—του Ηλία Μαγκλίνη—
Αντισυστημικός. Έννοια που χωρίς να έχει γίνει εντελώς του συρμού, ακούγεται συχνά: κάποιοι αυτοσυστήνονται ως «αντισυστημικοί», είναι δηλαδή έξω από το σύστημα και εναντίον αυτού, συνεπώς θεωρούνται άφθαρτοι, άξιοι εμπιστοσύνης, αθώοι σε ό,τι αφορά το πλέγμα διαφθοράς που δημιούργησε το εγχώριο πολιτικό σύστημα. Επειδή στη χώρα μας ο όρος «σύστημα» (ή «κατεστημένο») είναι τόσο αφηρημένος που χρησιμοποιείται σχεδόν για οτιδήποτε, ένα τεράστιο, ετερόκλητο σύνολο ανθρώπων δηλώνει με χαρακτηριστική άνεση κατά καιρούς αντισυστημικό – δηλαδή, εναντίον πάσης εξουσίας, κρυφής και φανερής. Από αυτή τη σκοπιά, και τον κ. Γιώργο Παπανδρέου θα μπορούσε κάποιος να τον εντάξει στη χορεία των μεγάλων αντισυστημικών: τον Σεπτέμβριο του 2010 ο πρώην πρωθυπουργός είχε ξεστομίσει το αλησμόνητο «Είμαστε αντιεξουσιαστές της εξουσίας». Δεν πρέπει να έπεισε ούτε τον εαυτό του.
Το ελληνικό πολιτικό σύστημα έχει ξεγυμνωθεί όσο ποτέ άλλοτε, συνεπώς, όσοι εκδηλώνουν την αντισυστημική τους ροπή με τον δέοντα φανατισμό, κυρίως σε ό,τι αφορά τις πράξεις και όχι μόνον τα λόγια, χαίρουν δημοτικότητας. Στην περίπτωση των πολιτικών μορφωμάτων που έχουν αναπτύξει μια κακοήθη εθνικιστική νεοπλασία εκφράζοντας παράλληλα και μια νοσταλγία για ναζιστικά σχήματα και άλλες νοσηρές ρητορικές, ένα από τα δυνατά τους χαρτιά είναι ακριβώς αυτό: η αντισυστημική τους θέση, η ακραία, militant διάθεση για αμφισβήτηση των θεσμών, η οποία «μιλάει» σήμερα στην καρδιά ενός ευρέος φάσματος πολιτών. Σε εποχές πείνας και φόβου, το μίσος γεμίζει τις κοιλιές κάποιων – ή έτσι νομίζουν. Το αντισυστημικό αυτό προφίλ μοιάζει, λοιπόν, να αποτελεί ένα είδος διαπιστευτηρίου για την πολιτική αγνότητα αυτού που το φέρει.
Είναι γνωστό ότι και οι βασικοί εμπνευστές των εγχώριων ναζιστοειδών, οι Γερμανοί εθνικοσοσιαλιστές, ανήλθαν στην εξουσία το 1933 πλασάροντας αυτό το προφίλ. Μάλιστα, μία από τις πρώτες μεγάλες ενδοκομματικές συγκρούσεις προέκυψαν ένα χρόνο μετά την ανάληψη της εξουσίας, το 1934, όταν ο Χίτλερ εξόντωσε τα Τάγματα Εφόδου. Τα τελευταία είχαν κατηγορήσει τον Αδόλφο ότι είχε «ξεπουληθεί στο σύστημα», δηλαδή, στους Γερμανούς βιομηχάνους και πλουτοκράτες. Με το που αμφισβήτησαν τον Φύρερ, τα Τάγματα Εφόδου εξολοθρεύθηκαν ουσιαστικά μέσα σε μια νύχτα, τη «Νύχτα των Μεγάλων Μαχαιριών». Κι όμως είχαν δίκιο: αυτό ακριβώς είχε συμβεί – για να πάρει την εξουσία, ο Χίτλερ είχε συνάψει συμμαχίες με δυνάμεις που υποτίθεται ότι ήταν διεφθαρμένες, πάντως σίγουρα «κατεστημένες». Και δεν θα ήταν η τελευταία φορά.
Συνομιλώντας με τον Βρετανό συγγραφέα Φίλιπ Κερ, δεινό μελετητή της ναζιστικής Γερμανίας (η συνέντευξή του, την ερχόμενη Κυριακή, στο ένθετο «Τέχνες και Γράμματα»), ακούσαμε διάφορες ωραίες περιπτώσεις κατά τις οποίες ακόμα και ο ίδιος ο ηγέτης των Γερμανών αντισυστημικών, ο Χίτλερ, έβαζε νερό στο κρασί του όποτε και όπου τον συνέφερε. «Αυτό που αγνοούμε οι περισσότεροι», μας είπε ο Φ. Κερ, «είναι ότι την εποχή που ο Χίτλερ παίρνει την εξουσία, είναι ένας πλούσιος άνθρωπος. Η έκδοση του “Ο Αγών μου” του απέφερε πολλά χρήματα, αφήστε που μετά το 1933 κάθε Γερμανός πολίτης ήταν υποχρεωμένος να αγοράζει το “Ο Αγών μου”. Επιπλέον, ενώ ο Χίτλερ σιχαινόταν χρηματιστές και τραπεζίτες, από το 1923 έβγαζε χρήματα μέσω της κερδοσκοπίας με τις ισοτιμίες των νομισμάτων, παίζοντας με μάρκα και δολάρια, παίρνοντας μάλιστα και δάνειο σε δολάρια από αμερικανική τράπεζα. Με τα χρήματα που έβγαλε, αγόρασε γη και μια εφημερίδα. Με άλλα λόγια, έκανε αυτό που καταδίκαζε».
Ενδιαφέρουσα εικόνα αυτή του κατά τα άλλα υστερικού Αδόλφου να κερδοσκοπεί μεθοδικά και με σύστημα. Όχι ότι θα έπρεπε να μας εκπλήσσει βέβαια: στην πολιτική όλα επιτρέπονται κάποτε. Δυστυχώς, όμως φαίνεται ότι συμπατριώτες μας γοητεύονται από το κούφιο αντισυστημικό «λουκ» ορισμένων, που όταν τους ακούς να μιλούν, σκέφτεσαι ότι καταχρηστικά στέκονται στα δύο πόδια. Αλλά ούτε αυτό θα έπρεπε να μας εκπλήσσει. Το «αντισυστημικό» είναι της μόδας στην Ελλάδα τουλάχιστον από το 1974…
Πηγή: Η Καθημερινή
dimart 
Σχολιάστε