Home

Αυτό δεν είναι τραγούδι #79
Dj της ημέρας: Γιώργος Θεοχάρης

Ο Don McLean (γεν. 1945), τραγουδοποιός, θα μείνει στην ιστορία (τη βραχυπρόθεσμη – ας μη γελιόμαστε) για το τραγούδι “American Pie” (κυκλοφόρησε το 1971 στο ομώνυμο LP, και το 1972 ως single – μεγάλη επιτυχία της εποχής).

Από εκείνο το 45άρι έχω ποικίλες αναμνήσεις. Καταρχάς, μας θυμάμαι  με την παιδική μου φίλη (γεια σου, Ρίτα!), εν μέσω μεταπολιτευτικής εφηβείας, να το ακούμε στο Teppaz (εκείνο το φορητό πικάπ με το ηχείο στο καπάκι – αν δεν ξέρετε περί τίνος πρόκειται, ρωτήστε τον μπάρμπα σας τον ψεύτη: όλοι έχουμε από έναν, ψέματα;) μέχρι που το λειώσαμε (το δισκάκι, όχι το πικαπάκι – αυτό υπάρχει ακόμα, απέθαντο!). Είχε πέσει στα χέρια μας (ούτε πού θυμάμαι πώς) η πρώτη του έκδοση, η οποία είχε την παγκόσμια πρωτοτυπία να συνεχίζεται το ίδιο τραγούδι και στη δεύτερη πλευρά! (8΄32΄΄ μπρος-πίσω: έπος!) Μας άρεσε, παρόλο που το νόημα μας διέφευγε. Προσπαθούσαμε, με τα αγγλικά τού λόουερ (και χωρίς τους στίχους γραμμένους, έτσι;), να καταλάβουμε, αλλά δεν. Το στοιχειωμένο ρεφρέν: Η Chevy, αφού την οδηγούσε, αμάξι θα ήταν, το ’χαμε αυτό. Και με το “This’ll be the day that I die”, κανένα πρόβλημα δεν είχαμε, τα ορμονικώς διαταραγμένα. Αλλά εκείνο το ρημάδι το levee που συν τοις άλλοις ήταν και dry; Απλώς ακατανόητο. Το χειρότερο: η κατακλείδα στα (πολλά!) κουπλέ: “The day the music died”. Σαφές – γλωσσικά. Από την άλλη, αναρωτιόμασταν, πότε πέθανε η μουσική; Και από τι; Από art rock overdose; Ανατριχίλα! (Πολύ αργότερα έμαθα ότι αυτός ο στίχος αναφερόταν στην πτώση ενός μικρού αεροπλάνου το 1959, μια πτώση προς την πρόωρη αιωνιότητα για τους  Buddy Holly, Ritchie Valens και The Big Bopper.)

Γενικά, οι στίχοι μάς φαίνονταν ήξεις-αφήξεις. Ακόμα και οι αγγλόφωνοι (όπως έμαθα επίσης αργότερα) δεν έβγαζαν άκρη. Πόσο μάλλον εμείς που πιάναμε τα μισά, και απ’ αυτά παρερμηνεύαμε τα άλλα μισά (μην κάνετε τις πράξεις: τίποτα δεν θα μείνει). Τώρα, έναν αιώνα μετά, όλ’ αυτά φαίνονται αστεία. Αλλά τότε, ως έφηβοι που σέβονται τα στερεότυπα, εκλαμβάναμε τα πάντα ως μηνύματα από τους “συγγενείς” μας στο διάστημα. (Μας ψέκαζαν με δυσερμήνευτους αγγλικούς στίχους οι ιμπεριαλιστές – όλα κάπως εξηγούνται κάποτε, επιτέλους.)

Σήμερα, λέω (αν με ρωτήσετε – που δεν έχετε λόγο) ότι οι στίχοι είναι όντως ατσούμπαλοι – ιδίως στο δεύτερο μέρος. Τι κάνεις, Γιάννη; Κουκιά σπέρνω, ένα πράμα. Πάντως, νόημα βγαίνει (σήμερα, επαναλαμβάνω∙  τώρα που ξέρω τι εστί cultural reference – και τι εστί βερίκοκο, επίσης). Ο ποιητής μάλλον μιλάει για το τέλος της εύφορης (για τη Βόρεια Αμερική) δεκαετίας του ’50. Ταιριάζει, αν και δεν αποκλείεται ο Don να πατούσε με δύο πόδια σε τρεις βάρκες. Ο ίδιος, ερωτηθείς το 1976 «τι σημαίνει για σας αυτό το τραγούδι;», απάντησε: «Σημαίνει ότι δεν θα χρειαστεί να ξαναδουλέψω». Ωραίος! Και προφητικά ειλικρινής, εδώ που τα λέμε. Αργότερα τα μάζεψε (δεν φτύνουμε εκεί που τρώμε και τα λοιπά), δηλώνοντας: «Θα βρείτε πολλές ερμηνείες των στίχων μου, αλλά όχι από μένα. Συγγνώμη που σας αφήνω ξεκρέμαστους, αλλά οι καλλιτέχνες μιλάνε με το έργο τους. Οι ίδιοι πρέπει να παραμένουν στην αξιοπρεπή τους σιωπή». Ωραιότερος!  Ακόμα πιο μετά, δήλωσε: «Οι στίχοι [του  συγκεκριμένου τραγουδιού, πάντα] δεν σηκώνουν ανάλυση. Είναι ποίηση». Ωραιότατος! Άμα είναι να καταλαβαίνουν όλοι την ποίηση, τι θα γίνουν οι χαρτορίχτρες, κριτικοί; [Το punk, που ακολούθησε, έδωσε –πρόσκαιρα, δυστυχώς– μιαν απάντηση σε παρόμοιες δηλώσεις, η οποία συνοδευόταν από τη γνωστή χειρονομία με το μεσαίο δάχτυλο υψωμένο, αλλά δεν είναι της ώρας. (Όχι η χειρονομία –αυτή είναι διαχρονική–, η σχετική κουβέντα.)]

Ακούγομαι κυνικός; Λάθος εντύπωση δίνω. Παρόλη την εκ των υστέρων γνώση (ή, ίσως, εξαιτίας της) το τραγούδι αυτό με συγκινεί ακόμα όποτε τύχει να το ακούσω. Άντε, τώρα, να βγάλεις άκρη με τ’ ανθρώπινα.

* * *

Κάθε βράδυ, ένας συνεργάτης ή φίλος του dim/art διαλέγει ένα τραγούδι — ή, μάλλον όχι· αυτό δεν είναι τραγούδι, ή δεν είναι μόνο ένα τραγούδι: είναι μια ιστορία για ένα τραγούδι. 

Εδώ άλλα τραγούδια που δεν είναι τραγούδια

Το dim/art στο Facebook

Το dim/art στο Facebook

Κράτα το

Κράτα το

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s