Μνημειώδης πολιτική ατραξιόν

—της Μαρίας Κατσουνάκη—

«Ξενοδοχειακό συγκρότημα στη Μεσσηνία προσφέρει στους πελάτες του συμμετοχή στις αρχαιολογικές ανασκαφές της Αρχαίας Μεσσήνης! Η ανασκαφική έρευνα από επιστημονική διαδικασία μετατρέπεται σε τουριστική “ατραξιόν”!». Αντιγράφουμε το δελτίο της επιτροπής Πολιτισμού του ΣΥΡΙΖΑ με τα θαυμαστικά και τα εισαγωγικά του. Οκτώ βουλευτές του κατέθεσαν μάλιστα σχετική ερώτηση προς τον υπουργό Πολιτισμού.

Ο άνθρωπος δηλαδή που επί 27 χρόνια έχει συνδέσει τη ζωή του και το επιστημονικό κύρος του με την ανασκαφή στην Αρχαία Μεσσήνη, ο καθηγητής Πέτρος Θέμελης, συναινεί ώστε να μετατραπεί το έργο του σε «ατραξιόν»; Και τι ακριβώς σημαίνει η λοιδορία του ΣΥΡΙΖΑ; Αρκεί να διαβάσει κανείς «το σκεπτικό της ερώτησης» για να αντιληφθεί την έλλειψη ενημέρωσης, τον αναχρονισμό, τη διαστρέβλωση, την πλήρη άγνοια της διεθνούς πρακτικής, τη δαιμονοποίηση κάθε επόμενου βήματος, τη βασανιστική προσκόλληση σε ιδέες που φτωχαίνουν εμποδίζοντας κάθε εξέλιξη, κάθε προσπάθεια, τουλάχιστον, για εξέλιξη.

Ο ανασκαφικός τουρισμός είναι, κατ’ αρχάς, διεθνώς δημοφιλής. Το πρόγραμμα που είχε καταρτίσει το ξενοδοχειακό συγκρότημα του Costa Navarino θα απέφερε έσοδα στην Εταιρεία Αρχαιολογικών Μεσσηνιακών Σπουδών, η οποία τροφοδοτεί τις ανασκαφές στη Μεσσήνη. Δεκαετίες τώρα, άτυπα, εθελοντές, διαφόρων ηλικιών και επαγγελμάτων, από πολλές χώρες, πλαισιώνουν από αγάπη και μεράκι τη δουλειά των αρχαιολόγων. Όμως, προφανώς, άλλο «άτυπα» και άλλο οργανωμένα, με τη συμβολή μιας επιχείρησης με αναπτυξιακό πρόσημο στην περιοχή. Η αντίδραση ξεκίνησε από τον Σύλλογο Υπαλλήλων της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, η κινητοποίηση απασχόλησε την Αρχαιολογική Εταιρεία, η οποία ζήτησε την παύση του προγράμματος. Όπερ και εγένετο. Η προσπάθεια στραγγαλίστηκε πριν καν δει το φως της ημέρας.

«Εξεπλάγην», είναι η λιτή αντίδραση του Πέτρου Θέμελη στην «Κ». «Ηταν ό,τι πιο πρωτοποριακό έχει γίνει τις τελευταίες δεκαετίες στην αρχαιολογική κοινότητα γιατί εμπλέκει βιωματικά πολίτες από όλον τον κόσμο σε μια σχέση άρρηκτης αγάπης με τα μνημεία της χώρας μας. Απ’ όποια πλευρά και να το δει κανείς, μόνο οφέλη θα μπορούσαν να προκύψουν», λέει ο Σταύρος Μπένος, ιδρυτής της κίνησης πολιτών «Διάζωμα» (με σκοπό την ανάδειξη των αρχαίων θεάτρων της χώρας).

Όμως τα μνημεία (σύμφωνα με τον ΣΥΡΙΖΑ) δεν έχουν σχέση ούτε με τη ζωή ούτε με την οικονομία της χώρας. Ό,τι δεν είναι κράτος, με βούλες, σφραγίδες, υπογραφές, διαβουλεύσεις, ό,τι δεν χρηματοδοτείται από υπουργεία και δεν διευθύνεται από δημόσιες υπηρεσίες, ερμηνεύεται ως ξεπούλημα, «εξωτική εμπειρία για τουρίστες».

