Άνω των 100 εκατ. ευρώ τα έσοδα από τα μουσεία

—του Ηλία Μπέλλου—

Το φράγμα των 100 εκατομμυρίων ευρώ αναμένεται να σπάσουν φέτος τα έσοδα από τα εισιτήρια των αρχαιολογικών χώρων και μουσείων με οδηγό τη μεγάλη αύξηση των ξένων επισκεπτών. Όμως η αύξηση αυτή των εσόδων είναι πολύ μικρότερη της δυνητικής και επιπλέον απουσιάζει ακόμα η διασύνδεση του τουριστικού προϊόντος με τον πολιτισμό. Διασύνδεση που θα μπορούσε να αναβαθμίσει συνολικά την Ελλάδα ως προορισμό ποιοτικού τουρισμού, αυξάνοντας παράλληλα την κατά κεφαλήν δαπάνη των ξένων επισκεπτών αλλά και επιμηκύνοντας την τουριστική περίοδο.

Αυτά είναι μερικά από τα συμπεράσματα που προέκυψαν στο 2ο Athens Culture Symposium που διοργάνωσε το Ελληνοαμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο, χθες, Δευτέρα. Είναι χαρακτηριστικό πως το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας κλείνει το δεκάμηνο με ιστορικό ρεκόρ επισκεπτών, προσεγγίζοντας τις 540.000. Όπως τόνισε η διευθύντριά του, Μαρία Λαγογιάννη, είναι πλέον ώριμες οι συνθήκες για να καταρτιστεί και να εφαρμοστεί ένα νέο στρατηγικό σχέδιο.

Αξίζει να σημειωθεί πως τα συνολικά έσοδα αρχαιολογικών χώρων και μουσείων από 56,5 εκατ. το 2015 εκτοξεύθηκαν σε 88,1 εκατ. το 2016 υποβοηθούμενα, τότε, από τον διπλασιασμό των τιμών των εισιτηρίων. Όμως, το πρώτο εξάμηνο του 2017 σημειώθηκε σημαντική άνοδος των επισκεπτών και κατά 21% των εισπράξεων. Με βάση τα δεδομένα από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, το δεύτερο μεγαλύτερο σε επισκεψιμότητα μετά της Ακρόπολης, οι αυξήσεις αυτές φέρονται να επιταχύνθηκαν σημαντικά κατά την περίοδο Ιουλίου-Σεπτεμβρίου, στηρίζοντας τις εκτιμήσεις πως τα έσοδα θα υπερβούν τα 100 εκατ. φέτος. Όμως, τα χρήματα αυτά, όπως προκύπτει, με δυσκολία αρκούν για να καλύψουν τα έξοδα των μουσείων και των χώρων, πόσο μάλλον να αναβαθμίσουν τις προσφερόμενες υπηρεσίες και να χρηματοδοτήσουν συνολικό επανασχεδιασμό της στρατηγικής τοποθέτησης του πολιτισμού σε σχέση με τον τουρισμό εν γένει.

Και όμως, το πολιτιστικό περιεχόμενο αποτελεί βασικό στοιχείο στην έρευνα πιθανών ταξιδιωτών ειδικά από αγορές όπως οι ΗΠΑ και η Βρετανία. Οι αναζητήσεις που σχετίζονται με τον τουρισμό έχουν αυξηθεί κατά 45% από το 2010. Συγκεκριμένα, στην Ελλάδα, το 35% των τουριστικών αναζητήσεων σχετίζεται με πολιτιστικά αξιοθέατα, μουσική, τέχνες, φεστιβάλ, ιστορικά μνημεία, αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία. Όμως, το διαθέσιμο περιεχόμενο για την Ελλάδα δεν μοιάζει επαρκές ούτε σε ποσότητα, ούτε σε βάθος, ούτε σε ποιότητα.

Η επικεφαλής της Marketing Greece, Ιωάννα Δρέττα, εξήγησε επίσης πως «δεν είναι μόνο η δημιουργία εμπνευσμένων διαφημίσεων που θα προβάλλουν όλο το φάσμα των πολιτιστικών εμπειριών της χώρας. Είναι και η ανάγκη το προϊόν που τελικά προσφέρουμε να ακολουθεί. Γι’ αυτό και άμεσα πρέπει να ανοίξει προς συζήτηση το ζήτημα των σύγχρονων λύσεων που απαιτούνται για φύλαξη, καθαριότητα, λειτουργία πωλητηρίων και αναψυκτήριων σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους, καθώς και της διαδικασίας για τη δυνατότητα χρήσης τέτοιων χώρων για εκδηλώσεις όπως και να εισαχθούν ψηφιακές διαδραστικές εφαρμογές σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους».

Πηγή: Η Καθημερινή

* * *

Εδώ άλλες αναρτήσεις από την κατηγορία Πολιτιστική κληρονομιά

Εδώ άλλες αναρτήσεις από την κατηγορία Πολιτισμός και πολιτική

Το dim/art στο facebook

Το dim/art στο twitter

instagram-logo

img_logo_bluebg_2x

Advertisements

Χαμένες ευκαιρίες πολιτισμού

 —του Δημήτρη Α. Σωτηρόπουλου—

Φαντασθείτε ότι σε μια πόλη βρίσκονται σε ελάχιστη απόσταση μεταξύ τους, δηλαδή σε «απόσταση ποδιών», 48 παλιές βυζαντινές εκκλησίες, μια αναπαλαιωμένη συναγωγή, τουλάχιστον τρία τζαμιά και ένα μέρος με ιδιαίτερη σημασία για την ιστορία του χριστιανισμού. Στην ίδια πόλη υπάρχουν και μουσεία με βυζαντινά, ελληνιστικά και ρωμαϊκά εκθέματα. Λογικά, τέτοιες πόλεις – παραδείγματα «συγκατοίκησης» διαφορετικών πολιτισμών βρίσκονται πολλά στην περιοχή της ανατολικής Μεσογείου, όπου επί αιώνες συμβίωναν και συγκρούονταν αρχαίοι πολιτισμοί, καθώς και η χριστιανική, η εβραϊκή και η μουσουλμανική θρησκεία.

