Τα οπίσθια της Λόπεζ και το ραβδί του Λένιν

—του Χρήστου Νάτση—

pipa

[Αναφορικά με το ζήτημα που προέκυψε σχετικά με τα οπίσθια της Τζένιφερ Λόπεζ σε πρόσφατη εμφάνισή της στη βρετανική τηλεόραση, η στήλη «Αυτό δεν είναι πίπα» του dim/art εξέδωσε την ακόλουθο μανιφέστο-κόλαφο στη μικροαστική ηθική.]

Eduard Bernstein
Eduard Bernstein

Όταν κυκλοφορεί το 1899 το Οι προϋποθέσεις του σοσιαλισμού και τα καθήκοντα της Σοσιαλδημοκρατίας του Έντουαρντ Μπέρνσταϊν, οι συνθήκες για την υποδοχή του στην Ρωσία είναι ευνοϊκές. Ο «οικονομισμός» που κυριαρχεί στο ρωσικό εργατικό κίνημα, μέσα από την τάση του «αγκιτατισμού» (της πάλης στη βάση συγκεκριμένων επίκαιρων συνθημάτων που αφορούν την καλυτέρευση της οικονομικής θέσης των εργατών), θα εγκολπωθεί την τακτική που προτείνει ο Μπερνστάιν (την πολιτική της «μικρότερης αντίστασης» που θα λειάνει σταδιακά τον δρόμο που θα οδηγήσει μη βίαια, «φυσικά», στον Σοσιαλισμό). Το Κρέντο, κείμενο της Υ.Ν. Κούσκοβα, θα δείξει τον δρόμο:

«Τι μπορεί να κάνει εδώ ο Ρώσος μαρξιστής; Οι συζητήσεις για αυτοτελές εργατικό ταξικό κόμμα δεν είναι τίποτα άλλο, παρά το προϊόν της μεταφύτευσης ξένων καθηκόντων, ξένων αποτελεσμάτων στο δικό μας έδαφος… Για τον Ρώσο μαρξιστή μια διέξοδος υπάρχει: να συμμετέχει, δηλαδή να βοηθάει την οικονομική πάλη του προλεταριάτου και να συμμετέχει στη φιλελεύθερη αντιπολιτευτική δράση» (Παρατίθεται στο Τόνι Κλίφ, Λένιν. 1893-1914: Τα χρόνια της συγκρότησης των Μπολσεβίκων, μτφ. Λ. Μπόλαρης, Χρ. Πετράκος, Εργατική Δημοκρατία, Αθήνα 1995, σ. 67).

Ο Λένιν, εξόριστος τότε στη Σιβηρία, θα απαντήσει αμέσως, γράφοντας το κείμενο Διαμαρτυρία Ρώσων LeninΣοσιαλδημοκρατών. Παρόλο που μέχρι τότε ο Λένιν κινείται ενεργά μέσα στον χώρο του αγκιτατισμού, θα απορρίψει σφοδρά αυτό που αποκαλεί «μπερνσταϊνιάδα»: το στένεμα της δράσης στο οικονομικό μόνο επίπεδο αποτελεί για τον μελλοντικό ηγέτη των Μπολσεβίκων ένα παράλογο στένεμα της μαρξικής θεωρίας. Η αγκιτάτσια θα πρέπει να αποτελέσει ένα μέσο για την προώθηση της πολιτικής διαμαρτυρίας –αν αυτό δεν συμβαίνει τώρα λόγω των συγκυριακών δεδομένων δεν σημαίνει πως θα πρέπει να αποτελέσει και ρυθμιστική αρχή για την μελοντική δράση.

