Στη σκιά του Μάρκος

Φιλιππινέζικος εξπρεσιονισμός: μια έκθεση 18 καλλιτεχνών από τις Φιλιππίνες για τα τραύματα της περιόδου της δικτατορίας του Μάρκος

—της Bansie Vasvani. Μετάφραση για το dim/art: Ελένη Θεοδοσοπούλου—

triumph(1)

Η δικτατορία του Ferdinand Marcos κυριάρχησε στην πολιτιστική ζωή των Φιλιππίνων για σχεδόν δύο δεκαετίες και άφησε ανεξίτηλο το σημάδι της στην καλλιτεχνική δημιουργία. Αυτή η επιρροή διερευνήθηκε σε μια εικαστική έκθεση με τίτλο: The Triumph of Philippine Art, η οποία, όπως εξηγεί η Bansie Vasvani, αποκαλύπτει τους πολλούς και διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους οι καλλιτέχνες ανταποκρίνονται στην πολιτική καταπίεση.

segalgallery.jpg.thumbnail.488x

Η έκθεση Triumph of Philippine Art (21 Σεπ-15 Δεκ 2013) που φιλοξενήθηκε στην George Segal Gallery στο Montclair State University του New Jersey, επικεντρώθηκε στην τέχνη που δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια της περιόδου από το 1972 μέχρι το 1986, όταν ο Ferdinand Marcos κήρυξε στρατιωτικό νόμο στην Φιλιππίνες, αλλά και μετά. Σχεδόν 300 χρόνια μετά από την ισπανική αποικιοκρατία και αρκετές δεκαετίες από τα 46 χρόνια αμερικανικής κατοχής, αυτό το ανεξάρτητο αρχιπέλαγος των 7000 νησιών γνώρισε και πάλι την απολυταρχία — ενός ντόπιου, αυτή τη φορά. Χρόνια καταπίεσης και βίας άλλαξαν εντελώς την πορεία της καλλιτεχνικής έκφρασης. Η επιμελήτρια M. Teresa Lapid Rodriquez επέλεξε δεκαοκτώ καλλιτέχνες οι οποίοι αποτυπώνουν εξπρεσιονιστικά την οργή και την απελπισία της συλλογικής συνείδησης.

56-222432-cabrera

Ben Cabrera, 1978

Δεδομένου ότι η σιωπή και η μυστικότητα είναι συχνά η πρώτη γραμμή άμυνας για τους εγκληματίες, τα έργα του Ben Cabrera τη δεκαετία του 1970 είναι μια γενναία χειρονομία προς την υπέρβαση της σιωπής και το μούδιασμα του κόσμου κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Εκφράζοντας την αλληλεγγύη προς τους συναδέλφους του καλλιτέχνες, το τρίχρωμο έργο του Cabrera (1978), δείχνει την σταδιακή μεταμόρφωση ενός αγρότη σε στρατιώτη που γίνεται γρανάζι στον τροχό του δεσποτισμού του Marcos. Η διπλή γραμμή που διατρέχει το κάτω μέρος του προσώπου του στρατιώτη θυμίζει το σχήμα του πηγουνιού του Marcos και δεν περνά απαρατήρητη από τον απαιτητικό θεατή.

56-222435-fajardo

Brenda Fajardo, Tarot Card

Πολλές καλλιτέχνιδες κατέγραψαν όχι μόνο τα τραύματα και τις προσωπικές εμπειρίες τους, αλλά και την αφόρητη καταπίεση των γυναικών εκείνη την εποχή. Η Brenda Fajardo συνίδρυσε μια φεμινιστική ομάδα με την Imelda Cajipe Endaya που ονομάζεται «Kasibulan», που σημαίνει τη βλάστηση. Μέσα από τις κάρτες ταρώ που καλύπτουν τον καμβά της, από την σειρά Tarot Card, απεικονίζονται πανίσχυρες, βασιλικές γυναίκες της δεκαετίας του 1980 στον αρχαίο ευτυχισμένο κόσμο των «Babaylan”. Οι ανησυχίες της Endaya από την άλλη βασίζονται σε καθημερινά προβλήματα της ζωής και την αντιμετώπιση τους. Ρεαλιστικά πορτρέτα της των γυναικών στα αχυρένια σπίτια κατασκευασμένα από sawali, πραγματικές λωρίδες μπαμπού που χρησιμοποιούνται από τους ντόπιους, μεταφέρουν την αίσθηση της απόγνωσης.