Φαντασθείτε επίσης ένα κράτος της ίδιας περιοχής το οποίο, ήδη από την πρώτη περίοδο της συγκρότησης του ως κράτους-έθνους, έχει επιλέξει να προβάλλει συστηματικά μια από τις τρεις θρησκείες σε βάρος των άλλων δύο. Πολλά κράτη της περιοχής έχουν κάνει αυτήν την επιλογή στο παρελθόν και εξακολουθούν να την υπηρετούν φανατικά μέχρι σήμερα.

GREECE VERIA VEROIA DT.ANTONIOS

Δεν χρειάζεται να είναι κανείς θρήσκος για να αντιληφθεί ότι μια τέτοια πόλη θα ήταν μαγνήτης για τους πιστούς τριών διαφορετικών θρησκειών, αλλά και μη θρησκευόμενους περιηγητές. Σε ό,τι αφορά σε διαφορετικές πόλεις της χώρας μας και ειδικότερα στη Βέροια, στην οποία αναφέρεται αυτό το άρθρο, πρόκειται για προφανή αλλά μάλλον χαμένη ευκαιρία τουριστικής ανάπτυξης. Ούτε απαιτείται να είναι κανείς ειδικός στην περιφερειακή οικονομική ανάπτυξη για να υποθέσει ότι μια τέτοια πόλη θα προσέφερε σχεδόν ιδανικές συνθήκες για μια εξωστρεφή οικονομική δραστηριότητα, η οποία θα στηριζόταν στην ευτυχή σύμπτωση συναγωγής, τζαμιών και εκκλησιών, πολλές των οποίων λειτουργούν ακόμα και σήμερα. Ούτε, τέλος, είναι απαραίτητο να πιστεύει κανείς στις αξίες του φιλελευθερισμού για να παραδεχθεί ότι μια τέτοια πόλη θα ήταν ιδανικό εργαστήρι πολιτικού πολιτισμού, στο οποίο θα αναπτύσσονταν προβληματισμοί για τα ιστορικά και τα σύγχρονα συμφραζόμενα, τις δυνατότητες αλλά και τα όρια του πλουραλισμού, της ανεκτικότητας και της πολυπολιτισμικότητας.

L290.083

Βέροια 1934, Γιώργος Βαφιαδάκης (Φωτογραφικό Αρχείο ΕΛΙΑ-ΜΙΕΤ)

Η Βέροια, την οποία έχω επισκεφθεί πολλές φορές, είναι μια από τις πόλεις στις οποίες θα μπορούσαν να εκπληρωθούν οι παραπάνω προϋποθέσεις ανάπτυξης πολιτισμού και τουρισμού. Οι περισσότερες από τις διάσημες βυζαντινές εκκλησίες της δυστυχώς είναι κλειστές, λειτουργεί όμως χάρη σε τουρίστες από το Ισραήλ η εβραϊκή συναγωγή της Βέροιας. Για τα τζαμιά, ούτε λόγος. Πολύ κοντά στην προσεκτικά συντηρημένη συναγωγή, όπου, ένα ζεστό μεσημέρι αυτού του Αυγούστου, περνώντας τυχαία, μπήκα και παρακολούθησα εβραϊκή προσευχή μαζί με δεκάδες ισραηλινούς τουρίστες, κείται ένα εγκαταλειμμένο τζαμί. Διαθέτει έναν ψηλό αλλά αποκεφαλισμένο μιναρέ, δηλαδή το σήμα κατατεθέν των οθωμανικών τζαμιών σε διάφορες ελληνικές πόλεις. Το συνοδεύουν τα συνήθη «παρελκόμενα» στο γεύμα που προσφέρει το σύγχρονο ελληνικό κράτος σε πολλά οθωμανικά μνημεία: χορταριασμένος εξωτερικός χώρος και σκοτεινός, γεμάτος σκαλωσιές εσωτερικός χώρος, ως υπόμνηση εργασιών αναστήλωσης τζαμιών, οι οποίες δεν ολοκληρώνονται σχεδόν ποτέ.  Σπάνια εξαίρεση σε αυτόν τον κανόνα αποτελεί η ολοκλήρωση των εργασιών και το άνοιγμα του Φετιχιέ Τζαμί της Αθήνας, ακριβώς δίπλα στη Ρωμαϊκή Αγορά, που ανακοινώθηκε αμέσως μετά τον Δεκαπενταύγουστο.

ΒΗΜΑ-ΑΠ.-ΠΑΥΛΟΥ-ΒΕΡΟΙΑ-20

 

Βήμα Αποστόλου Παύλου

Θα ήταν άδικο να σχηματίσει κανείς μια εικόνα πολιτισμικής εγκατάλειψης για την πόλη που διαθέτει την πιο γνωστή και βραβευμένη διεθνώς βιβλιοθήκη της ελλαδικής ενδοχώρας, δηλαδή τη Δημοτική Βιβλιοθήκη Βέροιας, η οποία παραμένει  ιδιαίτερα αγαπητή στους κατοίκους της. Η Βέροια διαθέτει επίσης πολύ ενδιαφέρον βυζαντινό μουσείο και αρχαιολογικό μουσείο. Επιπλέον, ένα άλλο τζαμί της, το Μεντρεσέ Τζαμί, κοντά στο «Βήμα το Αποστόλου Παύλου» —το «μέρος με ιδιαίτερη σημασία για την ιστορία του χριστιανισμού» που ανέφερα παραπάνω—, διατηρείται σε πολύ καλύτερη κατάσταση και ο μιναρές του δεν είναι αποκεφαλισμένος. Επίσης κάποιες από τις 48 βυζαντινές εκκλησίες είναι επισκέψιμες. Απλώς, όπως συχνά συμβαίνει και σε άλλες πόλεις, πρέπει κανείς να έχει χρόνο, κατάλληλη διάθεση και ικανότητες «ντέτεκτιβ»: κανένας αρμόδιος δεν έχει φροντίσει, εκ μέρους του ελληνικού κράτους, να ενημερώσει τον περαστικό, με ένα απλό χαρτί που θα ήταν τοιχοκολλημένο στην είσοδο των παλιών βυζαντινών εκκλησιών με υπέροχες τοιχογραφίες ή εικόνες, αν και πότε οι εκκλησίες είναι ανοικτές για το κοινό.

