Η Αγέλαστη Πολιτεία και οι καλικάντζαροι

Αυτό δεν είναι τραγούδι #545
Dj της ημέρας, η Νατάσσα Συλλιγνάκη

Δεν υπάρχει χρονιά από τότε που έπεσε στα χέρια μου το βιβλίο και ο δίσκος, που να μην το ακούσω (πολλές φορές) τέτοιες μέρες. «Η Αγέλαστη Πολιτεία και οι Καλικάντζαροι», το μουσικό παραμύθι που έγραψαν ο Χάρης και ο Πάνος Κατσιμίχας στο Μονπελιέ το 1978, και κυκλοφόρησε εδώ πολύ αργότερα, σε δίσκο και βιβλίο με σκίτσα του αξέχαστου, κι αγαπημένου απ’ όλα τα «παιδιά» της ηλικίας μου, Νίκου Μαρουλάκη.Η αγέλαστη πολιτεία και οι καλικάντζαροι

Είναι η πρώτη δουλειά των Κατσιμιχαίων, πριν κι απ’ τα «Ζεστά Ποτά». Η μουσική τους είναι ιδιαίτερη, σε πολλά σημεία «κολλητική», το παραμύθι είναι ενδιαφέρον ακόμα και για μεγάλους, γεμάτο χιούμορ και δεύτερες και τρίτες αναγνώσεις. Τα πιτσιρίκια τρελαίνονται με τον Μανδρακούλο, τον αρχηγό των καλικάντζαρων, ειδικά εκεί που λέει «πάρε τον πούλο» — τα θυμάμαι στο νήπιο να κρυφογελάνε. Το «Ρουμ, παπαρούμ, παπαρούμ, παπαρούνα, τη στύβουμε και κάνουμε μαντζούνα» είναι το πιο κολλητικό τραγούδι που ξέρω (*έχω μια πρώτη εκδοχή του παραμυθιού, βέβαια, που δεν κυκλοφόρησε ποτέ, που λέει «φέγγαρο-φέγγαρο-φέγγαροσκόνη, μερμυγκοβότανο και δεντρολιβανιά/νύχι αρκούδας και δόντι καρχαρία, τούφα απ’ της γοργόνας τα πράσινα μαλλιά, τα παίρνουμε και κάνουμε ματζούνα»». Όποιος θέλει αυτό το παραμύθι, που τα μέρη της αφήγησης διαβάζει ο Νίκος Πιλάβιος, ο «Παραμυθάς» της γενιάς μου, μπορεί να το κατεβάσει από εδώ).

Η «Αγέλαστη Πολιτεία» μπορεί να είναι κάθε γκρίζα πόλη, με σκυθρωπούς κατοίκους που τρέχουν όλη μέρα, που δουλεύουν και δεν προσέχουν τίποτα γύρω τους

μια πολιτεία όμορφη μα πάντα λυπημένη,
οι άνθρωποι αγέλαστοι, χαζοί και μουτρωμένοι,
δεν ξέρανε χαμόγελο κι αγάπη τι σημαίνει.

Καθένας τους εκοίταζε μονάχα τη δουλίτσα του,
η καλημέρα ακριβή σαν να `τανε χρυσάφι,
ποτέ δεν ‘παίζαν τα παιδιά στους δρόμους, στην πλατεία,
ποτέ δεν έγινε γιορτή, χορός και φασαρία.

το δέντρο της γης
«Κόβε πριονάκι μου κι η ώρα πλησιάζει. Χριστούγεννα ζυγώνουνε… το αίμα μας και βράζει!»

Οι καλικάντζαροι, πάλι, το μόνο που κάνουν όλη τη χρονιά είναι να πριονίζουν το δέντρο της γης. Και να σχεδιάζουν σκανταλιές για να πειράξουν τους ανθρώπους. Μα μια χρονιά, αποφασίζουν να βάλουν τους ανθρώπους από την Αγέλαστη Πολιτεία να κάνουν τις παλαβομάρες τους, κι αυτοί να κοιτάζουν και να γελάνε. Βράζουν λοιπόν το μαγικό τους βοτάνι, και σκορπίζουν από τον ουρανό γλυκά και καραμέλες για τα παιδιά, που τους πήραν χαμπάρι:

