Tom Dooley

Αυτό δεν είναι τραγούδι #1355
DJ της ημέρας, ο Γιώργος Τσακνιάς

Το 1866 κάπου στη Βόρεια Καρολίνα δολοφονήθηκε βάναυσα με μαχαίρι μια κοπέλα ονόματι Laura Foster. Ως δολοφόνος της συνελήφθη ο εραστής της και πατέρας του αγέννητου παιδιού της Tom Dula, βετεράνος του Εμφυλίου. Καταδικάστηκε σε θάνατο, η δεύτερη δίκη μετά την έφεση κατέληξε επίσης σε καταδίκη και ο Tom Dula εκτελέστηκε δι’ απαγχονισμού την Πρωτομαγιά του 1868. Τα τελευταία του λόγια ήταν: «Κύριοι, βλέπετε αυτό το χέρι; Δεν πείραξε ούτε τρίχα από το κεφάλι αυτής της κοπέλας».

confederate_soldier

Tom Dula

Ο Tom είχε τη φήμη του καρδιοκατακτητή. Την είχε από πολύ νωρίς, από την ηλικία των 12 ετών, όταν η μαμά της γειτόνισσάς του Anne Foster τους τσάκωσε μαζί στο κρεβάτι. Η Anne ήταν τότε δεκατεσσάρων. Αργότερα (το 1859) η Anne παντρεύτηκε (ή την πάντρεψαν με) κάποιον πολύ μεγαλύτερό της, έναν γείτονα των δύο οικογενειών (των Foster και των Dula) ονόματι James Melton, χωρίς αυτό να σημαίνει υποχρεωτικά ότι η σχέση της με τον Tom σταμάτησε. Και ήρθε η ώρα που ξέσπασε ο Εμφύλιος, και ο Tom και ο James έφυγαν να πολεμήσουν. Προς το τέλος του πολέμου συνελήφθησαν και οι δύο από τους Βορείους (o James πολέμησε και στο Gettysbourgh) και, όταν απελευθερώθηκαν, επέστρεψαν στο χωριό τους.

145926203599356000_resized

Εκεί ο Tom ξανάρχισε τη σχέση του με την παντρεμένη πλέον Anne αλλά, λίγο αργότερα, έμπλεξε και με την ξαδέρφη της Laura Foster. Νωρίς το πρωί της 25ης Μαΐου του 1866, η Laura καβάλησε το άλογο του πατέρα της κι έφυγε να συναντήσει τον Tom για να κλεφτούν. Ήταν έγκυος στο παιδί του. Κανείς δεν την ξαναείδε ζωντανή.

4f47e5876259a.image

Anne Foster Melton

Η ιστορία γνώρισε δημοσιότητα σε εθνικό επίπεδο κι έγινε ρεπορτάζ στους New York Times. Μια εκδοχή που κυκλοφόρησε τότε ως φήμη ήταν ότι τη Laura της σκότωσε η ξαδέρφη της Anne από τη ζήλια της κι ότι ο Tom το ήξερε αλλά την κάλυψε. Οι ντόπιοι εξακολουθούν να ισχυρίζονται ότι η Anne όταν ήταν στα τελευταία της ομολόγησε πως η ίδια σκότωσε τη Laura και πως ζήτησε από τον Tom να τη βοηθήσει να θάψει το πτώμα της· διαβεβαιώνουν πως εκείνες τις ώρες πριν τον θάνατο παραληρούσε κι έλεγε ότι βλέπει μαύρες γάτες να περπατούν στους τοίχους.

Άλλες πάλι μαρτυρίες βεβαιώνουν πως ο Tom είχε ακουστεί να απειλεί πως θα σκότωνε «εκείνη που τον είχε κολλήσει σύφιλη». Σύμφωνα με αυτή την εκδοχή, ο Tom θεωρούσε πως κόλλησε τη σύφιλη από τη Laura κι αυτός με τη σειρά του κόλλησε την Anne, ο τοπικός γιατρός όμως κατέθεσε πως είχε όντως δώσει θεραπεία για σύφιλη στον Tom και στην Anne αλλά πρώτη απ’ όλους στο χωριό είχε σύφιλη η Pauline Foster κι από αυτήν την είχε κολλήσει ο Tom — πράγμα που σημαίνει βέβαια ότι ο Tom είχε πάει και με άλλο θηλυκό μέλος της οικογένειας Foster. (Δεν έχει γίνει γνωστό αν είχε παιχτεί τίποτα και με τη μαμά Foster· επίσης, η ιστορία δεν κατέγραψε αν οι Foster είχαν γάτα, κατσίκα κ.ο.κ.)

