Αυτό δεν είναι τραγούδι #470
Dj της ημέρας, ο Παναγιώτης Πούτος
Το Black Album των Metallica είναι ο πρώτος heavy metal δίσκος που αγόρασα —σε βινύλιο, μάλιστα— και τον άκουσα εκατοντάδες φορές από τότε. Είκοσι και περισσότερα χρόνια μετά πιστεύω πως είναι ο καλύτερος metal δίσκος. Όταν είπα την άποψή μου σε κάποιον «ειδικό» του είδους μού απάντησε: «το λες επειδή δεν έχεις ακούσει πολύ heavy metal».
Πρέπει να είμαι από τους λίγους που διάβαζαν προσεχτικά τους στίχους και κατέφευγαν στο λεξικό για τις άγνωστες λέξεις — πριν και μετά το headbanging. Αυτό όμως δεν ήταν αρκετό για να καταλάβω τη σημασία τους, όντας έξω από το αμερικανικό περιβάλλον.
Ένα από αυτά, που το άκουσα πολλές φορές πριν καταλάβω τι πραγματικά σήμαινε, ήταν το Don’t tread on me. Αν βέβαια είχα πάει σχολείο στις ΗΠΑ, θα ήξερα ότι ο τίτλος είναι το μότο μιας από τις πρώτες σημαίες της Αμερικανικής Επανάστασης, που είναι γνωστή ως Gadsden flag. Ο κροταλίας που απεικονίζεται στη συγκεκριμένη βρίσκεται και στο εξώφυλλο του δίσκου και αποτελεί ένα από τα παλαιότερα σύμβολα των ΗΠΑ. Είναι συχνό θέαμα τα αυτοκόλλητα αυτοκινήτων που απεικονίζουν το φίδι με τη συγκεκριμένη φράση. Δεν πρόκειται για μεταλλάδες.
Η ιστορία πάει πίσω 240 χρόνια, τον Δεκέμβριο του 1775, όταν ο Βενιαμίν Φραγκλίνος δημοσίευσε με ψευδώνυμο ένα άρθρο στο οποίο πρότεινε τον κροταλία ως ένα σύμβολο του αμερικανικού πνεύματος, επισημαίνοντας κάποια χαρακτηριστικά του: αφενός τα μάτια του δεν κλείνουν ποτέ, επομένως προσφέρεται ως σύμβολο επαγρύπνησης, αφετέρου δεν επιτίθεται πρώτος, αλλά, όταν δεχθεί επίθεση, δεν παραιτείται. Λόγια από αυτό το κείμενο έχουν αντιγράψει οι Metallica στους στίχους:
Never begins it, never, but once engaged / Never surrenders («She never begins an attack, nor, when once engaged, ever surrenders»).
The eyes, they never close, emblem of vigilance (she has no eye-lids—She may therefore be esteemed an emblem of vigilance).
Εκτός από το κείμενο του Φραγκλίνου, στους στίχους υπάρχουν αναφορές στον εθνικό ύμνο των ΗΠΑ (O say can you see, by the dawn’s early light, / What so proudly we hailed…) και στον διάσημο λόγο του Patrick Henry που έχει πάρει την ονομασία του από την πρόταση με την οποία κλείνει η ομιλία, «Give me liberty, or give me death«: Liberty or death, what we so proudly hail / Once you provoke her, rattling of her tail. Επιπλέον, ο στίχος «To secure peace is to prepare for war»αναφέρεται στο γνωστό λατινικό ρητό που αρέσει στους μιλιταριστές: «Si vis pacem, para bellum«. Όμως, για κάποιον που δεν είναι Αμερικανός, αυτό το τραγούδι δεν παραπέμπει ούτε στον αμερικανικό πατριωτισμό, ούτε σε μιλιταριστικά ρητά. Η ερμηνεία δεν ανήκει αποκλειστικά στον δημιουργό, στην κοινωνία ή στην εποχή του. Η σημαία του Gadsden άλλωστε χρησιμοποιείται και ως σύμβολο των φιλελεύθερων, των ατομικών δικαιωμάτων ή του συντηρητικού Tea Party.
* * *
Κάθε βράδυ, ένας συνεργάτης ή φίλος του dim/art διαλέγει ένα τραγούδι — ή, μάλλον όχι· αυτό δεν είναι τραγούδι, ή δεν είναι μόνο ένα τραγούδι: είναι μια ιστορία για ένα τραγούδι. Στείλτε μας κι εσείς ένα τραγούδι που δεν είναι τραγούδι στο dimartblog@gmail.com.
* * *
Εδώ άλλα τραγούδια που δεν είναι τραγούδια
dimart 
Σχολιάστε