Ο συντηρητισμός, η αποστροφή σε οτιδήποτε παρακάμπτει την καθεστηκυία τάξη πραγμάτων, θεωρεί ιδιοκτησία του χρόνου και της Ιστορίας την πολιτιστική κληρονομιά, δεν έχει καμία πρόταση για το μέλλον. Τρέφεται από την ακινησία, αναπαράγει την άγνοια ως κατάκτηση, επενδύει στην ευθυνοφοβία. Αυτή η διαρκής συνενοχή μόνο έγνοια για τα μνημεία δεν δηλώνει.

 

Πηγή: Η Καθημερινή

* * *

Εδώ επόμενο σχετικό άρθρο της Μ. Κατσουνάκη Αρχαιολογία σημαίνει κοινωνία

Εδώ άλλες αναρτήσεις από την κατηγορία Copy-paste

Το dim/art στο Facebook
Το dim/art στο Facebook

2 comments

  1. i «Η ανασκαφική έρευνα καθώς και οι εργασίες συντήρησης αρχαιοτήτων είναι μια καθαρά επιστημονική διαδικασία, που τελείται από εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό με τη συμμετοχή ενίοτε φοιτητών/-τριών με εξειδίκευση στο αντικείμενο. Η άδεια για διενέργεια συστηματικής ανασκαφικής έρευνας σε ακίνητα του δημοσίου ή εντός επισκέψιμου αρχαιολογικού χώρου χορηγείται με συγκεκριμένους όρους και περιορισμούς που διασφαλίζουν τόσο την παραπάνω επιστημονική διαδικασία όσο και τις αρχαιότητες που έρχονται στο φως. Για το λόγο αυτό κοινοποιούνται από το φορέα διεξαγωγής της έρευνας τα ονόματα της επιστημονικής ομάδας και των φοιτητών. Τα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα και τα κινητά αρχαία που έρχονται στο φως με τις ανασκαφές αποτελούν δημόσιο αγαθό, το οποίο προστατεύεται από την Αρχαιολογική Υπηρεσία και αναδεικνύεται με σύγχρονα μέσα και κατάλληλο εποπτικό υλικό για να είναι με ασφάλεια προσβάσιμο σε όλους.Γι΄ αυτό δεν μπορεί να αποτελεί “πακέτο” πολυτελούς πολιτιστικού τουρισμού με μοναδικό κριτήριο τα οικονομικά ανταλλάγματα, ούτε είναι θεμιτό να αντιμετωπιστεί ως ανταποδοτικό μέσο για τυχόν χρηματοδότηση της έρευνας ή της προστασίας της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, η οποία είναι καθήκον πρωτίστως της πολιτείας αλλά και των επιστημονικών φορέων που διεξάγουν, κατόπιν αδείας και με τους σχετικούς όρους, την έρευνα.» Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων Κυρία Κατσουνάκη, πριν γράψετε κάτι θα πρέπει να είσαστε ενημερωμένη. Δεν ξέρατε, λοιπόν, την καταγγελτική απόφαση του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων για την πρωτοβουλία του ξενοδοχείου; Γιατί δεν απευθυνθήκατε και σε αυτούς πριν γράψετε το άρθρο σας; Ο χώρος της ανασκαφής δεν είναι ιδιοκτησία του κ. Θέμελη, ώστε να μπορεί να αποφασίζει για τις πρακτικές στο χώρο των ανασκαφών. Αλίμονο, αν ο κάθε ανασκαφέας όριζε μόνος του έξω από τη νομοθεσία! Και επειδή από τη θέση σας ως δημοσιογράφος θεωρώ σχεδόν απίθανο να μην γνωρίζατε την απόφαση, γιατί την αποσιωπάτε; Επίσης,θα έπρεπε να ξέρετε ότι ο κ. Θέμελης έχει κληθεί σε απολογία για το θέμα αυτό. από την Αρχαιολογική Εταιρεία που διεξάγει τη συγκεκτιμένη ανασκαφή
    ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΩΝ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΑΣΚΑΦΕΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΜΕΣΣΗΝΗ, 11/6/2014,Αθήνα, Αρ.Πρωτοκόλλου: 243

    Η αρχαιολογική έρευνα είναι επιστημονικό έργο και όχι αντικείμενο οικονομικής εκμετάλλευσης
    Με έκπληξη ενημερωθήκαμε από τον ηλεκτρονικό τύπο και από ανάρτηση στην ιστοσελίδα της Εταιρείας Μεσσηνιακών Αρχαιολογικών Σπουδών ότι προσκαλούνται ομάδες ενηλίκων ατόμων, που θα διαμένουν στη Μεσσηνία, να λάβουν μέρος στο προσεχές πρόγραμμα της ανασκαφής και συντήρησης στην Αρχαία Μεσσήνη (Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2014) έναντι συγκεκριμένου αντιτίμου. Η έκπληξη ήταν ακόμη μεγαλύτερη όταν πληροφορηθήκαμε ότι γνωστό ξενοδοχειακό συγκρότημα της Μεσσηνίας «διαφημίζει» το εν λόγω «τουριστικό πακέτο» στους πελάτες του, χωρίς να υπάρχει καμία ενημέρωση ή άδεια από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού!

