The lady sings the blues

Billie Holiday (Eleanora Fagan)

Billie-Holiday

—του Τάκη Πατσάκη—

Παιδί ανύπαντρης μητέρας, που μεγάλωσε χωρίς πατέρα.
Όταν έγινε 10 χρόνων, το 1925, ένας γείτονάς της την βίασε.
Το δικαστήριο έδειξε επιείκεια απέναντι του, αλλά όχι και απέναντι στη μικρή, υιοθετώντας την λογική «γυναίκα είναι, τον προκάλεσε».

Η Eleanora-Billie κατέληξε (άγνωστο πώς) σε οίκο ανοχής, προσφέροντας από την τρυφερή κιόλας ηλικία των 12 ετών τις υπηρεσίες της σε κυρίους όλων των ηλικιών. Κάθε Δευτέρα βράδυ, που οι οίκοι ανοχής είχαν ρεπό, ανέβαινε στις πίστες των τοπικών νυχτερινών κέντρων, έπαιρνε το μικρόφωνο και τραγουδούσε τα τραγούδια της Bessie Smith και της Ethel Waters.

billy holiday55eΗ ζωή της αλλάζει ξαφνικά όταν μετακομίζει στη Νέα Υόρκη και αρχίζει τις audition σε διάφορα club. Βρισκόμαστε πλέον στις αρχές του ’30. Εμφανίζεται ο John Hammond, αρθρογράφος της Αγγλικής εφημερίδας Melody Maker και κυνηγός ταλέντων (ο άνθρωπος που πολλά χρόνια αργότερα, θα ανακαλύψει τους Bob Dylan και Bruce Springsteen) και την επιλέγει για να τραγουδήσει δίπλα στον Βασιλιά του Swing, τον θρυλικό Benny Goodman.

Η δεκαετία του ’40 μπήκε για την Billie με τις καλύτερες προοπτικές. Oλα τα καμπαρέ της Νέας Υόρκης την ήθελαν για πρώτο όνομα στις πιστές τους, αλλά το Café Society ήταν τελικά αυτό στο οποίο έγραψε ιστορία — ένα πολυτελές club στην περιοχή του Manhattan, ίσως το μοναδικό στο οποίο επιτρεπόταν να βρίσκονται λευκοί και μαύροι στον ίδιο χώρο. Εκεί για πρώτη φορά ακούστηκε το γνωστότερο τραγούδι της, το Strange Fruit, ένα κομμάτι κόλαφος ενάντια στο ρατσιστικό καθεστώς του Αμερικανικού Νότου (κι όχι μόνο).

Το τέλος του πολέμου βρίσκει τον Αμερικανικό υπόκοσμο απόλυτα εξοικειωμένο με ένα νέο ναρκωτικό: την ηρωίνη.

Η Billie, παρασυρμένη κι από την ταραχώδη προσωπική της ζωή, γρήγορα βρίσκει καταφύγιο στο νέο αυτό strange fruit. Ο γάμος της με τον Jimmy Monroe είχε λήξει και ο άνθρωπος που λίγο αργότερα θα γινόταν δεύτερος σύζυγος της, ο τρομπετίστας Joe Gay, ήταν για τα καλά χωμένος στο νέο ναρκωτικό.

Τον Μάιο του 1947 η Billie συλλαμβάνεται στη Φιλαδέλφεια για κατοχή ηρωίνης και καταδικάζεται σε δεκάμηνη φυλάκιση χωρίς αναστολή. Και το χειρότερο δεν είχε έρθει ακόμη: Το ποινικό της μητρώο της απαγόρευε πλέον την είσοδο της σε όλα τα clubs και τα cabaret της Νέας Υόρκης.

Η Lady Day δεν είχε πια πού να τραγουδήσει.il_fullxfull.340657822

Κάποια στιγμή βρέθηκε στο δρόμο της ο John Levie, ιδιοκτήτης του Ebony Club, ο οποίος κατόρθωσε να αποσπάσει από τις αστυνομικές αρχές την πολυπόθητη άδεια ώστε να μπορεί να εμφανιστεί η Billie στο μαγαζί του.

Η ευρωπαϊκή περιοδεία της το 1954 ήταν ίσως η τελευταία αξιοπρεπής παράσταση ενώπιον κοινού. Οι ηχογραφήσεις της στην νέα δισκογραφική της στέγη, την θρυλική Verve, δεν έχουν την ποιότητα προηγούμενων στιγμών της.

Πέρασε μια σύντομη αναλαμπή με το Fine and Mellow του 1957 αλλά το τελευταίο της άλμπουμ Lady in Satin κάνει την 43χρονη Billie να ακούγεται σαν γριά, να μασάει σχεδόν τις συλλαβές και αρκετές φορές να καταρρέει εν ώρα ηχογράφησης. (Κάτι θυμίζει όλο αυτό, ε;)

Πέθανε την Παρασκευή 17 Ιουλίου 1959 σε ένα δωμάτιο του Ξενοδοχείου Metropolitan της Νέας Υόρκης.

Στο πόδι της βρέθηκε δεμένο ένα σημαντικό χρηματικό ποσό, το οποίο είχε εισπράξει λίγες ώρες νωρίτερα από έναν ατζέντη ο οποίος θα είχε τα αποκλειστικά δικαιώματα της αυτοβιογραφίας της.\

* To 1937, o  Abel Meeropol, ένας λευκός εβραίος καθηγητής γυμνασίου στο Μπρονξ, δημοσίευσε στο περιοδικό The New York Teacher ένα ποίημα με τίτλο Bitter Fruit ως διαμαρτυρία για τα λιντσαρίσματα μαύρων στις πολιτείες του Νότου. Ο Meeropol είχε συγκλονιστεί βλέποντας τη φωτογραφία του Lawrence Beitler από το λιντσάρισμα των Thomas Shipp και Abram Smith στο Marion της Indiana, στις 7 Αυγούστου 1930 (η φωτογραφία είναι ωμή και σοκαριστική· όποιος θέλει, μπορεί να τη δει εδώ). Ο Meeropol μελοποίησε ο ίδιος το ποίημα· το ερμήνευε η μαύρη τραγουδίστρια Laura Duncan, γυναίκα του Meeropol, και γνώρισε μια σχετική επιτυχία στη Νέα Υόρκη ως protest song. Σε κάποιο από τα κλαμπ του Γκρίνουιτς Βίλατζ το άκουσε και η Billie ή κάποιος από τους συνεργάτες της.

Strange Fruit

Southern trees bear a strange fruit,
Blood on the leaves and blood at the root,
Black bodies swinging in the southern breeze,
Strange fruit hanging from the poplar trees.

Pastoral scene of the gallant south,
The bulging eyes and the twisted mouth,
Scent of magnolias, sweet and fresh,
Then the sudden smell of burning flesh.

Here is fruit for the crows to pluck,
For the rain to gather, for the wind to suck,
For the sun to rot, for the trees to drop,
Here is a strange and bitter crop.

article-bitterfruit

One comment

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.