Όλη αυτή η ιστορία αποθανατίστηκε από την πένα ενός τοπικού ποιητή (ή τραγουδιστή, ή βάρδου, τέλος πάντων) ονόματι Thomas Land· το όνομα του ήρωα στο ποίημα (στη μπαλάντα) ήταν Tom Dooley, διότι έτσι προφέρεται το Tom Dula στη διάλεκτο των Απαλαχίων (ένας από τους πολλούς θρύλους της περιοχής γύρω από την υπόθεση θέλει τον ίδιο τον Tom να συνθέτει το τραγούδι στη φυλακή, εν αναμονή της εκτέλεσής του). Η ιστορία αναβίωσε το 1958, όταν οι Kingston Trio ηχογράφησαν το κομμάτι και το έκαναν hit.

Και μια εκτέλεση από τους Grateful Dead (unplugged):

Και η εκδοχή του Neil Young και των Crazy Horse από το Americana του 2012:

91eb56cb19c1338ed22b63325ea3d10d

laura_foster_tombstone

145926235980900100_resized

* * *

Κάθε βράδυ, ένας συνεργάτης ή φίλος του dim/art διαλέγει ένα τραγούδι — ή, μάλλον όχι· αυτό δεν είναι τραγούδι, ή δεν είναι μόνο ένα τραγούδι: είναι μια ιστορία για ένα τραγούδι. Στείλτε μας κι εσείς ένα τραγούδι που δεν είναι τραγούδι στο dimartblog@gmail.com.

* * *

Εδώ άλλα τραγούδια που δεν είναι τραγούδια

Το dim/art στο facebook

Το dim/art στο twitter

instagram-logo

img_logo_bluebg_2x

Advertisements

Το πεντικιούρ και η πέτρα

—του Γιάννη Παπαθεοδώρου για τη στήλη Ανώμαλα Ρήματα

«Καλό το πεντικιούρ αλλά πιάσε και καμιά πέτρα». Το σύνθημα είναι γραμμένο σε πολλούς τοίχους και βέβαια συνοδεύεται από το γνωστό «άλφα σε κύκλο» για να δηλώσει το «αναρχικό» χιούμορ, που συνδέει την αισθητική «περιποίηση των άκρων» με την προτροπή στη βία. Σύμφωνα με μια έρευνα που είδε πρόσφατα το φως της δημοσιότητας, το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας «μέτρησε και ομαδοποίησε όλα τα περιστατικά βίας», που σημειώθηκαν στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, τα τελευταία χρόνια (2011-2017).  Από τα 358 «περιστατικά ανομίας» σε 19 Ιδρύματα της χώρας, τα περισσότερα από αυτά αφορούν επιθέσεις σε καθηγητές και φοιτητές, παράνομες καταλήψεις και εισβολές σε δημόσιους χώρους, διακοπές της εκλογικής διαδικασίας πανεπιστημιακών οργάνων, διακίνηση ναρκωτικών, περιστατικά «μικρομεσαίας» ποινικής παραβατικότητας. Δεν έχει καμία σημασία αν αυτή η βία εμφανίζεται ως αριστερή, αριστερίστικη, αναρχική, αυτονομιστική, εξεγερσιακή κλπ. Στην ουσία της, είναι μια πρακτική βαθύτατα αντικοινωνική και αντιδραστική. Δεν πρόκειται απλώς για την έκφραση μιας θυμικής οργής ούτε για την τελετουργία μιας νεανικής αμφισβήτησης. Αν εξετάσει κανείς τα επιμέρους χαρακτηριστικά της, θα διαπιστώσει πως στον πυρήνα της βρίσκεται η εγωκεντρική εκδίκηση, που χάνει σταδιακά την «αίσθηση των άλλων». Πρόκειται για μια εξατομικευμένη διάρρηξη της κοινωνικότητας, στην οποία κυριαρχεί το ιδεολόγημα μιας εγωκεντρικής, ατομικιστικής παντοδυναμίας.

