Σαντ: επίθεση στον ήλιο

Δεν είμαστε πιο ένοχοι όταν ακολουθούμε τα πρωτόγονα ένστικτα που μας κυβερνούν, από ό,τι είναι ο Νείλος για τις πλημμύρες του ή η θάλασσα για τα κύματά της

— Ντονασιέν Αλφόνς Φρανσουά Κόμης ντε Σαντ

Διακόσια χρόνια μετά το θάνατό του, ο Μαρκήσιος ντε Σαντ, ο αμφιλεγόμενος φιλόσοφος και κατ’ εξοχήν υπέρμαχος της κοινωνικής ελευθεριότητας και της ερωτικής ακολασίας, επιστρέφει στην επικαιρότητα μέσα από την τελευταία έκθεση του παριζιάνικου Μουσείου Ορσέ ─ αλλά και του τολμηρού video με το οποίο το μουσείο επέλεξε να την προωθήσει.

Την περασμένη Τρίτη, 14 Οκτωβρίου, εγκαινιάστηκε στο Ορσέ η έκθεση με τίτλο Σαντ: επίθεση στον Ήλιο (Sade – Attaquer le soleil), και λίγες μέρες νωρίτερα είχε κυκλοφορήσει το διαφημιστικό trailer διάρκειας 53 δευτερολέπτων, το οποίο αποτελεί ύμνο στο ριζοσπαστικό ερωτικό όραμα του γάλλου αριστοκράτη: ένα σύμπλεγμα από γυμνά ανδρικά και γυναικεία κορμιά. (Λίγη ώρα μετά την κυκλοφορία του στο YouTube, η πλατφόρμα το χαρακτήρισε «ακατάλληλο για ανηλίκους»).

David Freyomond / Florent Michel

Παραταύτα, το video είναι, σε τελική ανάλυση, πολύ πιο ήπιο από τα έργα με τα οποία το μουσείο επέλεξε να αποθεώσει τον Σαντ και τους καλλιτέχνες που επηρεάστηκαν από το ακραία ηδονιστικό του όραμα. Ο Γκόγια με τους κανίβαλούς του που ετοιμάζουν τα θύματά τους για σφαγή· η αρπαγή των Σαβίνων γυναικών από τον Πικάσο· το ανατριχιαστικό πορτρέτο μιας στραγγαλισμένης γυναίκας, του Πολ Σεζάν.

Η έκθεση είναι ένα ακόμα δείγμα ότι, υπό την καθοδήγηση του προέδρου του, Guy Cogeval, το μουσείο βρίσκεται σε πορεία επαναπροσδιορισμού των ορίων του. Έχει προηγηθεί έκθεση με θέμα το έγκλημα και την τιμωρία, που περιελάμβανε μια αυθεντική γκιλοτίνα, απομεινάρι της γαλλικής επανάστασης, και, ακόμα πιο πρόσφατα, μια έκθεση με θέμα το ανδρικό γυμνό, η οποία έσπασε ρεκόρ επισκεπτών ─ και για το trailer της οποίας το Facebook είχε, τότε, επίσης αναγκαστεί να προειδοποιήσει τους χρήστες του ότι είναι τολμηρό.

Η έκθεση τελειώνει στις 25 Ιανουαρίου του 2015· στο διάστημα που διαρκεί είναι και η επέτειος των διακοσίων χρόνων από το θάνατο του Ντονασιέν Αλφόνς Φρανσουά Κόμη ντε Σαντ (2/12/1814). Παράλληλα, στο Μουσείο Επιστολών και Χειρόγραφων, πάλι στο Παρίσι, εκτίθενται, μέχρι τις 18 Ιανουαρίου, επιστολές και χειρόγραφα του ντε Σαντ, συμπεριλαμβανομένου και του χειρόγραφου του έργου του 120 ημέρες στα Σόδομα, το οποίο ο «θεϊκός μαρκήσιος» έγραψε κρυφά, το 1785, στις φυλακές της Βαστίλλης.

Πηγή: New York Times. Προσαρμογή-απόδοση για το dim/art: Μαρία Τσάκος

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

* * *

Εδώ άλλες αναρτήσεις από την κατηγορία Εικαστικά