medrese tzami-1

Μεντρεσέ τζαμί

Τίποτε από τα παραπάνω δεν είναι πρωτόγνωρο. Αντιθέτως, όλα αποτελούν συνήθη εμπειρία οποιουδήποτε περιηγητή σε πόλεις της Ελλάδας. Αντίστοιχα φαινόμενα μπορεί κανείς να διαπιστώσει και σε άλλες χώρες, όπου οι κρατικές αρχές έχουν επιλέξει να υποβαθμίσουν το πληθυντικό πολιτισμικό παρελθόν της επικράτειας στην οποία ασκούν εξουσία. Ωστόσο, παρά τις προσπάθειες διαδοχικών κυβερνήσεων, στην ευρύτερη «γειτονιά μας», το παρόν του πολιτισμού δεν είναι πλέον μονοδιάστατο. Οι πόλεις της ανατολικής Μεσογείου κατακλύζονται, ήδη εδώ και πολλά χρόνια, από τουρίστες, πρόσφυγες και μετανάστες.

1

Εβραϊκή συνοικία

Όπως είναι γνωστό, οι τουρίστες φέρουν μαζί τους και διαδίδουν τρόπους ζωής, δηλαδή πολιτισμό με την ευρύτερη έννοια του όρου. Με κάθε ταξίδι τους, επηρεάζουν σιγά-σιγά τον τρόπο ζωής των γηγενών. Ταυτόχρονα, πολλοί από τους πρόσφυγες και τους μετανάστες ήρθαν για να μείνουν ή, παρά τα αρχικά τους σχέδια, συνειδητοποιούν σιγά-σιγά ότι όντας αποκλεισμένοι από την Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη θα μείνουν εδώ. Όλοι αυτοί μαζί με τους γηγενείς, άλλοτε εμφατικά και άλλοτε ανεπαίσθητα, θα συνδιαμορφώσουν νέες εκδοχές πολιτισμού, πολύ διαφορετικές από αυτές που κυριαρχούν σήμερα στην Ελλάδα.

Οι μελλοντικοί μετασχηματισμοί του πολιτισμού δεν θα είναι απαραίτητα βελτιώσεις του σημερινού πολιτισμού. Για παράδειγμα, αν πολιτισμός σημαίνει, μεταξύ άλλων, και οδική συμπεριφορά, τότε στη Βέροια το επίπεδο είναι ήδη ψηλό. Σε αντίθεση με την Αθήνα, στη Βέροια οι οδηγοί μόλις δουν πεζό ή πεζή να στέκεται στην άκρη μιας διάβασης πεζών, του παραχωρούν αμέσως προτεραιότητα. Κοινώς, ακόμα και αν οδηγούν βιαστικά, το «κοκαλώνουν» μέχρις ότου ο πεζός περάσει απέναντι.

Βέροια / Μπαρμπούτα / Εβραϊκή Συναγωγή / Veria / Barbouta / Jewish Synagogue

Συναγωγή

Όμως σε πολλές άλλες ελληνικές πόλεις, αν και λιγότερο έντονα στο παράδειγμά μου της Βέροιας, ο πολιτισμός, ως τρόπος υλικής, κοινωνικής και πνευματικής ζωής δεν προσδιορίζεται από αξιοπρόσεκτα μνημεία ή επαινετή συμπεριφορά στους δρόμους. Στην Ελλάδα ο πολιτισμός έχει διαμορφωθεί εν μέρει από τις αμήχανες ή κοντόφθαλμες  επιλογές διαδοχικών κυβερνήσεων. Οι διορισμοί και ανασχηματισμοί των Υπουργών Πολιτισμού είναι ενδεικτικοί. Παρά κάποιες καλές εξαιρέσεις, κατά τα τελευταία 25 χρόνια η γενική τάση ήταν και είναι απογοητευτική: πριν από το 2015, στο Υπουργείο Πολιτισμού, πρωθυπουργοί είχαν «παρκάρει» ή στελέχη του κόμματός τους με αρχηγικές φιλοδοξίες (Ντ. Μπακογιάννη, Α. Σαμαράς, Ευ. Βενιζέλος) ή, για να το θέσω ήπια, άλλους βουλευτές που βρίσκονταν σε προφανή δυσαρμονία με το προσδοκώμενο προφίλ ενός υπουργού πολιτισμού. Από τις αρχές του 2015 έως σήμερα, το πρόβλημα είναι διαφορετικό: η μέση θητεία όσων διατέλεσαν υπουργοί πολιτισμού είναι 10 μήνες (3 υπουργοί σε 30 μήνες).

Και για αυτούς και για πολλούς άλλους λόγους δεν υπάρχει σταθερή πολιτιστική πολιτική, αλλά αυτή διαμορφώνεται από  επιλογές άσχετες προς τον πολιτισμό. Τέτοιες είναι βραχυχρόνιες μεταστροφές της ελεύθερης αγοράς, καθώς και πελατειακές επιλογές πολλών κυβερνήσεων Έτσι, σε μεγάλες και μικρές πόλεις συναντά κανείς στρατόπεδα, πανεπιστημιακά τμήματα εντελώς ξεκομμένα από τον κορμό του πανεπιστημίου τους και πάμπολλα και συνεχώς αυξανόμενα καταστήματα εστίασης και «διασκέδασης».  Εν τέλει, περιφερόμενος ανάμεσα σε αυτά, καθώς και ανάμεσα σε συχνά κλειστούς ή χορταριασμένους αρχαιολογικούς χώρους και σε χριστιανικά, εβραϊκά και μουσουλμανικά μνημεία, συναντά κανείς χαμένες ευκαιρίες σχεδιασμού και πραγμάτωσης πολιτισμού.

