Home

Αυτό δεν είναι τραγούδι #144
Dj της ημέρας, ο Γιώργος Θεοχάρης

Αυτό σίγουρα δεν είναι τραγούδι! Ο Pascal Comelade παίζει ζωντανά με φίλους του μια διασκευή του κλασικού I can’t control myself (1966) του βρετανικού συγκροτήματος The Troggs. Τα όργανα που χρησιμοποιούνται (με την εξαίρεση του μπάσου) είναι παιδικά παιχνίδια: μια πλαστική κιθαρίτσα για το επαναλαμβανόμενο riff (για όσους δεν τον ξέρουν, ο σολίστας είναι ο Comelade), μια πλαστική ηλεκτρική κιθάρα (με τον πλαστικό της ενισχυτή), ένα λιλιπούτειο drum kit, ένα πλαστικό ντέφι κι ένα μπαλόνι (!). Τραγουδιστής δεν υπάρχει: εδώ παίζουμε! Ο Comelade έχει ιδιαίτερη αδυναμία στα μουσικά όργανα-παιχνίδια, τα οποία αντιμετωπίζει με τον τρόπο των παιδιών – δηλαδή, με απόλυτη σοβαρότητα. Δεν ξέρω πότε ακριβώς (μάλλον το 2008) ή πού (μάλλον στη Γαλλία ή την Ισπανία) δόθηκε η παράσταση. Άλλωστε, δεν έχει σημασία. Φυσικά το σύνολο ακούγεται ξεκούρντιστο (οι κιθαρίστες προσπαθούν ματαίως να κουρντίσουν παίζοντας), όμως ούτε αυτό έχει σημασία, γιατί ο στόχος είναι άλλος: η εκστατική χαρά τού να παίζεις μουσική μαζί με άλλους και η δυνατότητα να βάζεις τους θεατές/ακροατές στο παιχνίδι. Η συμμετοχή στη σύμπραξη μουσικών οργάνων, ανεξαρτήτως ηχητικής ποιότητας και καλλιτεχνικού αποτελέσματος, προσφέρει (ενίοτε) μια μοναδικά καθαρτήρια αίσθηση στους συμμετέχοντες (όσοι έχουν την εμπειρία, καταλαβαίνουν τι εννοώ). Από την άλλη πλευρά, το θέατρο είναι γεμάτο και το κοινό ενθουσιώδες, πράγμα που σημαίνει ότι ξέρουν τι έχουν πάει να παρακολουθήσουν: αυτό ακριβώς!

Με την ευκαιρία, θ’ αφηγηθώ μια ιστορία που έτυχε ν’ ακούσω κάποτε, την οποία θυμήθηκα με αφορμή το αποψινό κομμάτι. 

ΑΝΑΠΑΝΤΕΧΗ ΚΑΘΑΡΣΗ

Μετά από πολυήμερη νοσηλεία, κατά την οποία έχει αντιμετωπιστεί επιτυχώς ένα βαρύ εγκεφαλικό, ο σχεδόν ογδοντάχρονος κύριος Β. επιστρέφει στο σπίτι του. Επιτυχώς τρόπος του λέγειν, βέβαια. Παρότι το επεισόδιο δεν του έχει αφήσει ιδιαίτερα κινητικά προβλήματα, ο κύριος Β. έχει χάσει μεγάλο μέρος της μακροπρόθεσμης μνήμης του και την ικανότητα να γράφει και να διαβάζει. Πρέπει να τα μάθει (σχεδόν) όλα από την αρχή. Το βλέμμα του μοιάζει με μικρού παιδιού· έχει αυτή την άδολη λάμψη της διαρκούς ανακάλυψης: όλα είναι καινούργια και συναρπαστικά. (Μεγάλη αλλαγή από το προ εγκεφαλικού δαιμόνιο βλέμμα του επιτυχημένου αυτοδημιούργητου έμπορου.)

Η κατά σχεδόν 20 χρόνια νεότερη σύζυγός του, η καρτερική κυρία Μ., τον τακτοποιεί στο διπλό κρεβάτι, ενώ παράλληλα απαντάει σε όλες του τις ερωτήσεις, δηλαδή στις εξής δύο: «Τι είναι αυτό;» (…) «Και τι κάνει;». Μετά από λίγο, φτάνουν στο πατρικό τα παιδιά του ζεύγους, η κόρη Κ. και ο γιος Γ. Η μάνα αναγκάζεται να συστήσει (πάλι!) τα παιδιά στον πατέρα τους – εκείνος θυμάται, σταθερά, μόνο εκείνην.