Racquel De Loyola, Blemish, 2009

Αν η μετατραυματική διαταραχή γίνεται εμφανής μέσω της παραμορφωμένη μνήμης, το video installation —καταγραφή μιας περφόρμανς— της Racquel De Loyola παρουσιάζει φρικτές αναμνήσεις κατα την διάρκεια της τυραννίας. Στο Blemish (2009), η καλλιτέχνις επέλεξε να δώσει την αίσθηση του αίματος παντού οσο η ίδια χτυπά σωρούς από λευκά ρούχα με ένα ξύλινο ραβδί καθαρισμού. Ενδύματα ξεπλένονται με αίμα αντί για καθαρό νερό, όσο ακουγονται τα ονόματα των αθώων θυμάτων. Όλα αυτά εμφανίζονται μέσω μιας μικρής τομής στην περιοχή του στήθους ενός t-shirt. Αυτό το άκρως συμβολικό βίντεο προκαλεί τρομερή συγκίνηση. Το έργο της Loyola επισημένει την κραυγαλέα αποσύνδεση του κυβερνώντος κόμματος με τις μάζες μέσω της επώδυνα υποκειμενικής επανάληψης της ιστορίας από την καλλιτέχνιδα.

56-222437-cruz

Mideo Cruz, Untitled, 2012

Οι φωτογραφίες του Mideo Cruz, Untitled, 2012, απεικονίζουν μια ομάδα αγροτών που στέκεται σε ένα χωράφι κρατώντας μια πινακίδα που γράφει «χωρίς τίτλο». Ο αγώνας των αγροτών σε γεωργικές εκτάσεις που ανήκουν σε ισχυρές οικογένειες σχετίζεται με αυτό το έργο. Φαίνεται οτι για τον Cruz είναι σημαντικό να δέιξει και να προωθήσει την ιδέα της αλληλεγγύης μεταξύ των γιαοκτημόνων και των γεωργών, του καλλιτέχνη και του θεατή. Ομοίως, το έργο του Buen Calubayan Eternal Landscape, 2010-13, το οποίο αποτελείται βασικά από χαρτί τουαλέτας, αναδεικνύει το πόσο έυθραυστα και δυσεπιλυτα είναι τα αγροτικά προβλήματα στις Φιλιππίνες.

Buen_Calubayan_Eternal_Landscape_2010-2013_Graphite_and_charcoal_on_tissue_paper_4_x_50.jpg

 Buen Calubayan Eternal Landscape, 2010-13

Τελικά ο θρίαμβος της έκθεσης οφείλεται στη δύναμη των έργων και σχεδιάστηκε για να εκφράσουν την προσωπική άποψη και την υποκειμενική προσέγγιση του κάθε καλλιτέχνη. Όπως τα πολύ όμορφα μάτια του Gregory Raymond Halili με τίτλο Sorrow, 2013, ζωγραφισμένα σε μαργαριτάρια, τα έργα, χωρίς να γίνονται μελοδραματικά, κατορθώνουν  να μεταδώσουν ένα ισχυρό μήνυμα και να συνηγορήσουν στην αντίληψη ότι η τέχνη από μόνη της μπορεί να αντικατοπτρίζει την σύγχρονη καθημερινή ζωή.

64995eca921a8542d55e54f0488b72b7

Gregory Raymond Halili, Sorrow, 2013

Πηγή: The culture trip

* * *

Εδώ άλλες αναρτήσεις από την κατηγορία Εικαστικά

Το dim/art στο facebook
Το dim/art στο facebook

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.