Του θάνατου παράγγειλα

Αυτό δεν είναι τραγούδι #511

Dj της ημέρας, η Νατάσσα Συλλιγνάκη

Είναι απίστευτο πόσο έντονα καταγράφονται στη μνήμη τα ακούσματά μας από τον καιρό που ήμασταν παιδιά, και πώς ξαφνικά τα ανακαλούμε. Μέρες τώρα «παίζει» στο μυαλό μου η «Ακολουθία» του Χριστόδουλου Χάλαρη. Δίσκος του 1974 — μωρό ήμουνα, αλλά μαζί με τα «Παιδικά» του μ’ ακολουθεί ακόμα. Οι παράξενοι ήχοι, τα περίεργα όργανα, και η πρώτη (για μένα, θα ακολουθούσαν άπειρες στη ζωή μου) καταγραφή συνύπαρξης Πόντου και Κρήτης. Λέει ο Γιάννης Κακουλίδης γι’ αυτό:

— Στην «Ακολουθία», στο τραγούδι «Του θάνατου παράγγειλα», καταγράφεται και η –μοναδική– συνύπαρξη δύο μεγάλων τραγουδιστών που προέρχονται από την παραδοσιακή μουσική: του Νίκου Ξυλούρη από την Κρήτη και του Χρύσανθου (Θεοδωρίδη) από τον Πόντο. Πώς προέκυψε αυτή η σχέση;

— Ο Χρύσανθος έτυχε να παρίσταται σε μια από τις πρόβες που έκανε ο Χάλαρης με τον Ξυλούρη για την Ακολουθία. Οι πρόβες γίνονταν στο σπίτι του Χριστόδουλου στην οδό Σερίφου, στην πλατεία Αμερικής· εκεί μαζευόμασταν όλοι. Κάποια στιγμή λοιπόν που ο Ξυλούρης προβάριζε Του θάνατου παράγγειλα, άρχισε από μόνος του ο Χρύσανθος να ψελλίζει τη μελωδία. Μόλις το πήρε χαμπάρι ο Χάλαρης, άρχισε να ανταλλάζει ματιές με τον Ξυλούρη. Και εκεί ήταν που είπε ο Νίκος: «Αυτό πρέπει μάλλον να το τραγουδήσω μαζί με τον Χρύσανθο». Έτσι, δόθηκε στον Χρύσανθο το ρεφρέν Ρούχο έχω πράσινο / κι είναι αφόρεγο.

— Σ’ αυτό το τραγούδι δεν είναι που οι έχιδνες του αρχικού στίχου γίνανε όφιδες κατά την ηχογράφηση;

— Ναι. Κι αυτό είναι μια απόδειξη πως ο Ξυλούρης το είχε λατρέψει πραγματικά το τραγούδι και πως το βίωνε, το ζούσε την ώρα που το ερμήνευε. Τον είχε συνεπάρει ο ήχος της ορχήστρας, έδειχνε εκστασιασμένος. Οπότε άρχισε να αυτοσχεδιάζει εν ώρα ηχογραφήσεως και να προσθέτει διάφορα επιφωνήματα πάθους –ωχ, αχ και τέτοια–εκτός του αρχικού σχεδιασμού του τραγουδιού. Ο στίχος έγραφε ανάθεμά σας έχιδνες / και μια κατάρα στέλνω· όμως εκείνος είπε ανάθεμά σας όφιδες και ολοκληρώνει το τραγούδι. Με το που τελειώνει, μου λέει: «Αμάν ρε Γιάννη, είπα λάθος στίχο και σας χάλασα το τραγούδι». Τον ρωτάω: «Η λέξη που είπες υπάρχει;». «Ναι» μου απαντάει «εμείς έτσι το λέμε στην Κρήτη». «Ε τότε δεν υπάρχει θέμα. Εμείς στον Πόντο τις έχιδνες δεν τις λέμε έχιδνες». Και έτσι έμεινε αυτή η λεκτική παρέμβαση του Νίκου Ξυλούρη.

Κι έτσι μας έμεινε. Λύρα, νταούλι, ζουρνάς, μουσική που πλησιάζει την βυζαντινή, ο υπέροχος Νίκος που έκανε το τραγούδι δικό του, κι ο Χρύσανθος με την φωνή του ξωτικού, με τ’ αηδόνια στο λαρύγγι.

Κι έμεινε σε μας, να «παραγγέλλουμε» στον χάροντα και στη χαρόντισσα και στα χαροπαίδια. Στη μνήμη τους.

* * *

Κάθε βράδυ, ένας συνεργάτης ή φίλος του dim/art διαλέγει ένα τραγούδι — ή, μάλλον όχι· αυτό δεν είναι τραγούδι, ή δεν είναι μόνο ένα τραγούδι: είναι μια ιστορία για ένα τραγούδι. Στείλτε μας κι εσείς ένα τραγούδι που δεν είναι τραγούδι στο dimartblog@gmail.com.

* * *

Εδώ άλλα τραγούδια που δεν είναι τραγούδια

Το dim/art στο facebook

follow-twitter-16u8jt2 αντίγραφο

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.