* * *

 

 

Το Διδυμότειχο δεν είναι η εξαίρεση: του Νίκου Βατόπουλου

Εδώ άλλες αναρτήσεις από την κατηγορία Πολιτιστική κληρονομιά

Εδώ άλλες αναρτήσεις από την κατηγορία Πολιτισμός και πολιτική

Το dim/art στο facebook

Το dim/art στο twitter

instagram-logo

img_logo_bluebg_2x

Σπουδαίο δείγμα αρχαίας ελληνικής γλυπτικής στην Κροατία

Ο χάλκινος Αποξυόμενος, ο οποίος αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα δείγματα αρχαίας ελληνικής γλυπτικής κι ένα από τα σπουδαιότερα αρχαιολογικά ευρήματα της Κροατίας, εκτίθεται σε Μουσείο του νησιού Μάλι Λόσινι στην Κροατία.

Το άγαλμα παριστάνει έναν Έλληνα αθλητή στο τέλος ενός αγώνα να καθαρίζεται με τη στλεγγίδα, ένα εργαλείο που χρησίμευε στο να απομακρύνουν οι αθλητές ό,τι είχε συγκεντρωθεί πάνω από το λάδι με το οποίο είχαν αλειφθεί.

spoudaio-deigma-arxaias-ellinikis-gluptikis-stin-kroatia

Ο Αποξυόμενος βρέθηκε έπειτα από 2.000 χρόνια στον βυθό της θάλασσας κοντά στην περιοχή Λόσινι, το 1999. Ο Βέλγος τουρίστας Ρενέ Βουτέρς ανακάλυψε το γλυπτό του νεαρού αθλητή, ύψους 1,90 μ., ανάμεσα σε βράχια, σε βάθος 45 μ. και το δήλωσε στις Αρχές. Ύστερα ανέλαβε το υπουργείο Πολιτισμού, που συντόνισε επιχείρηση ανέλκυσης του αγάλματος στην επιφάνεια.

O χάλκινος Αποξυόμενος είναι πιο κοντά στο πρωτότυπο (4ος αι. π.Χ.) του Λυσίππου από οποιοδήποτε άλλο σωζόμενο αντίγραφο.

Αντίγραφά του φιλοξενούνται σε διεθνή Μουσεία και στολίζουν δημόσιους και ιδιωτικούς χώρους ανά τον κόσμο.

spoudaio-deigma-arxaias-ellinikis-gluptikis-stin-kroatia (1)

gkoul@naftemporiki.gr

Πηγή: Ναυτεμπορική

 

* * *

Εδώ άλλες αναρτήσεις από την κατηγορία Πολιτιστική κληρονομιά

Το dim/art στο facebook

Το dim/art στο twitter

instagram-logo

img_logo_bluebg_2x

Το Διδυμότειχο δεν είναι εξαίρεση

—του Νίκου Βατόπουλου—

Η καταστροφή του ιστορικού τεμένους στο Διδυμότειχο υπενθυμίζει τρία πράγματα. Πρώτον, την απόσταση των υπηρεσιών από την πραγματική ζωή. Δεύτερον, την αδυναμία των υπηρεσιών να δουν ένα ζήτημα σε μεγαλύτερο κάδρο. Τρίτον, τον δογματισμό και την κτητικότητα των υπηρεσιών πάνω στα μνημεία, τα περισσότερα από τα οποία αδυνατούν να διασώσουν. Εν ολίγοις, η καταστροφή του τεμένους στο Διδυμότειχο συμβολίζει κατά τρόπο τραγικό και αξιοθρήνητο τον εντυπωσιακό πρωτογονισμό της ελληνικής γραφειοκρατικής σκέψης.

Πέραν όλων αυτών, η περίπτωση του Διδυμοτείχου μας δείχνει με τρόπο σαφή ότι η πολιτική των μνημείων αγνοεί ή υποτιμά την υπεραξία τους. Στη συγκεκριμένη περίπτωση υποτιμήθηκε η πολιτιστική διπλωματία και φανερώθηκε μια βαθύτερη και σκληρή περιοχή. Είναι μια προσέγγιση συνήθης ανάμεσα σε δημόσιους λειτουργούς, που μπορεί κανείς να τη μεταφράσει ως επαρχιακό πουριτανισμό. Χαρακτηρίζει όχι όλους, αλλά πολλούς, και δυστυχώς την πλειονότητα των χειρισμών γύρω από τα μνημεία σε αυτήν τη χώρα. Και το δυστύχημα είναι ότι οι «υπηρεσίες», δρώντας με τη σχολαστικότητα και τη μονομέρεια μιας δήθεν εξειδίκευσης, αντιμετωπίζουν το μνημείο ως αυτοτελή οντότητα και το περιεργάζονται ως «εύρημα», με απόσταση από τη σύγχρονη κοινωνία, με άγνοια του διεθνούς περιβάλλοντος, με αδιαφορία για το ευρύτερο παράδειγμα. Και κυρίως με τραχιά ικανοποίηση, στα όρια του σαδισμού, γι’ αυτή την αναπηρία. Τα αποτελέσματα είναι ορατά σε όλη τη χώρα. Τα καλά παραδείγματα και οι χαρισματικές εξαιρέσεις επιστημόνων και λειτουργών είναι πολύ λίγες στη ζυγαριά. Το Διδυμότειχο ήρθε με τρόπο απολύτως ταπεινωτικό να συμβολίσει ένα πνεύμα στενό και πεπερασμένο.

