Η Μόνα Λίζα στο φεγγάρι

— της Megan Garber / μετάφραση για το dimart: Γιώργος Τσακνιάς—

Από τα μέσα του 2009, ο Σεληνιακός Αναγνωριστικός Δορυφόρος (Lunar Reconnaissance Orbiter — LRO) της NASA, όπως υποδηλώνει το όνομά του, γυρίζει γύρω από τη Σελήνη. Όπως επίσης υποδηλώνει το όνομά του, ο μικρός δορυφόρος, ο οποίος ρίχνει ματιές στην επιφάνεια της Σελήνης, κάνει αναγνώριση για χάρη μας: στα δυόμισι χρόνια που περιφέρεται, ο LRO έχει πολύτιμους βαρυτικούς χάρτες του φεγγαριού, έχει καταγράψει τα σκουπίδια που άφησαν οι άνθρωποι στην επιφάνειά του και μας έχει βοηθήσει με αρκετούς τρόπους να αυξήσουμε τις γνώσεις μας για τον πιο κοντινό μας γείτονα.

Τώρα, ο σεληνιακός δορυφόρος έκανε και κάτι άλλο: χρησίμευσε ως καμβάς για τέχνη. Και συγκεκριμένα, για το πιο διάσημο, το πιο αρχετυπικό έργο τέχνης: τη Μόνα Λίζα.

Ο δορυφόρος το έκανε αυτό για χάρη της επιστήμης. Οι ερευνητές του κέντρου Goddard της NASA θέλησαν να ελέγξουν τις δυνατότητες του λέιζερ ως μέσου για διαπλανητική επικοινωνία. Ο LRO ήταν ο μόνος τεχνητός δορυφόρος (πέρα από εκείνους που περιστρέφονται γύρω από τη Γη) με τον οποίον υπήρχε επικοινωνία μέσω λέιζερ. Κι όσο για τη Μόνα Λίζα, είναι εύκολα αναγνωρίσιμη και αρκετά διάσημη ώστε να χρησιμοποιηθεί ως διαπλανητική τέχνη. «Το σημαντικό ήταν η ακρίβεια στο timing», σημειώνει η NASA. Αρχικά, οι επιστήμονες χώρισαν τη Μόνα Λίζα σε έναν καμβά από 152Χ200 pixel και μετέτρεψαν το κάθε pixel στον αντίστοιχο τόνο του γκρι — ο κάθε τόνος αντιπροσωπευόταν από έναν αριθμό ανάμεσα στο 0 και στο 4095. Κάθε ένα από αυτά τα pixel μεταδόθηκε από τη Γη (συγκεκριμένα, από το Next Generation Satellite Laser Ranging — NGSLR της NASA) με έναν παλμό λέιζερ. Ο κάθε παλμός εκπέμφθηκε σε μία από 4096 στιγμές μέσα στο σύντομο χρονικό διάστημα της μετάδοσης λέιζερ. Αυτό σημαίνει πως η εικόνα συνολικά μεταδόθηκε με ρυθμό περίπου 300 bit ανά δευτερόλεπτο.

Ο Μετρητής Υψομέτρου του Σεληνιακού Δορυφόρου (Lunar Orbiter Laser Altimeter — LOLA) αντιμετώπισε τους χρόνους άφιξης του κάθε pixel ως δεδομένα και βάσει αυτών ανακατασκεύασε το γνώριμο υπομειδίαμα της Μόνα Λίζα στη διαστημική, πλέον, εκδοχή του. Η περίφημη εικόνα ταξίδεψε κάπου 386.000 χιλιόμετρα σε ψηφιακή μορφή. Δεν πρόκειται απλώς για καλλιτεχνικό επίτευγμα. «Μεταδίδοντας το πακέτο της εικόνας με παλμούς λέιζερ, που κανονικά χρησιμοποιούνται για τον εντοπισμό της θέσης του LOLA», λέει η NASA, «η ομάδα κατάφερε να έχει ταυτόχρονα εντοπισμό θέσης και επικοινωνία». Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι, στο όχι και τόσο μακρινό μέλλον, η επικοινωνία μέσω λέιζερ θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως μια πολύτιμη εφεδρεία για την επικοινωνία μέσω ραδιοκυμάτων που κατά κανόνα χρησιμοποιούν οι δορυφόροι. Αργότερα, ίσως επιτρέψει την επικοινωνία με μεγαλύτερους ρυθμούς μετάδοσης δεδομένων από αυτούς που επιτυγχάνουν τώρα τα ραδιοκύματα.

Προς το παρόν, πάντως, σημαίνει απλώς ότι «πω ρε μάγκες, στείλαμε τη Μόνα Λίζα στο φεγγάρι!»

Πηγή: The Atlantic

* * *

Εδώ άλλες αναρτήσεις από την κατηγορία Επιστήμη

Το dim/art στο Facebook
Το dim/art στο Facebook

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.