Ο Ναμπόκοφ χαρτογραφεί τον Τζόυς

—Ο χειρόγραφος χάρτης του Οδυσσέα από έναν ιδιαίτερα απαιτητικό ανα-γνώστη—

UllysesMap

Ο χάρτης που βλέπουμε παραπάνω απεικονίζει τη διαδρομή που έκαναν στην πόλη του Δουβλίνου, την 6η Ιουνίου 1904, ο Στήβεν Ντένταλους και ο Λεοπόλδος Μπλουμ. Αν έχετε ποτέ διαβάσει το βιβλίο Οδυσσέας του Τζαίημς Τζόυς (το οποίο, εξάλλου, μπορείτε να βρείτε τόσο σε eBook όσο και σε Free Audio Book), ίσως να έχετε προσπαθήσει και οι ίδιοι να φτιάξετε έναν τέτοιο χάρτη, συνδέοντας τις διαφορετικές τοποθεσίες του Δουβλίνου τις οποίες επισκέφθηκαν οι ήρωες του βιβλίου σε κάθε κεφάλαιο, μέσα σε εκείνη τη μία «συνηθισμένη» μέρα μέσα στην οποία εκτυλίσσεται η διήγηση. Ίσως να θελήσατε κι εσείς να επαληθεύσετε εκείνο το οποίο αποτελεί κοινή παραδοχή για το βιβλίο του Τζόυς, πως, δηλαδή, ο συγγραφέας περιγράφει την πόλη με τόση ακρίβεια και λεπτομέρεια που σε περίπτωση ολοσχερούς καταστροφής της από μια συμφορά, θα ήταν δυνατό να χτιστεί εξ αρχής ένα πιστό αντίγραφό της με βάση απλώς και μόνο τις περιγραφές του μυθιστορήματος. Αυτός όμως ο συγκεκριμένος χάρτης της παραπάνω εικόνας δεν έχει σχεδιαστεί από το χέρι κάποιου κοινού αναγνώστη αλλά από έναν πολύ διακεκριμένο μελετητή του Τζόυς: από τον Βλαντίμιρ Ναμπόκοφ, συγγραφέα ορισμένων από τα πιο πολυσυζητημένα βιβλία του εικοστού αιώνα όπως η Λολίτα, η Χλωμή Φωτιά και το αυτοβιογραφικό Μίλησε, μνήμη.

Σε μια συνέντευξη που έδωσε το 1969, ο Ναμπόκοφ κάνει μια πρόταση στους ακαδημαϊκούς που διδάσκουν τον Οδυσσέα: «Αντί να διαιωνίζετε τις εξεζητημένες ανοησίες που συνδέουν τα κεφάλαια με τα έπη του Ομήρου ή τα χρώματα, θα έπρεπε να φτιάχνετε χάρτες του Δουβλίνου με τα διασταυρούμενα μονοπάτια που ακολούθησαν ο Μπλουμ και ο Στήβεν». Λέγεται μάλιστα πως ολοκλήρωσε τη σκέψη του λέγοντας: «Όχι πείτε μου, δε θα δωρίζατε ευχαρίστως ένα λίτρο νωτιαίου μυελού μόνο και μόνο για να παρακολουθήσετε μια τέτοια διάλεξη;» Φυσικά, ο Ναμπόκοφ μιλούσε εξ ιδίας πείρας διότι ο ίδιος δεν ήταν μόνο δημιουργός σπουδαίων έργων λογοτεχνίας, αλλά και καθηγητής λογοτεχνίας στο πανεπιστήμιο. Οι εμπειρίες που έζησε με αυτή του την ιδιότητα αποτυπώνονται στο έργο του με τίτλο Lectures on Literature. Αν θέλετε να πάρετε μια γεύση, υπάρχει το δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ της διάλεξης του με θέμα τον Κάφκα στο αμερικάνικο πανεπιστήμιο Cornell.

Εξάλλου, σε ό,τι αφορά τον ίδιον τον χάρτη της διαδρομής του Οδυσσέα, υπάρχει και η πρόσφατη προσπάθεια μιας ομάδας φοιτητών του αμερικάνικου Yale να δημιουργήσουν μια ψηφιακή και διαδραστική έκδοσή του.

* * *

Εδώ άλλες αναρτήσεις από την κατηγορία Vintage < Αφιερώματα

Το dim/art στο facebook
Το dim/art στο facebook

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Google photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.