητήματα, μάλλον το αντίθετο συμβαίνει. Η αντίληψή της για ένα ελεγχόμενο blame game γύρω από αυτά τα θέματα μειώνει διαρκώς τους συμμάχους της και πάντως καθιστά πολύ δύσκολη την τελική συναίνεση και συνεργασία της αντιπολίτευσης για μια προωθητική λύση. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι και στις δύο περιπτώσεις το τελευταίο διάστημα παρατηρείται μια αξιοσημείωτη επανεμφάνιση της «κοινωνίας των πολιτών», που διεκδικεί το αυτονόητο «κράτος δικαίου» καθώς και τον περιορισμό των εθνικιστικών εξάρσεων. Και δεν είναι τυχαίο πως, για πρώτη ίσως φορά, επιχειρείται από ομάδες πολιτών μια στροφή σε πολιτικές διεργασίες γύρω από αξίες, πολιτισμικούς κώδικες και ιδεολογικές αρχές, που επιβεβαιώνουν τη σκοπιμότητα αλλά και τη γοητεία της συμμετοχής τους στα κοινά.

Απ’ ό,τι φαίνεται, έως τώρα, στον ΣΥΡΙΖΑ δεν μιλούν πολύ για όλα αυτά. Το Τμήμα Δικαιωμάτων του κόμματος δεν έχει βγάλει ακόμα ανακοίνωση για τους «Οκτώ» και όσοι βουλευτές του εμφανίζονται στα κανάλια και στα ραδιόφωνα δηλώνουν την αμέριστη εμπιστοσύνη τους στον κ. Κοτζιά για μια κάποια συμφωνία, που θα πρέπει να επικυρωθεί, λένε, και από την αντιπολίτευση, ανάλογα με τις τελικές διαθέσεις του «ψεκασμένου» κυβερνητικού εταίρου. Στην πρώτη περίπτωση, πρόκειται για ένα περίεργο κομματικό «σιωπητήριο», που εκδηλώνεται έντονα μπροστά στην απόλυτη προτεραιότητα των κυβερνητικών χειρισμών γύρω από τους «Οκτώ». Στη δεύτερη περίπτωση, όπως σωστά παρατήρησε πρόσφατα ο Ευ. Βενιζέλος, πρόκειται για τη μετατροπή ενός μείζονος θέματος της εξωτερικής πολιτικής σε εσωτερικό πολιτικό τέχνασμα. Η στάση αυτή δεν είναι καινούργια. Εδώ και καιρό, άλλωστε, η κοινοβουλευτική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ μοιάζει περισσότερο με ένα μόνιμο άθροισμα ψήφων κυβερνητικής πλειοψηφίας παρά με ζωντανή κοινοβουλευτική ομάδα με απόψεις, παρεμβάσεις και κριτικές τοποθετήσεις. Επινοώντας μάλιστα το κόλπο της «διπλής πλειοψηφίας» (έγκριση νομοσχεδίων άλλοτε με τους ΑΝΕΛ και άλλοτε με την αντιπολίτευση) ο ΣΥΡΙΖΑ προβάλλει συστηματικά τον τυχοδιωκτισμό ως ύφος εξουσίας∙ ενίοτε και ως σημείο υπεροχής του από τα άλλα κόμματα.

Τελευταίο δείγμα αυτού του τυχοδιωκτισμού είναι ο πολιτικός χειρισμός του «Μακεδονικού». Το «διπλό παιχνίδι» των κυβερνητικών εταίρων (με συγκρουόμενες απόψεις, που ξεκινάνε από την πρόθεση της λύσης του ονόματος έως το δημοψήφισμα της άρνησης λύσης) δεν οφείλεται τόσο σε πραγματικές διαφωνίες όσο σε μια ενιαία στρατηγική. Όσο ο ένας εταίρος θα προσεγγίζει την αντιπολίτευση με το πρόσχημα της «εθνικής ευθύνης», τόσο ο άλλος εταίρος θα την καταγγέλλει με το πρόσχημα της «εθνικής υπερηφάνειας». Από αυτή την άποψη, δεν υπάρχει καμία «ενιαία εθνική γραμμή», ακριβώς επειδή η ίδια η κυβέρνηση φρόντισε να την κάψει. Αντίθετα, αυτό που βλέπουμε είναι ένας λαϊκιστικός εθνοκεντρισμός, που δικαιολογεί τα πάντα στο όνομα της εξουσίας. Ο κ. Κοτζιάς τον θεωρητικοποίησε μιλώντας για κοινοβουλευτικές «πλειοψηφίες βουλευτών» και όχι κομμάτων, όταν έρθει η συμφωνία στη Βουλή. Ο κ. Καμμένος τον οδήγησε στο ακραίο του σημείο, επινοώντας μια υποθετική διαδικασία δημοψηφίσματος. Αυτό που εκτυλίσσεται μπροστά μας, τις τελευταίες εβδομάδες, είναι η έξαρση μιας εθνολαϊκιστικής δημαγωγίας, που προσβάλλει τον συνταγματικό πατριωτισμό και μειώνει τα περιθώρια εξεύρεσης λύσης. Στο βιβλίο του για το «αδιέξοδο βήμα του εθνικισμού», ο Λεωνίδας Κύρκος είχε εξηγήσει αναλυτικά σε πόσες χαμένες ευκαιρίες οδήγησε το μικροκομματικό συμφέρον. Αναρωτιέμαι αν υπάρχει πρόχειρο σε καμιά βιβλιοθήκη του Υπ. Εξωτερικών για να το ξεφυλλίσει ο υπουργός. Για τις βιβλιοθήκες του Υπ. Άμυνας δεν αναρωτιέμαι.

two-faced-quote-1

* * *

Εδώ άλλες αναρτήσεις από την κατηγορία Ανώμαλα ρήματα

Το dim/art στο facebook

Το dim/art στο twitter

instagram-logo

img_logo_bluebg_2x