Κάποια στιγμή, ο κύριος Β. βλέπει μια κλασική κιθάρα, κρεμασμένη στον τοίχο, και κάνει την πρώτη από τις ερωτήσεις. Η Κ. τού εξηγεί τι είναι. Τη θυμάται πολύ καλά αυτή την κιθάρα: ήταν η πρώτη της, από την εποχή που σπούδαζε μουσική, πριν από δεκαετίες. Κάποτε τα παράτησε και ξεφορτώθηκε (όχι χωρίς ενοχές) όλες τις επόμενες κιθάρες, εκτός απ’ αυτήν εδώ: δεν της πήγαινε να τη χαρίσει –είχε ματώσει πάνω της–, κι έτσι την άφησε στο πατρικό. Όταν γίνεται, αναπόφευκτα, και η δεύτερη ερώτηση, η Κ. ξεκρεμάει την κιθάρα και προσπαθεί να του δείξει τι κάνει. Η κιθάρα, διακοσμητικό στοιχείο πια, έχει πιτσικάρει, αλλά εκείνη προσπαθεί να την κουρντίσει, και κάπως τα καταφέρνει τελικά: ο ήχος της σχεδόν ακούγεται. Έχει χρόνια να πιάσει κιθάρα στα χέρια της, αλλά περιέργως τώρα θέλει να παίξει. Δοκιμάζει κάτι που θυμάται καλά, ένα δικό της θέμα από τα παλιά, και της βγαίνει ικανοποιητικά. Το πρόσωπο του πατέρα της φωτίζεται. Μουσική! Ο Γ. άλλο που δεν θέλει: πάει στην κουζίνα, γεμίζει ένα τάπερ με μαχαιροπήρουνα, βρίσκει δύο ξύλινες κουτάλες, φέρνει το αυτοσχέδιο τύμπανο στην κρεβατοκάμαρα κι αρχίζει να συνοδεύει την αδερφή του. (Ξέρει τι κάνει: έχει πείρα από την εποχή που μοιράζονταν την ίδια πατρική στέγη κι έστηναν συχνά-πυκνά τέτοια μουσικά χάπενινγκ.) Η Κ. παίζει το ίδιο μοτίβο ξανά και ξανά, με απόλυτη αυτοσυγκέντρωση· ο Γ. κάνει κυρίως φασαρία, αλλά τον ρυθμό τον κρατάει. Τότε, ο κύριος Β. φωνάζει για ν’ ακουστεί πάνω απ’ αυτόν τον χαλασμό: «Κι εγώ, κι εγώ!» Η γυναίκα του πάει στο σαλόνι και γυρίζει μ’ ένα διακοσμητικό αφρικάνικο κρουστό, αγορασμένο σε κάποιο ταξίδι των καλών εποχών, που μοιάζει με τουμπερλέκι. Το βάζει στα χέρια του άντρα της και του δείχνει τι να κάνει. Σύντομα ο κύριος Β. συντονίζεται με το τύμπανο του γιου του. «Κι εσύ, κι εσύ!» φωνάζει στη γυναίκα του, μέσα στον χαμό. Η κυρία Μ. κοιτάζει τον γιο της διερευνητικά: τι θα μπορούσε να παίξει εκείνη; Ο Γ. πετάγεται στο παλιό του δωμάτιο κι επιστρέφει μ’ ένα καζού (ένα πνευστό έλειπε, αυτό να λέγεται!), της το δίνει και της εξηγεί πώς να φυσάει ρυθμικά. Τώρα το κουαρτέτο Εκ των Ενόντων τα δίνει όλα. Σωματοποιούν τη θλίψη τους, τη μετουσιώνουν σε ήχο. Τα λένε όλα μέσα από τη μουσική, αυτή τη μουσική, τη δική τους. Σαν σύνολο. Μέθεξη!

Αρκετά λεπτά αργότερα, η κυρία Μ. κάνει νόημα στα παιδιά, δείχνοντας τον εκστασιασμένο κύριο Β. με τα μάτια, να κλείσουν σιγά-σιγά, μπας και τους βρει καμιά καινούργια συμφορά. Ο Γ. μετράει μέχρι το τέσσερα και το κομμάτι κλείνει με ένα επικό ρολάρισμα. Ησυχία. Κοιτάζονται βουβοί κι αναψοκοκκινισμένοι. Χαρούμενοι! Κάτι καλό τους έχει συμβεί – και το ξέρουν.

«Και δε μου λέτε, αυτό θα γίνεται συχνά;» ρωτάει σπάζοντας τη σιωπή ο κύριος Β., μ’ ένα χαμόγελο που, αν και ο ίδιος δεν μπορεί πια να το θυμηθεί, έρχεται κατευθείαν από την παιδική του ηλικία.

* * *

Κάθε βράδυ, ένας συνεργάτης ή φίλος του dim/art διαλέγει ένα τραγούδι — ή, μάλλον όχι· αυτό δεν είναι τραγούδι, ή δεν είναι μόνο ένα τραγούδι: είναι μια ιστορία για ένα τραγούδι.

* * *

Εδώ άλλα τραγούδια που δεν είναι τραγούδια

Το dim/art στο Facebook

Το dim/art στο Facebook

Κράτα το

Κράτα το

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s