    Πρόκειται για μια πρωτόγνωρη προσπάθεια οικονομικής εκμετάλλευσης ακόμη και της επιστημονικής διαδικασίας της αρχαιολογικής έρευνας, στην οποία είμαστε αντίθετοι και καλούμε και όλη την επιστημονική κοινότητα να αντισταθεί σε διαδικασίες που ιδιωτικοποιούν ακόμη και την επιστημονική έρευνα!
    Είμαστε αντίθετοι σε οποιοδήποτε πρόγραμμα συμμετοχής ιδιωτών έναντι χρηματικού αντιτίμου σε ανασκαφικές έρευνες, ενάντια σε κάθε δεοντολογία και πρόβλεψη του Αρχαιολογικού νόμου. Η άδεια ανασκαφής, μελέτης και έρευνας δίνεται σε Ιδρύματα και φορείς (στην προκειμένη περίπτωση στην Αρχαιολογική Εταιρεία) για την προαγωγή της επιστημονικής γνώσης και όχι για την απευθείας εξωθεσμική εμπορική εκμετάλλευσή τους! Οι κίνδυνοι που συνεπάγεται η συμμετοχή ανθρώπων άσχετων με την αρχαιολογία στη διαδικασία της ανασκαφής, της αναστήλωσης ή της συντήρησης, είναι προφανείς: από την αλλοίωση της ανασκαφικής τεκμηρίωσης (που είναι η βάση της επιστημονικής έρευνας), μέχρι και τη λαθροχειρία από πλευράς συμμετεχόντων. Ο μεγαλύτερος όμως κίνδυνος είναι η επιστημονική έρευνα να εκπέσει σε αντικείμενο οικονομικής εκμετάλλευσης, πόσο μάλλον εκμετάλλευσης από έναν ιδιώτη!
    Είμαστε υπέρμαχοι του ανοίγματος της ανασκαφικής εμπειρίας στο κοινό –και ιδιαίτερα στις τοπικές κοινωνίες- με οργανωμένες ξεναγήσεις, εκπαιδευτικά προγράμματα και άλλες δράσεις ενημέρωσης, όπως πολλές Εφορείες Αρχαιοτήτων και πολλοί ανασκαφείς πραγματοποιούν. Τέτοιες δράσεις, που προφανώς πραγματοποιούνται δωρεάν από τους ίδιους τους ερευνητές, στόχο έχουν να φέρουν τους πολίτες σε επαφή με τη διαδικασία παραγωγής της επιστημονικής γνώσης και τις μεθόδους της αρχαιολογικής επιστήμης κι όχι να καταστήσουν την επιστημονική έρευνα σε «προσοδοφόρα ενασχόληση». Άλλωστε, οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην Ελλάδα από το εξειδικευμένο προσωπικό της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, τα Ελληνικά Πανεπιστημιακά Ιδρύματα και τις Ξένες Αρχαιολογικές Σχολές έχουν μακρά ιστορία και εμπειρία στην πρόοδο της έρευνας αλλά και στη διάχυση της γνώσης που απορρέει από το ανασκαφικό έργο, μέσα από ποικίλες μορφωτικές και επιστημονικές δραστηριότητες που απευθύνονται και στο ευρύτερο κοινό. Αποτέλεσμα των παραπάνω είναι και η οργάνωση πολυάριθμων επισκέψιμων αρχαιολογικών χώρων, η δημιουργία πολλών νέων Μουσείων ή οι επανεκθέσεις στα υφιστάμενα Μουσεία, συμβάλλοντας με τον τρόπο αυτό και στην ποιοτική και ποσοτική αναβάθμιση του τουρισμού στον τόπο μας. Καλό θα ήταν το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού να ενισχύει και να χρηματοδοτεί τέτοιες επιστημονικές δράσεις, που μπορούν να έχουν κοινωνική χρησιμότητα για μια ολόκληρη περιοχή και όχι για το κέρδος συγκεκριμένου ξενοδοχειακού συγκροτήματος.