Ο περιορισμός της ταξικής πάλης σε στενό οικονομικό πλαίσιο συνδέεται στο κείμενο του Λένιν με την αντίθεση συγκεντρωτικής οργάνωσης-τοπικής αυτονομίας: μόνο η πρώτη σχετίζεται με την αυθεντική διδασκαλία του μαρξισμού· η δεύτερη, αν και αναγκαία σε δεδομένο τόπο και χρόνο, αποτελεί μια «σκόρπια δουλειά» που μόνο περιστασιακά μπορεί να επιτύχει. Πίσω από αυτήν την θέση κρύβεται η πεποίθηση πως η πολιτική πράξη συνδέεται οργανικά με το ζήτημα της οργάνωσης: οργανωτικές δομές που έχουν επιτελέσει την λειτουργία τους, ασχέτως του πόσο είχαν επενδυθεί με ενέργεια, θα πρέπει να αρθούν.

Britains Got TalentΘα περίμενε κανείς μια ανάλογη προσέγγιση εκ μέρους του κοινού και των ανθρώπων τής σόου μπιζ στην περίπτωση της εμφάνισης της Τζένιφερ Λόπεζ στο βρετανικό σόου Britain’s Got Talent. Εκεί η διάσημη τραγουδίστρια άφησε να αποκαλυφθούν κατά τον χορό της τόσο τα πόδια της όσο και τα χαρακτηριστικά και διάσημα οπίσθιά της. Η κίνηση αυτή προκάλεσε την μήνιν πολλών τηλεθεατών — αλλά για λάθος λόγο. Διαμαρτυρήθηκαν, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, θεωρώντας την εμφάνιση εξαιρετικά προκλητική, πολλοί μάλιστα μίλησαν για εμφάνιση «πορνό». Το λάθος των διαμαρτυριών είναι ίδιο με το λάθος του οικονομικού αγκιτατισμού: θεωρούν οι θιγόμενοι τηλεθεατές πως είναι λογικό να κάνει μια τραγουδίστρια σέξι εμφανίσεις (άλλωστε γι’ αυτό παρακολουθούν και τα ανάλογα σόου), αρκεί όμως να μην φτάνει ποτέ η στιγμή της αλήθειας: η διαλεκτική εκείνη στιγμή όπου το σόου ανατρέπεται και παρουσιάζει την αλήθειά του γυμνή. Ίσως μάλιστα, για να πάμε το θέμα ένα βήμα μπρος (δύο πίσω), να είναι αυτή η γυμνή αλήθεια που τρόμαξε τους τηλεθεατές: η συνειδητοποίηση της γειτνίασης των τάλεντ σόου με την πορνογραφία σε ένα επίπεδο όπου η δεύτερη θα είναι μάλιστα περισσότερο απελευθερωτική, αφού το απαθές βλέμμα της πορνοστάρ διανοίγει τον χώρο για την αναστοχαστική διαμεσολάβηση ενώ το όλο έκφραση πρόσωπο του ποπ τραγουδιστή καλύπτει το ψεύδος του στην αμεσότητα του συναισθήματος.

Το αίτημα των καιρών είναι να λυγίσουμε το ραβδί, για να χρησιμοποιήσουμε μια πετυχημένη μεταφορά του Λένιν, britains-got-talent-jennifer-lopezακόμη περισσότερο προς την κατεύθυνση της πρόκλησης. Να ζητήσουμε περισσότερη έκθεση των οπισθίων της Λόπεζ· γαιτί όχι και την συμμετοχή τους σε κανονική πορνογραφία. Το γνήσιο αίτημα των καιρών είναι να αποβεβηλώσουμε το σώμα από τον εκπεσμό του σε υπηρέτη μιας αμφιλεγόμενης τραγουδιστικής ικανότητας. Να επανακτήσει τη θέση του μπρος στα λατρευτικά μάτια των εκατομμυρίων θαυμαστών. Πέρα από τον αγκιτατισμό μιας παρουσίας-ξεπέτας στην κανονική, καθημερινή προπαγάνδιση.

* * *

Αυτό δεν είναι πίπα

Το dim/art στο facebook
Το dim/art στο facebook

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.