Στην πραγματικότητα, η βία που αναπτύσσεται στα πανεπιστημιακά Ιδρύματα δεν είναι πολύ διαφορετική από αυτή που απαντάται και στις άλλες «νεανικές» μητροπολιτικές συγκρούσεις.  Διαλύοντας τον κώδικα της «κοινής ευπρέπειας»,[1] περιφρονώντας, δηλαδή, τους κανονιστικούς δεσμούς που απορρέουν από τη συνέχεια (ιστορική και ηθική) του κοινωνικού συνόλου, οι πρωταγωνιστές της βίας δεν κάνουν τίποτε άλλο παρά να δηλώσουν περίτρανα την πίστη τους στα ατομικά κίνητρα, στην επιθυμία για δύναμη, στην αντικοινωνική θέαση του κόσμου. Κι είναι αυτή ακριβώς η θέαση που οδηγεί στην πλήρη «ιδιωτικοποίηση των πολιτικών υποκειμένων» και σε ένα ιδιότυπο «α-κοινωνικό παρακράτος», στο όνομα πάντα της επαναστατικής πρωτοπορίας και της «αυθόρμητης εξέγερσης». Αν υπάρχει ωστόσο κάτι ιδιαίτερο στο χώρο των πανεπιστημίων είναι ότι η βία αναδεικνύει και τα κενά στην εκπαιδευτική αλλά και την πολιτική διαπαιδαγώγηση της νεολαίας. Τόσο το πανεπιστήμιο όσο και τα πολιτικά κόμματα πρέπει, δηλαδή, να στραφούν ξανά προς τους νέους όχι απλώς για να τους «αφουγκραστούν» και για να τους «κατανοήσουν», (όπως συνήθως λέγεται στην αφελή γλώσσα της νεο-λατρικής κολακείας) αλλά για να τους διαπαιδαγωγήσουν∙ με όλο το βάρος του συμβολικού κεφαλαίου που κουβαλάνε οι πολιτισμικές παραδόσεις, οι διανοητικές διαδρομές και η πολιτική ηθική της δημοκρατικής παιδείας.

Η πολυετής παρουσία της βίας στα πανεπιστήμια φανερώνει ωστόσο και κάτι ακόμη: η νεοελληνική κοινωνία και οι θεσμοί της έχουν επιδείξει μια αδιανόητη ανοχή απέναντι στα λογής-λογής «τάγματα εφόδου» που «σπάζουν και διασκεδάζουν». Εδώ και καιρό, ζούμε μέσα σε μια ιδιάζουσα καρικατούρα του «Μάη του ‘68», όπου η επιτρεπτικότητα της βίας έχει στερήσει από τους ακαδημαϊκούς πολίτες το δικαίωμα της ασφάλειας και της προστασίας από την αυθαιρεσία. Αυτό το «κενό ασφάλειας» έχει μεταμορφώσει πια τα πανεπιστήμια αλλά και πολλές γειτονιές της πόλης σε άβατα ανομίας και παραβατικότητας, οδηγώντας την εγκληματικότητα σε έξαρση και το κράτος δικαίου σε καταρράκωση.  Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η πρωτοβουλία των φοιτητών[2] που «απαιτούν τα πανεπιστήμια που τους αξίζουν» καθώς και η συγκέντρωση χιλιάδων υπογραφών για την αντιμετώπιση του εκφοβισμού από τις βίαιες μειοψηφίες αλλά και τους εμπόρους ναρκωτικών είναι ένα πολύ θετικό βήμα∙ όχι μόνο επειδή θέτουν τις πανεπιστημιακές και τις πολιτικές αρχές προ των ευθυνών τους αλλά κυρίως επειδή δείχνουν ότι εκτός από τις πέτρες και τις μολότοφ υπάρχει και η διεκδίκηση της γνώσης και της ελεύθερης διακίνησης των ιδεών. Είναι μια διαφορετική φωνή αναζήτησης «ασύλου», που αξίζει να ακουστεί.

[1] Jean Claude Michea, Η αυτοκρατορία του μικρότερου κακού. Δοκίμιο για τον φιλελεύθερο πολιτισμό, μτφρ. Άγγελος Ελεφάντης, επιμ. Αναστασία Μυλωνοπούλου, Πόλις, Αθήνα, 2009, ιδίως σ. 119-147.

[2] https://www.change.org/p/%CF%88%CE%AE%CF%86%CE%B9%CF%83%CE%BC%CE%B1-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%80%CE%B1%CE%BD%CE%B5%CF%80%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%AE%CE%BC%CE%B9%CE%B1-%CF%87%CF%89%CF%81%CE%AF%CF%82-%CE%B2%CE%AF%CE%B1

* * *

Εδώ άλλες αναρτήσεις από την κατηγορία Ανώμαλα ρήματα

Το dim/art στο facebook

Το dim/art στο twitter

instagram-logo

img_logo_bluebg_2x