Οι καλλιτέχνες θεματοφύλακες του κοινωνικού συμβολαίου

Το Saadiyat Island είναι το νησί απέναντι από το Abu Dhabi όπου χτίζεται εδώ και καιρό με φρενήρεις ρυθμούς εκείνο το οποίο οι άραβες ─και όχι μόνο─ πολυεκατομμυριούχοι αντιλαμβάνονται ως «επίγειο παράδεισο»: ένα νησί γεμάτο υπερπολυτελείς βίλες, καταστήματα, πάρκα, υποκαταστήματα εκπαιδευτικών ιδρυμάτων του δυτικού κόσμου (όπως το Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης), αλλά και χώρους πολιτισμού, θέατρα, γκαλερί και μουσεία. Γνωρίζουμε ήδη πως θα υπάρχει ένα νέο εθνικό μουσείο υπό την αιγίδα του Βρετανικού Μουσείου. Ένα μικρό Λούβρο καθώς και ένα παράρτημα του Guggenheim. Και όλα αυτά χτίζονται με ακόμα μεγαλύτερη ταχύτητα από αυτήν στην οποία μας έχει συνηθίσει στο παρελθόν η πόλη-αναπτυξιακό θαύμα του περσικού κόλπου.

partners_image

Πίσω όμως από την λάμψη των ηχηρών ονομάτων ναών της τέχνης, του πολιτισμού και των ιδεών, υπάρχει μια σκοτεινή ιστορία. Τόσο στο Saadiyat, όσο και στο ίδιο το Abu Dhabi ─αλλά και στο Dubai─ το εργατικό δυναμικό αποτελείται σχεδόν κατ’ αποκλειστικότητα από οικονομικούς πρόσφυγες με προέλευση από την Ινδία, το Πακιστάν, το Μπαγκλαντές, τη Σρι Λάνκα και το Νεπάλ. Καταφθάνουν εκεί «δεμένοι» σε έναν εργοδότη μέσω ενός συστήματος χορηγίας (που αποκαλείται «kafala»), χρωστώντας ήδη τα μεταφορικά τους έξοδα αλλά και προμήθεια σε μεσάζοντες (για να μη πούμε «εμπόρους»), κι ανακαλύπτουν πολύ σύντομα πως το περσικό τους όνειρο ήταν αντικατοπτρισμός. Στις περισσότερες περιπτώσεις ο εργοδότης παρακρατά το διαβατήριό τους, τους στεγάζει σε υποβαθμισμένους εργατικούς καταυλισμούς, τους πληρώνει λιγότερο από τα συμφωνηθέντα και τους υποχρεώνει να δουλεύουν εξοντωτικά. Και παρότι υποτίθεται πως το Saadiyat θα αποτελούσε εξαίρεση, και ενώ θεσπίστηκαν εργατικοί κανονισμοί που να κατοχυρώνουν κάτι τέτοιο, στην πραγματικότητα, δεν εφαρμόστηκαν ποτέ και πολλοί ανεξάρτητοι επιθεωρητές έχουν καταγράψεις πολλαπλές παραβιάσεις του εργατικού κώδικα και εκεί.

rotator12

Αυτοί είναι οι λόγοι για τους οποίους ιδρύθηκε πριν τρία χρόνια ο οργανισμός Gulf Labor, μια συμμαχία καλλιτεχνών και συγγραφέων: για να ασκήσουν πίεση τουλάχιστον σε πολιτιστικά ιδρύματα όπως το Guggenheim και το Λούβρο με στόχο να προστατεύσουν και να βοηθήσουν τους εργάτες. Μέχρι στιγμής έχουν πετύχει ένα διεθνές μποϊκοτάζ από 1.800 καλλιτέχνες, συγγραφείς, επιμελητές και γκαλερίστες οι οποίοι έχουν δεσμευτεί πως δε θα συνεργαστούν με το παράρτημα του Guggenheim στο Abu Dhabi. Την ίδια στιγμή, ένα παρακλάδι του Gulf Labor, το Global Ultra Luxury Faction (G.U.L.F), έχει αναλάβει δράση μέσα κι έξω από το ίδιο το Guggenheim στη Νέα Υόρκη. Καθότι η ανέγερση του υποκαταστήματος έχει μόλις ξεκινήσει, το G.U.L.F., άρχισε ήδη να σφίγγει τον κλοιό ούτως ώστε να μην επαναληφθεί η κακομεταχείριση των εργατών που σημειώθηκε κατά το χτίσιμο του νέου Λούβρου και του παραρτήματος του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης.

guggenheim-intervention-640

Στις 22 Φεβρουαρίου 40 μέλη της οργάνωσης μαζί και με μέλη της Occupy Museums ενορχήστρωσαν μια παρέμβαση μέσα στο Guggenheim με μπάνερ, φέιγ βολάν και συνθήματα.

Το βράδυ της 24ης Μαρτίου, με τη βοήθεια του ακτιβιστή Illuminator (που στο παρελθόν έχει θητεύσει στο κίνημα Occupy Wall Street), πρόβαλαν πάνω στον εξωτερικό τοίχο του Μουσείου, στο Μανχάταν, συνθήματα όπως «Η τέχνη δεν είναι πολυτέλεια» και «1% Μουσείο».

gugg-1percent-640

Οι διαμαρτυρίες συνεχίστηκαν και πριν δυο μέρες: Οι ακτιβιστές του G.U.L. F., πέταξαν 9.000 χρωματιστά ψεύτικα χαρτονομίσματα που έγραφαν πάνω «1%» μέσα στο χώρο του μουσείου. Εκπρόσωπος της οργάνωσης εξήγησε πως την ιδέα για τη δράση αυτή την πήραν από την παρέμβαση που έκανε το 1967 ο Abbie Hoffman πετώντας χαρτονομίσματα του δολαρίου στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης.

IMG_2301-1-640

IMG_2368-640

Εκείνο το οποίο υποστηρίζουν τα μέλη του G.U.L.F και του Gulf Labor είναι πως για να διατηρήσουν την ακέραιότητά τους σε ένα περιβάλλον όπου οι ταξικές διαφορές είναι χαώδεις (όπως στα Ενωμένα Αραβικά Εμιράτα), τα πολιτιστικά και μορφωτικά ιδρύματα οφείλουν να επιμείνουν σε μια αλλαγή στους κανόνες: στην απαγόρευση του συστήματος kafala που καθιστά τους εργάτες υπόχρεους σε μεσάζοντες και εργοδότες, σε έναν αξιοπρεπή μισθό, στη δυνατότητα των εργατών να αλλάζουν εργοδότες και στην ύπαρξη συλλογικών συμβάσεων που να τους προστατεύουν στοιχειωδώς. Διαφορετικά, οι άρχοντες του περσικού κόλπου θα συνεχίσουν να διαλέγουν «α λα καρτ» μόνο τα πιάτα από το μενού της παγκοσμιοποίησης που τους συμφέρουν: τις Lamborghini, τα credit default swaps, τα πανεπιστημιακά πτυχία στις ανθρωπιστικές σπουδές και τις φανταχτερές εκθέσεις τέχνης, απορρίπτοντας, την ίδια στιγμή, το κοινωνικό συμβόλαιο και την προστασία των βασικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Βασισμένο σε άρθρα της New York Times και του Hyperallergic. Απόδοση για το dim/art: Μαρία Τσάκος

* * *

Εδώ άλλες αναρτήσεις από την κατηγορία Ελευθερία Λόγου/δικαιώματα

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.