Το αδιέξοδο που γεννάει η καταστροφή ενός τόσο σημαντικού μνημείου, καταστροφή που χρεώνεται στην αμέλεια και στην ολιγωρία, αλλά και στην απουσία συναίσθησης περί του αντικειμένου, εκθέτει την υπηρεσία. Την εκθέτει όχι μόνο για την ελαφρότητα με την οποία αντιμετώπισε την τύχη του μνημείου αλλά και για την εξωφρενική οικονομική επιβάρυνση, τη χρονοτριβή, την αμηχανία που προκαλεί στη χώρα στο διεθνές περιβάλλον. Ατυχήματα συμβαίνουν παντού και η ανθρώπινη αμέλεια είναι πολύ συχνά ένας παράγων. Στην περίπτωση, όμως, του Διδυμοτείχου τη μεγαλύτερη ευθύνη έχουν η ανικανότητα τροφοδότησης και επίβλεψης του έργου, η αδυναμία πρόβλεψης και η ανευθυνότητα. Δεν θα λογοδοτήσει κανείς άραγε;

Όσο ένα μνημείο παραμένει απλώς και μόνον ένας υπηρεσιακός φάκελος στο γραφείο ενός υπουργού, μιας γενικής γραμματέως, μιας ή ενός προϊσταμένου υπηρεσίας κ.λπ., η περίπτωση του Διδυμοτείχου θα επαναληφθεί. Ο φάκελος θα πηγαίνει και θα έρχεται, θα ξεχνιέται, θα βαραίνει, θα ανοιγοκλείνει, θα περιμένει να τελειώσει η άδεια του Χ ή η αναρρωτική του Ψ, θα υπομένει διακυμάνσεις ενδιαφέροντος και ιδεοληπτικές καταιγίδες. Ένα Διδυμότειχο θα είναι πάντα μία πιθανότητα.

Δυστυχώς, οι υπηρεσίες, έτσι όπως λειτουργούν, θα γεννούν και άλλα Διδυμότειχα. Οταν η πολιτεία αδυνατεί, πλην εξαιρέσεων, να δει ένα μνημείο σε ένα κάδρο σύγχρονης ζωής, διεθνούς προβληματισμού και εθνικού στόχου, και το εγκαταλείπει στην καλή πρόθεση τριών γραφειοκρατών και στον πατριωτισμό εκείνων των επιστημόνων που προσπαθούν να κάνουν κάτι, τότε η Ελλάδα θα αποδεικνύει διαρκώς ότι είναι ικανή για το χειρότερο. Και στη διαχείριση των μνημείων.

Πηγή: Η Καθημερινή

145_4514

* * *

Το dim/art στο facebook

Το dim/art στο twitter

instagram-logo

img_logo_bluebg_2x

Μινωικός Πολιτισμός και Σπιναλόγκα προς ένταξη στον κατάλογο της Unesco

Το θέμα της ένταξης του Μινωικού Πολιτισμού και της Σπιναλόγκα στον κατάλογο των μνημείων παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της Unesco τέθηκε στο πλαίσιο διεθνούς συνάντησης της επικουρικής επιτροπής σύμβασης της Unesco που πραγματοποιείται στην Κρήτη, με τη συμμετοχή 35 συνέδρων από 18 χώρες από Ασία, Ευρώπη, Αφρική, Βόρεια και Νότια Αμερική.

1

Η συνεδρίαση της επιτροπής έγινε το Σάββατο στην Βασιλική του Αγίου Μάρκου στο Ηράκλειο υπό την προεδρία της γ.γ. του υπουργείου Πολιτισμού Μαρίας Βλαζάκη και με τη συμμετοχή εκπροσώπων της Ελληνικής Εθνικής Επιτροπής για την Unesco με επικεφαλής την πρόεδρο Μαρία-Αικατερίνη Τζιτζικώστα.

2

Το θέμα συζήτησης ήταν η προστασία των πολιτιστικών αγαθών από την παράνομη διακίνηση-αρχαιοκαπηλία, ενώ τα μέλη της επιτροπής ξεναγήθηκαν νωρίτερα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου και παρακολούθησαν ενημερωτικό βίντεο τοπικών αρχαιολόγων για τα προτεινόμενα προς ένταξη στην Unesco Μινωικά Ανάκτορα, όπως: Κνωσού, Φαιστού, Ζάκρου, Μαλίων, Κυδωνίας, Ζωμίνθου, αλλά και βίντεο για τη Σπιναλόγκα.

Κατά τη συνεδρίαση ο περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης και ο πρόεδρος της ΠΕΔ, δήμαρχος Ηρακλείου Βασίλης Λαμπρινός ζήτησαν την ένταξη του Μινωικού Πολιτισμού και της Σπιναλόγκα στον κατάλογο των μνημείων παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της Unesco.

4

«Είμαστε βέβαιοι ότι η Επιτροπή της Unesco, την προεδρία της οποίας ασκεί η κα Βλαζάκη, ύστερα από τη συνεδρίαση της ομάδας εργασίας στο Ηράκλειο, θα συμβάλλει καθοριστικά στον κοινό αγώνα που όλοι μαζί πρέπει να δώσουμε για την προστασία του παγκόσμιου αρχαιολογικού πλούτου και σ’ αυτόν τον αγώνα η Περιφέρεια Κρήτης δηλώνει παρούσα», επεσήμανε ο κ. Αρναουτάκης.

Επίσης αναφέρθηκε στη συνεργασία με την κα Βλαζάκη, τον δήμαρχο Ηρακλείου, τους φορείς του νησιού για την ένταξη των παλατιών του Μινωικού Πολιτισμού και της Σπιναλόγκα στο καλεντάρι μνημείων παγκόσμιας κληρονομιάς της Unesco. Είναι ένας στόχος, προσέθεσε, για τον οποίο συνεργαζόμαστε όλοι και που πρέπει να επιτευχθεί, το δικαιούται η Κρήτη.

