Ruby, my dear

Ρούμπι, αγάπη μου… ιστορίες για μια μπαλάντα του Θελόνιους Μονκ [@Jazz ιστορίες]

—του Κώστα Παπαθανασίου—

Είναι περίεργο πώς αντιλαμβάνεται κανείς ένα τραγούδι. Ποια αναπάντεχη έλξη δημιουργείται ξαφνικά, σαν κεραυνοβόλος έρωτας που σε σημαδεύει για πάντα. Στην αρχή, ο ενθουσιασμός, το τυφλό πάθος, η μαγεία της ανακάλυψης για να περάσει  ο αδυσώπητος χρόνος που θα δείξει αν αυτή η σχέση θα αντέξει. Αν ο έρωτας θα γίνει αγάπη, αν εσύ θα μείνεις ικανός να συνεχίζεις να αγαπάς.

Άκουσα για πρώτη φορά το Ruby, My Dear” σε σόλο πιάνο απ’ τον Τhelonious Monk στην εκτέλεση του 1965 απ’ το LP Solo Monk”. Μια μπαλάντα τόσο διαφορετική. Μια μουσική ελκυστικά περίεργη, όμως τόσο καθαρή, τόσο ισορροπημένη. Μια ερμηνεία περίπλοκη, όμως τόσο φυσική σαν αναπνοή, τόσο πρωτόγονα ρομαντική.  Ένα συναίσθημα που επαναλαμβάνεται, θέλει να καταλήξει μα δεν μπορεί, συνεχίζει πέρα από σένα και σε βασανίζει γλυκά, σε ταξιδεύει πρωτόγνωρα, σε διχάζει αθέλητα για να καταλήξει να σ’ αλλάξει ανεπανόρθωτα. «Αυτός ο τύπος», σκέφτηκα, « πρέπει να ήταν πολύ ερωτευμένος μ’ αυτήν τη Ruby, όχι αστεία…»

O Thelonious Sphere Monk, εμπνεύστηκε την αριστουργηματική αυτή μπαλάντα, απ’ την πρώτη του αγάπη, την Ruby Richardson, η οποία ήταν διαιτολόγος στο επάγγελμα και η καλύτερη φίλη της αδερφής του, Μάριον.

Αργότερα,  έφτασαν στα χέρια μου κι οι άλλες ηχογραφήσεις του κομματιού.

Οι δύο αρχικές του 1947 ως τρίο με τον Gene Ramey στο μπάσο και τον Art Blakey στα ντραμς (“Genius of modern music vol.1”). H γοητεία του παλιού, με τον ακατέργαστο ήχο να φέρνει στο μυαλό το ξεκίνημα μιας εποχής που έμελλε να αλλάξει άρδην τα μουσικά δρώμενα. Η εναλλακτική version είναι ελαφρώς πιο συγκρατημένη απ’ την επίσημη.

Στο Monk’s Music” του 1957, ο Monk έχει στο μυαλό του το αισθησιακό τενόρο του Coleman Hawkins και ηχογραφεί το κομμάτι ως κουαρτέτο, παρόλο που στα υπόλοιπα κομμάτια του δίσκου συμμετέχουν κι άλλα πνευστά. Το αποτέλεσμα ακούγεται πιο εξωστρεφές, με μια ηδεία διάθεση που κάνει το κομμάτι πιο προσιτό.

Λίγους μήνες αργότερα έχουμε το “With John Coltrane” ως αποτέλεσμα μια εξάμηνης συνεργασίας που έμεινε ιστορική (εμφανίσεις στο Five Spot Café της Ν. Υόρκης). Μια συγκλονιστική ερμηνεία του “Ruby”με τον «Trane» να συντονίζεται πλήρως με τον Monk. Ο μεγάλος σαξοφωνίστας αποκαλύπτει την απέριττη ομορφιά της σύνθεσης του Monk, μ’ ένα τόνο που συντελεί στο να μεταδώσει την θλίψη διαχέοντας την μελωδία.  Ο Μοnk «λέει» στις φράσεις του ότι άλλοι πιανίστες σ’ ολόκληρους δίσκους.

Αμέτρητες είναι και οι διασκευές του “Ruby, My dear” από άλλους μουσικούς.

Ο Charlie Rouse στο LP-“Epistrophy”  (ο Miles Davis τον θεωρούσε τον πιο ταιριαστό σαξοφωνίστα για το στυλ του Μonk ), o Kenny Drew στο ομώνυμο LP, o φίλος του Bud Powell στο “A Portrait of Thelonious”, o Max Roach στο In The Light”, ο Rudy Calzado & Cubarama σε μια καταπληκτική μπολερό ενορχήστρωση του Paquito D’ Rivera, κ.ά.

Το 1990, η Carmen Mc Rae ηχογραφεί μια «φωνητική» version του κομματιού στο LP Carmen Sings Monk”. Οι στίχοι είναι της συγγραφέας Sally Swisher:

Ruby, My Dear (Thelonious Monk/Sally Swisher)

Ruby, my dear,
Hold back that tear,
I know he’s gone,
Your love has flown, you’re all alone.

Oh, I know you cry,
There’s no reply,
Pain lingers on,
It doesn’t go, cause you say so.

One day he came to you,
And made the music play, in his way.
You said you’d rather die,
Than say  goodbye.

But there’ll come a day,
Though he’ s away,
You’ll sing his song,
You’ll carry on, Ruby, my dear.

Πρόκειται για μια  διαφορετική προσέγγιση του κομματιού, με την «πληθωρική» φωνή της Carmen να δίνει μια κλασική “blues” αίσθηση.

Στις 23 Απριλίου του 2002, ο Philip Bailey (φωνή των Earth, Wind & Fire) κυκλοφορεί το άλμπουμ “Soul on Jazz” σε ενορχηστρώσεις του σαξοφωνίστα Bob Belden. Για την  διασκευή του στο Dear Ruby”, δηλώνει πως ήθελε να κάνει την μπαλάντα του Monk τόσο αισθησιακή ώστε όλες οι γυναίκες  να θέλουν να αλλάξουν τ’ όνομά τους σε Ruby. To αποτέλεσμα το πετυχαίνει με το κομμάτι να μετατρέπεται σε μια όμορφη soul μπαλάντα.

Τι απέγινε στ’ αλήθεια η Ruby ποιος ξέρει; Σημασία έχει πως όλοι την γνωρίζουμε  καλά. Ο καθένας με τον δικό του τρόπο…

* Το παρόν, ελαφρώς τροποποιημένο, δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Jazz&τζαζ το έτος 2003

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.