Το εφτάψυχο πορτοφόλι

Ένας Αφρικάνερ στο Κάιρο

—του Darrel Bristow-Bovey. Μετάφραση για το dim/art: Μαρία Τσάκος—

Την τελευταία φορά που βρέθηκα στο Κάιρο, θέλησα να πιω παρέα με ανθρώπους που δεν ήταν τουρίστες. Διέσχισα γέφυρες με τα πόδια, παρακολούθησα ψαράδες να προσπαθούν και να μην κατορθώνουν να πιάσουν πέρκες και περπάτησα σε στενοσόκακα της Aguza, όπου είδα γέρους να παίζουν ντόμινο πάνω σε σιδερένια τραπέζια μέσα στο δρόμο. Ξετρύπωσα τελικά ένα μέρος με την ονομασία «Άσπρο Άλογο».

Εκεί ήπια αιγυπτιακή μπύρα και γνώρισα έναν άνθρωπο που μου έμαθε να διπλώνω μαντήλι σε σχήμα κουνελιού. Πριν μπω στο μαγαζί, η πόλη ήταν ήδη πολύ μεγάλη, αλλά όταν βγήκα ανακάλυψα πως είχε μεγαλώσει ακόμα περισσότερο. Θυμήθηκα πως το ποτάμι ήταν πολύ κοντά στην μπροστινή μου πόρτα· αν το έβρισκα, θα κατάφερνα να καταλάβω και προς τα πού να πάω. Δεν έβρισκα το ποτάμι.

Δέκα εκατομμύρια άνθρωποι ζουν στο Κάιρο και, όταν δεν κάνουν συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας, τα εννέα εκατομμύρια εξ αυτών οδηγούν αυτοκίνητο. Όλα αυτά τα αυτοκίνητα τυγχάνει να είναι ταξί. Έτσι λοιπόν μπήκα σε ένα και αρχίσαμε να προχωράμε κορνάροντας μέσα σε ένα ποτάμι από «σίδερα» που επίσης κορνάρανε. Στο Κάιρο οι πάντες κορνάρουν. Κορνάρουν για «καλημέρα» και ξανακορνάρουν για «αντίο». Κορνάρουν για να πουν «έχω προτεραιότητα» και κορνάρουν επίσης για να πουν «εσύ έχεις προτεραιότητα». Κορνάρουν για να δουν αν δουλεύει η κόρνα τους, και κορνάρουν για να ξορκίσουν το κακό, γιατί αν δεν το κάνουν είναι βέβαιο πως ένας αστεροειδής θα πέσει στην πόλη τους. Πριν ανακαλύψουν την ανατροπή κυβερνήσεων, το κορνάρισμα ήταν το αγαπημένο σπορ στο Κάιρο.

Έβγαλα και πλήρωσα τον οδηγό, βγήκα απ’το ταξί και άφησα το πορτοφόλι στο πίσω κάθισμα. Μέσα είχα όλα μου τα χρήματα: 2.000 δολάρια, 150 αιγυπτιακές λίρες και περίπου 137 ραντ.

Στη ζωή έχω μια θεωρία για όλες τις αναποδιές και τις αγωνίες της καθημερινότητας όπως, ας πούμε, για προβλήματα σε σχέσεις, αποφάσεις καριέρας κι εκείνον τον θόρυβο που κάνει το αμάξι μου κάθε φορά που στρίβω γωνία: όλα θα διορθωθούν αν δεν κάνεις απολύτως τίποτε κι αφήσεις να παρέλθει αρκετός χρόνος. Αυτή η θεωρία μπορεί να είναι ψευδής, παρ’ όλα ταύτα με έχει γλυτώσει από πολύ κόπο.

Την επόμενη μέρα πήγα στις πυραμίδες και μέσα στον ταφικό θάλαμο του φαραώ Κουφού. Θα έλεγα πως κάνει ζέστη εκεί μέσα. Τα σωματίδια του αέρα συμπιέζονται από την πέτρινη μάζα που βρίσκεται πάνω απ’ το κεφάλι σου, σα να βρίσκεσαι κάτω από βουνό ή μέσα σε χρυσορυχείο. Το να περάσεις μέσα εκεί μιαν ολόκληρη αιωνιότητα θα το πεις και τραγική μοίρα — ακόμα κι αν είσαι πεθαμένος.

Έκανα και τη βόλτα μέσα στην έρημο με καμήλα, καθισμένος πάνω στη διπλή σέλα μαζί με τον ιδιοκτήτη της, ο οποίος, μόλις έπιασα με τα χέρια μου τα γκέμια, φρόντισε να βάλει τα δικά του στις πλαϊνές τσέπες μου. Δεν το έκανε για να με κλέψει. Το έκανε για να θωπεύσει το άνω εσωτερικό των μηρών μου. Είμαι τόσω χρονών άντρας, κι όμως από αμηχανία δεν έκανα να τα βγάλω από πάνω μου. Σκέφτηκα: «Μπορεί στην κουλτούρα τους αυτή η χειρονομία να δείχνει φιλικότητα. Ας μη φανώ αγενής».