Πηγή: Ναυτεμπορική

5

* * *

Εδώ άλλες αναρτήσεις από την κατηγορία Πολιτιστική κληρονομιά

Το dim/art στο facebook

Το dim/art στο twitter

instagram-logo

img_logo_bluebg_2x

Αρχαίο θέατρο με μέλλον στις Αχαρνές

—του Νίκου Βατόπουλου—

Δέκα χρόνια έχουν περάσει από τότε που η αρχαιολογική σκαπάνη εντόπισε τη θέση του αρχαίου θεάτρου των Αχαρνών, στο κέντρο του σύγχρονου δήμου, και αποκάλυψε ένα μικρό μέρος του. Η σπουδαία αυτή ανακάλυψη, τον Φεβρουάριο του 2007, έχει τροφοδοτήσει έκτοτε τη φιλοδοξία για ανάδειξη του λίθινου θεάτρου του 4ου π.Χ. αιώνα, ένα μεγάλο μέρος του οποίου βρίσκεται κάτω από οδοστρώματα και πολυκατοικίες. Η πορεία θα είναι μακρά, αλλά ο στόχος έχει πολλές ελπίδες να προχωρήσει, καθώς η αναγκαστική απαλλοτρίωση τριών οικοπέδων έχει δημοσιευθεί σε ΦΕΚ το 2012, αλλά υπολείπονται τα επόμενα στάδια εκτίμησης τιμών, όπως και η επέκταση των απαλλοτριώσεων. Πάντως, οι Αχαρνές, που, κατά τον Θουκυδίδη, ήταν ο πολυπληθέστερος δήμος της Αττικής μετά την Αθήνα, μπορούν τα προσεχή χρόνια να αποκτήσουν ένα αρχαιολογικό πάρκο στην καρδιά της πόλης, γεγονός που θα μεταμορφώσει την προοπτική και την οικονομία της περιοχής. Σταδιακά, ολοένα και περισσότεροι κάτοικοι αντιλαμβάνονται αυτήν τη διάσταση.

Το «Διάζωμα», το σωματείο πολιτών που μέσα από την κοινωνία αναδεικνύει τα αρχαία θέατρα, έχει ανοίξει ηλεκτρονικό κουμπαρά και για το αρχαίο θέατρο των Αχαρνών, οργανώνοντας μια μεγάλη προσπάθεια που παρουσιάστηκε πρόσφατα και στo Megaron Plus, για «να ξεφυλλίσουμε το όνειρο μιας ιστορικής πόλης», όπως είπε ο Σταύρος Μπένος. Ο εντοπισμός του θεάτρου το 2007 από την αρχαιολόγο Μαρία Πλάτωνος-Γιώτα άλλαξε τα δεδομένα της περιοχής και η δημιουργία από τη νομικό Μαρία Μίχα της κίνησης πολιτών «Επισκήνιο» συνέδραμε ως μοχλός ευαισθητοποίησης στην τοπική κοινωνία. Είναι συναρπαστικό να αναλογιστεί κανείς τη θέση και τη σημασία των Αχαρνών στην αρχαιότητα, με την αδιάλειπτη κατοίκηση, τις ιδιαίτερες λατρείες, τα εύφορα εδάφη, τα προϊόντα, τη μελισσοκομία, τα κάρβουνα από τα δάση της Πάρνηθας που τροφοδοτούσαν την Αθήνα. Πολλοί είχαν πιστέψει ότι ήταν μία άμουση πόλη με τραχείς κατοίκους, αλλά η αποκάλυψη του θεάτρου ανέτρεψε αυτήν την εικασία. «Η σύνδεση του θεάτρου των Αχαρνών με άλλα μνημεία της ευρύτερης περιοχής έχει μεγάλο αρχαιολογικό ενδιαφέρον», όπως είπε η Αναστασία Λαζαρίδου, προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ανατολικής Αττικής. Ο εντοπισμός του θεάτρου στο κέντρο του σύγχρονου δήμου δημιουργεί μεγάλες δυνατότητες για το μέλλον της πόλης.

Το θέατρο υπολογίζεται ότι είχε ζωή ώς τα ύστερα Ρωμαϊκά χρόνια. Χωρούσε 1.500-2.000 θεατές και η μέχρι τώρα ανασκαφική έρευνα έχει φέρει στο φως μια ολόκληρη κερκίδα με 11 σειρές καθισμάτων. Το «Διάζωμα» έχει θέσει ως στόχο την ολοκλήρωση της ανασκαφής και την πλήρη αποκάλυψη του μνημείου. Η εκπόνηση των μελετών αποκατάστασης είναι ο απώτερος στόχος. «Δέκα χρόνια μετά δεν έχουν γίνει πολλά για την αποκάλυψη του θεάτρου και για την ολοκλήρωση των απαλλοτριώσεων συνήθως στη χώρα μας απαιτούνται δεκαετίες», είπε η αρχαιολόγος Μαρία Πλάτωνος-Γιώτα. «Η θέση του ναού του Διονύσου, που πάντα υπήρχε κοντά στα θέατρα, εντοπίζεται στον οικιστικό ιστό της σύγχρονης πόλης και η θέση του ναού της Αθηνάς της Ιππίας κάτω από την εκκλησία της Παναγίτσας». Η Μαρία Πλάτωνος-Γιώτα έδωσε μια συναρπαστική περιγραφή της τοπικής κοινωνίας και οικονομίας κατά την αρχαιότητα και αναφέρθηκε στο πλήθος των ευρημάτων από τις ανασκαφές των πρόσφατων χρόνων που έφεραν στο φως υδρευτικά έργα (από τις πηγές της Πάρνηθας), τα τμήματα της αχαρνικής οδού, που ξεκινούσε από τις αχαρνικές πύλες στην Αθήνα, και τα διάσπαρτα μνημεία στη βόρεια Αττική. «Η ύπαρξη του θεάτρου ήταν γνωστή από επιγραφές».

