Ρετρό #115 – Η γέφυρα του Διαβόλου

Μαρτορέλ, Καταλονία, c. 1865: Η Γέφυρα του Διαβόλου (El Puente del Diablo), γνωστή και ως γέφυρα του Αγίου Βαρθολομαίου. Φωτογραφία: Χοσέ Μαρτίνες Σάντσες. Η τρικάμαρη πέτρινη γέφυρα είναι μεσαιωνική, όπως φαίνεται από τον γοτθικό ρυθμό της κεντρικής αψίδας. Κατασκευάστηκε το 1283, πάνω στα θεμέλια της ρωμαϊκής γέφυρας. Καταστράφηκε το 1939, στη διάρκεια του Ισπανικού Εμφυλίου, και ξαναχτίστηκε το 1965. Η ονομασία —γέφυρα του Διαβόλου— είναι εξαιρετικά συχνή στην Ευρώπη· δεκάδες γέφυρες αποδίδονται στον Οξαποδώ σε πολλές χώρες —μόνο στη Γαλλία υπάρχουν τουλάχιστον 49— γεγονός που αποτυπώνεται και στο ταξινομικό σύστημα των λαϊκών μύθων των Άαρνε-Τόμσον, που αφιερώνουν ειδική κατηγορία στις διαολογέφυρες. Υπάρχουν αρκετές υποκατηγορίες θρύλων που έχουν να κάνουν με το κτίσιμο της γέφυρας και τη συνεισφορά του Σατανά, ο οποίος συνήθως χτίζει το γεφύρι μέσα σε μια νύχτα με αντάλλαγμα, σε πολλές περιπτώσεις, την ψυχή του πρώτου διαβάτη. Κατά κανόνα, ο μύθος έχει happy end, καθώς ο Διάβολος ξεγελιέται και παίρνει την ψυχή ενός περαστικού ζώου, που εξαναγκάζεται να περάσει τη γέφυρα από τον πονηρό άνθρωπο που έκλεισε τη συμφωνία. Άλλη υποκατηγορία έχει να κάνει με κάποια συναλλαγή του Αρχιμάστορα με τον Άρχοντα του Σκότους — κι εδώ μπορούμε να βρούμε συγγένειες με το γιοφύρι της Άρτας και αντίστοιχους ελληνικούς λαϊκούς μύθους. Βεβαίως είναι σημαντικός ο ρόλος του υγρού στοιχείου στον αγροτικό λαϊκό πολιτισμό και δη του ποταμιού ως ορίου μεταξύ του κατοικημένου και «εξημερωμένου» χώρου της κοινότητας και του επικίνδυνου «έξω» κόσμου, όπου κυριαρχεί το άγνωστο. Τέλος, οι μύθοι αυτοί φαίνεται πως αντικατοπτρίζουν το δέος για τεχνικά έργα που φάνταζαν υπεράνθρωπα στα μάτια των ντόπιων — κάτι που ισχύει κατεξοχήν για ρωμαϊκά μνημεία, φτιαγμένα από μια μακρινή στον χώρο και στον χρόνο κεντρική διοίκηση ενός πολιτισμού εξαιρετικά προηγμένου στον τομέα αυτό, αλλά και για πολλά μεσαιωνικά έργα.

—Επιλογή φωτογραφίας / κείμενο: Γιώργος Τσακνιάς—

Ο φωτογράφος ως σιωπηλός μάρτυρας της ιστορίας. Φωτογραφίες —αστείες, περίεργες, σπάνιες, νοσταλγικές— που αποκαλύπτουν ή υπενθυμίζουν πώς ήταν κάποτε ο κόσμος. Κάθε Τρίτη στο dim/art.

* * *

Εδώ άλλες αναρτήσεις από την κατηγορία Vintage