    Είμαστε υποχρεωμένοι, για μια ακόμη φορά, να υπενθυμίσουμε τα ισχύοντα σχετικά με τις αρχαιολογικές έρευνες, όπως και το ότι η αρχή της ισονομίας επιβάλλει η αρχαιολογική νομοθεσία να εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο σε όλες τις περιπτώσεις: Η ανασκαφική έρευνα καθώς και οι εργασίες συντήρησης αρχαιοτήτων είναι μια καθαρά επιστημονική διαδικασία, που τελείται από εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό με τη συμμετοχή ενίοτε φοιτητών/-τριών με εξειδίκευση στο αντικείμενο. Η άδεια για διενέργεια συστηματικής ανασκαφικής έρευνας σε ακίνητα του δημοσίου ή εντός επισκέψιμου αρχαιολογικού χώρου χορηγείται με συγκεκριμένους όρους και περιορισμούς που διασφαλίζουν τόσο την παραπάνω επιστημονική διαδικασία όσο και τις αρχαιότητες που έρχονται στο φως. Για το λόγο αυτό κοινοποιούνται από το φορέα διεξαγωγής της έρευνας τα ονόματα της επιστημονικής ομάδας και των φοιτητών. Τα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα και τα κινητά αρχαία που έρχονται στο φως με τις ανασκαφές αποτελούν δημόσιο αγαθό, το οποίο προστατεύεται από την Αρχαιολογική Υπηρεσία και αναδεικνύεται με σύγχρονα μέσα και κατάλληλο εποπτικό υλικό για να είναι με ασφάλεια προσβάσιμο σε όλους. Γι΄ αυτό δεν μπορεί να αποτελεί “πακέτο” πολυτελούς πολιτιστικού τουρισμού με μοναδικό κριτήριο τα οικονομικά ανταλλάγματα, ούτε είναι θεμιτό να αντιμετωπιστεί ως ανταποδοτικό μέσο για τυχόν χρηματοδότηση της έρευνας ή της προστασίας της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, η οποία είναι καθήκον πρωτίστως της πολιτείας αλλά και των επιστημονικών φορέων που διεξάγουν, κατόπιν αδείας και με τους σχετικούς όρους, την έρευνα.
    Τέλος, εκφράζουμε την ανησυχία μας για την χαρακτηριστική άνεση με την οποία ένας ιδιώτης (ξενοδοχειακό συγκρότημα) θεωρεί ότι μπορεί να διαφημίζει «πακέτα» που περιλαμβάνουν «συμμετοχή σε ανασκαφή», χωρίς καμία έγκριση από το ΥΠΠΟΑ. Ποιο είναι το επόμενο βήμα άραγε; Οι ιδιωτικές ανασκαφές στην αυλή των ξενοδοχείων;
    Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων που θα είναι πάντοτε αντίθετος σε κάθε μορφή παραχώρησης των μνημείων, των αρχαιολογικών χώρων και των Δημόσιων Μουσείων για εκμετάλλευση από ιδιώτες επενδυτές, θα σταθεί απέναντι και σε οποιαδήποτε ενέργεια θέτει σε κίνδυνο την επιστημονική διαδικασία της έρευνας και την ασφάλεια των αρχαιοτήτων, παραμένοντας παράλληλα αρωγός στην δημοσιοποίηση της γνώσης και την ευαισθητοποίηση του κοινού χωρίς οικονομικούς και κοινωνικούς αποκλεισμούς.
    Καλούμε τους ανασκαφείς και την Αρχαιολογική Εταιρεία να πάρουν άμεσα θέση, σταματώντας κάθε ενέργεια που οδηγεί στην ιδιωτικοποίηση του αρχαιολογικού έργου.
    Καλούμε τις αρμόδιες Υπηρεσίες του ΥΠΠΟΑ να εφαρμόσουν τον Αρχαιολογικό Νόμο και δηλώνουμε ότι θα σταθούμε στο πλάι τους.
    Καλούμε το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού να χρηματοδοτεί, ως οφείλει, έρευνες και συστηματικές ανασκαφές, που αποτελούν πολιτισμικό και επιστημονικό κεφάλαιο για τη χώρα και όχι να μετατρέπει τους ερευνητές και τους ανασκαφείς σε «ζητιάνους» χορηγιών.
    ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΩΝ

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.