Η δημόσια συζήτηση για το αρχαίο θέατρο των Αχαρνών μας δίνει οπτική στη λειτουργία των θεάτρων εν γένει και ο καθηγητής Βασίλης Λαμπρινουδάκης ήταν ο ιδανικότερος για να ξετυλίξει μια ποιητική αφήγηση για τις αρχές και τον χαρακτήρα του θεάτρου. Στην Αττική είναι γνωστά 20 θέατρα και οι Αχαρνές, ως μεγάλος και εύπορος δήμος της αρχαίας Αττικής, έχουν και σήμερα θέση στον χάρτη.

Πηγή: Η Καθημερινή

* * *

Εδώ άλλες αναρτήσεις από την κατηγορία Πολιτιστική κληρονομιά

Το dim/art στο facebook

Το dim/art στο twitter

instagram-logo

img_logo_bluebg_2x

Κάστρο των θησαυρών της θάλασσας

—Ρεπορτάζ: Γιούλη Επτακοίλη | Φωτογραφίες: Enri Canaj—

Φτάσαμε στο κέντρο της Πύλου νωρίς το πρωί. Η πόλη, αγουροξυπνημένη, προσπαθούσε να βρει τους ρυθμούς της, με το θερμόμετρο να βρίσκεται ήδη στα ύψη. Αφήσαμε πίσω μας την κεντρική πλατεία με τα μεγάλα πλατάνια και ανηφορίσαμε προς το Νιόκαστρο, «φύλακα» της πόλης από έναν λόφο στο νότιο άκρο του εντυπωσιακού φυσικού λιμανιού. Ενα φρούριο που ακολούθησε το τυπικό σχέδιο κάστρου της περιόδου 15ου-16ου αιώνα στη Μεσόγειο, με περίβολο να περικλείει τον τειχισμένο οικισμό, και ένα δεύτερο, εξαγωνικής κάτοψης, μικρότερο, που περιλαμβάνει την ακρόπολη, τελευταία γραμμή άμυνας απέναντι στους εχθρούς.

Μαζί με τους πρώτους τουρίστες περάσαμε την πύλη του κάστρου για να συναντήσουμε την προϊσταμένη της Εφορείας Ενάλιων Αρχαιοτήτων Αγγελική Σίμωσι. Τον κατάλληλο άνθρωπο για μια ξενάγηση σ’ αυτό το σύμπλεγμα μουσείων-μπουτίκ που από το 2012 λειτουργεί μέσα στο Νιόκαστρο και ουσιαστικά αποτελεί τον πρώτο και μοναδικό χώρο στην Ελλάδα όπου μπορεί κανείς να πάρει μια καλή γεύση από τους θησαυρούς των ελληνικών θαλασσών.

01

«Η ιδέα για την αναστήλωση του κάστρου της Πύλου ήταν του Γεώργιου Παπαθανασόπουλου, πρώτου προϊσταμένου της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων», μας πληροφορεί η κ. Σίμωσι. «Είχε στο μυαλό του να δημιουργήσει ένα κέντρο ενάλιων ερευνών αντίστοιχο με αυτό της Αλικαρνασσού στο σημερινό Μπόντρουμ. Δεν κατάφερε να το φτιάξει, αλλά χωρίς αυτόν δεν θα γινόταν ποτέ η αναστήλωση του κάστρου, το οποίο μάλιστα το 1997 έφυγε από την αρμοδιότητα της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων. Ωστόσο, αργότερα, με χίλια ζόρια, καταφέραμε και το πήραμε πίσω. Ετσι, σήμερα σε δύο κτίρια του κάστρου, τον προμαχώνα Μακρυγιάννη και το κτίριο Πασά, αλλά και σε κάποια κελιά και τοξοστοιχίες της ακρόπολης, μπορεί κανείς να δει τη δουλειά που γίνεται στην Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων, να θαυμάσει ευρήματα, να μάθει πού βρίσκονται μερικά από τα πιο σημαντικά ναυάγια, να πάρει πληροφορίες για τους τρόπους συντήρησης και πολλά άλλα».

Η βόλτα ξεκινάει από το κτίριο Πασά, με τον Ηλία Κούβελα να προστίθεται στην παρέα, γέννημα-θρέμμα της Πύλου και 35 χρόνια δύτη στην Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων. Βούτηξε για πρώτη φορά σε ανασκαφή στο Πυθαγόρειο της Σάμου σε ηλικία 17 ετών και από τότε δεν του έχει «ξεφύγει» σχεδόν κανένα ναυάγιο απ’ όσα παρουσιάζονται στην έκθεση με τίτλο «Βυθισμένα ταξίδια, ανθρώπινες εξερευνήσεις: Iχνη σημαίνοντα στις θάλασσες της Πελοποννήσου».

Στην κεντρική αίθουσα του κτιρίου Πασά, που έχει διαμορφωθεί σαν αρχαίο ξύλινο σκαρί πλοίου, ο επιδαπέδιος χάρτης της Πελοποννήσου βοηθάει τον επισκέπτη να εντοπίσει τα επτά ναυάγια της έκθεσης, τα οποία προέρχονται από την Κεφαλονιά, τη Ζάκυνθο, τα Κύθηρα και τη Μεθώνη και καλύπτουν μια ευρεία χρονολογική περίοδο, από τους Προϊστορικούς έως τους Νεότερους χρόνους. Ανάμεσά τους, το ναυάγιο στο ακρωτήριο Ξι στο Ληξούρι Κεφαλονιάς, με τα εντυπωσιακά αγάλματα που χρονολογούνται στους Ελληνιστικούς χρόνους.

