«Ένεση μνήμης» της λογοτεχνικής κοινότητας προς τη Μέρκελ και τους Γερμανούς πολίτες

 

—της Εύης Μαυρομμάτη—

Κυριακή 13 Μαρτίου σήμερα, ημέρα τοπικών εκλογών για τη Γερμανία. Κυρίαρχο θέμα της προεκλογικής εκστρατείας στα κρατίδια Βάδης-Βυρτεμβέργης, Σαξονίας-Άνχαλτ και Ρηνανίας-Παλατινάτου, ήταν το προσφυγικό ζήτημα. Το έντονο ξενοφοβικό κλίμα προκάλεσε την αντίδραση της γερμανικής, κυρίως, λογοτεχνικής κοινότητας, αλλά και της αυστριακής και της ελβετικής. Η πρωτοβουλία ανήκε στην εταιρεία φίλων Έλζε Λάσκερ-Σούλερ, της γερμανοεβραίας ποιήτριας, η οποία αναγκάστηκε να εγκαταλείψει δια παντός την πατρίδα της το 1932, εξαιτίας φραστικών και σωματικών επιθέσεων που είχε δεχθεί από τους ναζί.

Με ανοιχτή επιστολή προς την Καγκελάριο Άγκελα Μέρκελ, η οποία συνυπογράφεται από 34 λογοτεχνικές εταιρείες, η λογοτεχνική κοινότητα παρακαλεί την Καγκελάριο να υπενθυμίσει στον γερμανικό λαό πως «κάποτε ο Τόμας και ο Χάινριχ Μαν, ο Μπέρτολτ Μπρεχτ, η Έλζε Λάσκερ-Σούλερ, η Άννα Ζέγκερς, ο Κουρτ Τουχόλσκυ αλλά και ο Άλμπερτ Αϊνστάιν, ο Πάουλ Χίντεμιτ, ο Μαξ Ερνστ, ο Βάλτερ Γκρόπιους, ο Λούντβιχ Μης φαν ντερ Ρόε, η Λίλι Πάλμερ, ο Βίλλυ Μπραντ και πολλοί άλλοι διέφυγαν από τη δικτατορία και τον πόλεμο». Τονίζεται επίσης ότι οι χιλιάδες συγγραφείς και άλλοι καλλιτέχνες που την περίοδο της ναζιστικής δικτατορίας κατέφυγαν «σε ευρωπαϊκές και άλλες χώρες» –μάλιστα κάποιες από αυτές τις «άλλες χώρες» είναι εκείνες από τις οποίες προέρχονται οι πρόσφυγες που φθάνουν σήμερα στη Γερμανία–, έγιναν δεκτοί ως πρόσφυγες και έζησαν εκεί, χωρίς να πέσουν θύματα βίαιων επιθέσεων, όπως συμβαίνει με τους σημερινούς πρόσφυγες στη Γερμανία, με την πλειονότητα των επιθέσεων να έχει ακροδεξιό υπόβαθρο. Είναι, λοιπόν, ηθική υποχρέωση και χρέος των Γερμανών, καταλήγει η επιστολή, όχι μόνο να υποδεχθούν ασμένως τους πρόσφυγες αλλά και να τους προστατέψουν, στο όνομα των Γερμανών προσφύγων της περιόδου 1933-1945.

Η έκκληση αυτή χτυπάει ένα καμπανάκι στ’ αφτιά των Γερμανών πολιτών αλλά και όλης της Ευρώπης. Τα τελευταία χρόνια, με τη λογική να έχει στομώσει από τον φόβο, τον πανικό και την απογοήτευση, γίνεται ολοένα πιο έντονη και απειλητική η στροφή προς ακραίες πολιτικές επιλογές, η οποία συνοδεύεται από τάσεις εσωστρέφειας. Έτσι, για να αναφερθούμε μόνο στη Γερμανία, το μόλις προ τριετίας ιδρυθέν ακροδεξιό κόμμα AfD (Εναλλακτική για τη Γερμανία) ανεβάζει τα δημοσκοπικά ποσοστά του χάρη στην αντιμεταναστευτική ρητορική του και, όπως όλα δείχνουν, είναι έτοιμο να περάσει το κατώφλι της Μπούντεσταγκ.

Το όραμα μιας ουσιαστικά ενωμένης Ευρώπης μοιάζει πιο μακρινό από ποτέ. Οι αρχές και οι αξίες της Ευρώπης επίσης δοκιμάζονται όσο ποτέ άλλοτε. Παρακολουθώντας τα τεκταινόμενα, αισθάνεται κανείς πως κονταροχτυπιούνται μπροστά στα μάτια του, ενίοτε όμως και εντός του, ο ανθρωπισμός με τον –φορές φορές σκληρό– ρεαλισμό. Και αν ανήκει σε εκείνους που ναι μεν η πραγματικότητα τούς υπερβαίνει αλλά ταυτόχρονα δεν δέχονται να παραμένουν αδρανείς, τότε, στην προσπάθειά του να συλλάβει την κατάσταση, ανοίγει βιβλία ιστορίας να δει τι συνέβη σε ανάλογες περιπτώσεις –η περίπτωση των περίπου 200.000 Ούγγρων προσφύγων του ’56 του δίνει μια ανάσα αισιοδοξίας– και αναζητά, αγγίζοντας πότε πότε τα όρια της γραφικότητας, μια κάποια λύση. Ωστόσο, δεν φεύγει στιγμή απ’ το μυαλό του το ερώτημα: προτίθεται η Ευρώπη να δώσει μια συλλογική λύση στο Προσφυγικό και, μαζί μ’ αυτό, να αντιμετωπίσει επιτέλους κατά πρόσωπο και τις υπόλοιπες παθογένειές της ή μήπως ο τροχός έχει ήδη μπει σε πορεία μη αναστρέψιμη;

00-german-refugees-wwii-22-03-15

 

Εικόνα εξωφύλλου: Γερμανοί πρόσφυγες, 1945

* * *

Εδώ άλλες αναρτήσεις από την κατηγορία Ελευθερία λόγου/δικαιώματα 

like-us-on-fb

follow-twitter-16u8jt2 αντίγραφο

 

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s