Και έβρεξε ο ουρανός γλυκά και καραμέλες,
κουβάδες χαρτοπόλεμο, μπαλόνια και κορδέλες.
Και λουκουμάκια έβρεξε, παστέλια και γκοφρέτες,
παιχνίδια, κούκλες που μιλούν, ροκάνες και τρομπέτες
Στο χιόνι που εμύριζε σαν παγωτό βανίλια,
κάνανε τούμπες και βουτιές και τσαλιμάκια χίλια

ΚαζάνιΚαι γίνεται το βοτάνι σύννεφο, και λιώνει σαν μαγική βροχή, πάνω από την πόλη. Ανήμερα Χριστούγεννα. Κι η πόλη γίνεται πολύχρωμη, ανθίζουν τα πάντα, όλοι έχουν καλή διάθεση, βγαίνουν στους δρόμους γελώντας. Και γίνεται γλέντι τρικούβερτο, χαμός στο ίσιωμα, με καλεσμένους τη Χιονάτη με τους εφτά νάνους, τον Μολυβένιο Στρατιώτη με τη μπαλαρίνα του, τον Τομ Σώγιερ, τους Bremer Stadtmusikanten, τον Ευτυχισμένο Πρίγκηπα, τον γέρο Αίσωπο με την παρέα του, τον Καραγκιόζη με την οικογένεια, τον Κάρλος Καστανέντα, τον Τζέρι Γκαρσία, τον Τζίμι Χέντριξ.

Όμως, αφού τελειώνει το ξέφρενο γλέντι, οι σκυθρωποί κάτοικοι της Αγέλαστης Πολιτείας επιστρέφουν στη μαυρίλα τους.

Εμείς γι’ αυτά δεν είμαστε, τ’ αυτί μας δεν ιδρώνει,
εδώ τσαλίμια και γιορτές και τρέλες δε σηκώνει.
Οι ξένοι ονειρευτήκανε και λένε παραμύθια,
μ’ αν τύχει και τους πιάσουμε θα κλάψουνε στ’ αλήθεια!
Μα για να πούμε βρε παιδιά και του στραβού το δίκιο,
πως γίνεται το όνειρο να δούμε όλοι το ίδιο;

Μόνο τα παιδιά θυμούνται. Τα παιδιά ξέρουν.

Αλλά εμείς τους είδαμε, ο δάσκαλος δε φταίει!
Ορίστε, τον εκάνατε τον άνθρωπο να κλαίει!
Έχουν αυτάρες και μαλλιά και ξέρουν τραγουδάκια,
πετάνε με τις χήνες τους σαν αεροπλανάκια,
έχουνε κι έναν αρχηγό που μοιάζει με μπαούλο
να ζήσεις Μανδρακούλο μας, να ζήσεις Μανδρακούλο!

Και κάπου κάπου ο δάσκαλος τα άκουγε να τραγουδάνε, ένα τραγούδι που δεν τους το είχε μάθει εκείνος

Ρουμ, παπαρούμ, παπαρούμ, παπαρούνα,
τη στύβουμε και κάνουμε μαντζούνα
και ύστερα τη βάζουμε να βράζει
δεκαοχτώ μερόνυχτα σε σιγανή φωτιά

Θα το ακούμε και φέτος, στην αγέλαστη πολιτεία μας. Θα χορεύω πάντα ξέφρενα με τον Άκη στην «παπαρούνα», ακριβώς όπως τα καλικαντζαράκια. Και θα γίνεται ξαφνικά η γκρίζα πολιτεία μας λίγο πιο χαρούμενη.

Καλές γιορτές!

* * *

Κάθε βράδυ, ένας συνεργάτης ή φίλος του dim/art διαλέγει ένα τραγούδι — ή, μάλλον όχι· αυτό δεν είναι τραγούδι, ή δεν είναι μόνο ένα τραγούδι: είναι μια ιστορία για ένα τραγούδι. Στείλτε μας κι εσείς ένα τραγούδι που δεν είναι τραγούδι στο dimartblog@gmail.com.

* * *

Εδώ άλλα τραγούδια που δεν είναι τραγούδια

* * *

Το dim/art στο facebook

follow-twitter-16u8jt2 αντίγραφο

2 comments

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.