Όταν επέστρεψα στο ξενοδοχείο μου κι άρχισα να προβληματίζομαι πού θα βρω χρήματα να φάω βραδυνό, ήρθε ένα μήνυμα να πάω στο πλησιέστερο αστυνομικό τμήμα. Έκανε αφόρητη ζέστη εκεί μέσα. Οι Αιγύπτιοι αστυνόμοι κουβαλάνε πάνω τους και γκλομπ και όπλα. Ένας αξιωματικός με μουστάκι σαν του Ομάρ Σαρίφ με ρώτησε πώς με λένε και μετά με ρώτησε αν μπορώ να το αποδείξω. Ύστερα, μαζί με τον συνάδελφό του —ο Σαρίφ είχε και βοηθό—, με κατέβασαν σε ένα υπόγειο γραφείο όπου υπήρχε ένα χρηματοκιβώτιο και μέσα εκεί το πορτοφόλι μου.

Επακολούθησε ένα επιθεωρησιακό νούμερο κατά το οποίο βγάλανε από το τσεπάκι για τα ψιλά ένα παλιό προφυλακτικό· ο Ομάρ υποδύθηκε αρχικά το ρόλο του έκπληκτου και μετά του αυστηρού πατέρα, κατόπιν μου έκλεισε το μάτι και μου κούνησε το δάχτυλο. Ένιωσα την ανάγκη να εξηγήσω πως το κρατούσα ως φυλαχτό για να με προστατεύει: Το είχα από το πανεπιστήμιο κι ενώ είχα χάσει το πορτοφόλι μου ένα κάρο φορές από τότε, πάντοτε και τα δύο επιστρέφανε στα χέρια μου. Μετά το περιστατικό στο τμήμα, το έβγαλα από το πορτοφόλι μου. Αισθάνθηκα πως υπάρχει κάτι το αναξιοπρεπές στο να κουβαλάς πάνω σου προφυλακτικό μεγαλύτερο σε ηλικία από τη δημοκρατία της Νοτίου Αφρικής.

Ο Ομάρ μου εξιστόρησε την αλληλουχία των γεγονότων. Ένας επιβάτης βρήκε το πορτοφόλι στο πίσω κάθισμα του ταξί και το παρέδωσε στον οδηγό ο οποίος θυμήθηκε πως είχε νωρίτερα πάει έναν τουρίστα σ’ ένα ξενοδοχείο στο τέλος του περιφερειακού. Δε θυμόταν σε ποιο ξενοδοχείο οπότε μπήκε στο πρώτο που βρήκε και το άφησε στον ρεσεψιονίστ. Ο ρεσεψιονίστ δεν με έβρισκε στη λίστα των πελατών οπότε το πήγε στο διπλανό ξενοδοχείο. Αυτό το μοτίβο συνεχίστηκε ώσπου το πορτοφόλι έφτασε στα χέρια του ρεσεψιονίστ του δικού μου ξενοδοχείου, ο οποίος το πήγε στο αστυνομικό τμήμα και το παρέδωσε στον αξιωματικό φυλακής, ο οποίος το παρέδωσε στον αρχιφύλακα, ο οποίος το παρέδωσε στον Ομάρ Σαρίφ.

«Αν λείπει τίποτε», μου είπε ο Ομάρ «θα προσαγάγουμε τον ταξιτζή».

Ήταν όλα μέσα — τα δολάρια, οι λίρες, τα ραντ.

Το πορτοφόλι είχε περάσει σώο και αβλαβές από μία αρραγή αλυσίδα επτά ασχέτων μεταξύ τους ξένων, εκ των οποίων ούτε ένας δεν ακούμπησε έστω και μια δεκάρα. Όταν βλέπω στην τηλεόραση ένα εκατομμύριο ανθρώπους στους δρόμους του Καΐρου, εγώ σκέφτομαι αυτούς τους επτά.

Ρώτησα τον Ομάρ αν όλοι οι Αιγύπτιοι είναι έτσι έντιμοι. Το μουστάκι του συσπάστηκε πατριωτικά.

«Οι Αιγύπτιοι», είπε, «κάνουν πάντα το σωστό, ενίοτε».

***

*Ο Darrel Bristow-Bovey είναι αρθρογράφος, συγγραφέας και σεναριογράφος που γενήθηκε και εργάζεται στη Νότιο Αφρική. Σπούδασε αγγλική λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο του Κέιπ Τάουν κοντά στον J.M. Coetzee. Διατηρεί εβδομαδιαίες και μηνιαίες στήλες σε εφημερίδες καθώς και στο Times Live, όπου δημοσιεύτηκε το παρόν χρονογράφημα.