Γιορτάζοντας έναν ποιητή
—της Μαργαρίτας Ζαχαριάδου—
Στην Ελλάδα, η φράση «εθνική εορτή» φέρνει στο νου (εκτός από την πολυπόθητη αργία) γενικώς αίμα, δάκρυα και ιδρώτα. Ηρωισμό. Γιορτάζουμε για να ενισχύσουμε το εθνικό «φρόνημα» ανατρέχοντας σε πολεμικά κατορθώματα και διεξάγοντας πολεμικές παρελάσεις. Αυτά, εμείς, εδώ. Αλλά δεν είναι παντού και για όλους έτσι. Για τους Σκωτσέζους, π.χ., εθνική εορτή σημαίνει ποίηση.
Κάθε 25 Ιανουαρίου η Σκωτία γιορτάζει τη γέννηση του εθνικού της ποιητή, του Ρόμπερτ (ή Ράμπι) Μπερνς. Είναι η Burns Day, και τιμάται (εδώ και 200 χρόνια) με το λεγόμενο Burns Supper, ένα πληθωρικό γεύμα με χάγκις, ουίσκι, τραγούδι και απαγγελίες ποιημάτων – του Μπερνς.
Ο Μπερνς γεννήθηκε το 1759 στο Άιρ της Σκωτίας και πέθανε νέος (και όμορφος) το 1796. Θεωρείται ίσως η μεγαλύτερη μορφή του Ρομαντισμού σε όλα τα βρετανικά νησιά, παρόλο που έγραψε κυρίως στη μητρική του διάλεκτο. Όπως συμβαίνει συχνά με τους μεγάλους της λογοτεχνίας, τους ξέρουμε όλοι χωρίς να το ξέρουμε ότι τους ξέρουμε. Στον Μπερνς, για παράδειγμα, ανήκει η πασίγνωστη φράση «of mice and men», την οποία ο Στάινμπεκ υιοθέτησε ως τίτλο του σπουδαίου του μυθιστορήματος Άνθρωποι και Ποντίκια. Ο στίχος του Μπερνς προέρχεται από το ποίημα «To a mouse»:
… «But Mousie, thou art no thy lane,
In proving foresight may be vain;
The best-laid schemes o’ mice an’ men
Gang aft agley,
An’ lea’e us nought but grief an’ pain,
For promis’d joy!” …
(Μα, ποντικάκι, δεν είσαι μόνο εσύ
που αποδεικνύεις πως η προνοητικότητα είναι ίσως μάταιη·
και τα πιο σοφά σχέδια ανθρώπων και ποντικιών
πάνε συχνά στραβά,
και μας αφήνουν μόνο θλίψη και πόνο
αντί για την υπόσχεση της χαράς!)
Ακόμα και ο τίτλος Ο Φύλακας στη Σίκαλη (The Catcher in the Rye) προέρχεται από τον Μπερνς, που μετέγραψε το 1782 το παραδοσιακό σκωτσέζικο τραγούδι (με τα άφθονα σεξουαλικά υπονοούμενα), Comin’ Thro’ the Rye.
Τέλος, όλοι έχουμε τουλάχιστον ακούσει σε αγγλόφωνες ταινίες τους παρισταμένους σε κάποιο πάρτι της παραμονής πρωτοχρονιάς να τραγουδούν, με την αλλαγή του χρόνου, ένα νοσταλγικό τραγούδι για αυτά που έφυγαν αλλά δεν ξεχάστηκαν. Ε, το τραγούδι είναι το Auld Lang Syne – και αυτό του Ρόμπερτ Μπερνς.
Ή, αν προτιμάτε:
Αυτόν τον ποιητή, λοιπόν, γιορτάζουν οι Σκωτσέζοι στις 25 Ιανουαρίου, τρώγοντας χάγκις. Το χάγκις δεν είναι μόνο το εθνικό φαγητό της Σκωτίας (παλιότερα, τυπικό φαγητό των φτωχών) αλλά και ένα έδεσμα στο οποίο ο Μπερνς αφιέρωσε ολόκληρη ωδή: το Address to a Haggis.
Φαντάζεστε να γιορτάζαμε εδώ στην Ελλάδα (με τα δύο Νόμπελ λογοτεχνίας) τα γενέθλια, ας πούμε, του Σολωμού;
Μάλλον θα ήμασταν μια εντελώς άλλη χώρα.
Συνταγή για χάγκις
η καρδιά, τα πνευµόνια και το συκώτι ενός αρνιού
400 γρ. κιµάς, αρνίσιος ή µοσχαρίσιος, λιπαρός κατά προτίμηση
2 κρεµµύδια ψιλοκοµµένα
250 γρ. βρόµη
αλάτι και πιπέρι
τριμμένο κόλιανδρο, µοσχοκάρυδο, καγιέν (το πιπέρι, όχι την τζιπάρα)
Βράζουμε για 2 ώρες σε αλατισµένο νερό την καρδιά, τα πνευµόνια και το συκώτι και τα κόβουµε σχεδόν σαν κιμά. Προσθέτουµε και τον κανονικό κιμά, τη βρόμη, τα κρεμμύδια και τα μπαχαρικά, μαζί με λίγο νερό.
Στην αυθεντική του εκδοχή, το μείγμα μαγειρεύεται κλεισμένο μέσα στο (καθαρισμένο και ζεματισμένο) στομάχι του αρνιού, αλλά πλέον χρησιμοποιούνται είτε μοσχαρίσια έντερα (αυτά που γεμίζουμε για τα λουκάνικα) είτε μπαίνει το μείγμα χύμα στην κατσαρόλα με νερό, για τρεις ώρες.
Συνοδεύεται με πουρέ πατάτας.
* * *
Εδώ άλλες επετειακές αναρτήσεις του dim/art
dimart 
Σχολιάστε