«Τα γλυπτά εντοπίστηκαν το καλοκαίρι του 1980 από παραθεριστές σε απόσταση 300 μέτρων από την ακτή. Πήγαμε αμέσως και τα ανελκύσαμε λίγο προτού γίνουν λεία αρχαιοκαπήλων», μας λέει ο Ηλίας Κούβελας. Τα εντυπωσιακά ευρήματα από το ακρωτήριο Ξι αποτελούσαν κατά πάσα πιθανότητα αντικείμενο λεηλασίας από ελληνικό ναό και φορτώθηκαν σε πλοίο που κατευθυνόταν προς την Ιταλία αλλά ναυάγησε.

02

Στην επόμενη προθήκη, μια πυξίδα και λίθινες πλάκες με απολιθώματα ψαριών τραβούν το βλέμμα. Είναι από το μπρίκι «Μέντωρ», το πλοίο που φορτώθηκε από τον Λόρδο Ελγιν με γλυπτά του Παρθενώνα και στο ταξίδι του για τη Μάλτα, απ’ όπου μετά θα έφευγε για την Αγγλία, βυθίστηκε λόγω κακοκαιρίας έξω από τον Αυλέμωνα στα Νότια Κύθηρα.

Φεύγουμε από το κτίριο Πασά για να γνωρίσουμε τις «Βυθισμένοι οικισμοί της Νότιας Πελοποννήσου» στον προμαχώνα Μακρυγιάννη, έναν από τους επτά προμαχώνες του Νιόκαστρου, που κι αυτός έχει μετατραπεί σε κομψό μικρό μουσείο. Οι υποβρύχιες έρευνες της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων έχουν αποκαλύψει σημαντικά οικοδομικά κατάλοιπα που έρχονται να επιβεβαιώσουν και να τεκμηριώσουν τις μαρτυρίες των αρχαίων περιηγητών.

03

«Εδώ παρουσιάζουμε τρεις βυθισμένους οικισμούς της Νότιας Πελοποννήσου», μας εξηγεί η κυρία Σίμωσι. «Το Παυλοπέτρι, που βρίσκεται στον νομό Λακωνίας, είναι ένας προϊστορικός οικισμός ο οποίος εντοπίστηκε το 1970. Αρχικά έγιναν κάποιες αυτοψίες, αλλά το 2009 η βρετανική αρχαιολογική σχολή μάς πρότεινε να συνεργαστούμε για την ανασκαφή και την ανάδειξή του.

Πράγματι, βρεθήκαμε μπροστά σε έναν πολύ εκτεταμένο οικισμό, εξαιρετικά σημαντικό γιατί εντός του υπήρχε και μέγαρο, πράγμα που σημαίνει ότι κάποιος άρχοντας κατοικούσε εκεί. Ο δεύτερος οικισμός, επίσης εκτεταμένος, της Μέσης Εποχής του Χαλκού, βρίσκεται στην περιοχή της Μεθώνης, καταλαμβάνει όλη την παραλία μέχρι και μέσα στη θάλασσα και φτάνει περίπου έως και το γνωστό κάστρο της Μεθώνης. Και εκεί έχουν βρεθεί σημαντικά κτίρια, μάλιστα έχει γίνει και μεγάλη γεωλογική έρευνα που δείχνει ότι ο οικισμός βρίσκεται και κάτω από την άμμο. Από τη Μεθώνη έχουμε σημαντικά ευρήματα, όπως ο εγχυτρισμός που παρουσιάζουμε στην έκθεση. Ενα αγγείο, δηλαδή, στο οποίο είχαν θάψει ένα μικρό παιδί. Κατά τα Προϊστορικά χρόνια, τα μικρά παιδιά τα έθαβαν μέσα σε αγγεία και στη συνέχεια τα τοποθετούσαν στα σπίτια τους.

Η τρίτη βυθισμένη πολιτεία είναι ο αρχαίος Ασωπός στην Πλύτρα Λακωνίας, με κτιριακά συγκροτήματα από την Ελληνιστική, Ρωμαϊκή και Υστερορωμαϊκή περίοδο. Εκεί, χρειάζεται να επεκτείνουμε την έρευνά μας».

Το μεγάλο στοίχημα

Αφήνουμε τον προμαχώνα Μακρυγιάννη και τις… βυθισμένες πολιτείες και κατευθυνόμαστε προς τον τελευταία σταθμό του κάστρου, την ακρόπολη. Η κ. Αγγελική Σίμωσι και οι συνεργάτες της έχουν εκμεταλλευτεί έξι κελιά τα οποία είναι γεμάτα αρχαιότητες, ενώ σε ένα έβδομο μπορεί κανείς να δει καταδυτικό εξοπλισμό μουσειακού χαρακτήρα. Παλιές στολές δυτών και ανιχνευτές μετάλλων, τους πρώτους θαλάμους αποσυμπίεσης, ηλεκτροκίνητα κομπρεσέρ με τα οποία γέμιζαν τις μπουκάλες, ρυθμιστές πλευστότητας κ.ά.

04

Στις τοξοστοιχίες της ακρόπολης έχει στηθεί η υπαίθρια έκθεση «Ο ελληνικός βυθός μάς διηγείται», μια έκθεση κυρίως φωτογραφική που εμπλουτίζεται με ευρήματα απ’ όλη την Ελλάδα, διαφόρων σχημάτων και εποχών. Θα έλεγε κανείς ότι είναι μια έκθεση-ποτ πουρί των ερευνών που έχουν γίνει τα τελευταία δέκα χρόνια από τη δραστήρια Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων. Κι αυτό μάλλον δεν είναι τίποτα.

05

«Το μέλλον της αρχαιολογίας της Ελλάδας κρύβεται στην υποβρύχια αρχαιολογία, γιατί η ξηρά μάλλον έχει ολοκληρωθεί», μας λέει η κ. Αγγελική Σίμωσι. Ένα από τα επόμενα μεγάλα στοιχήματα για την Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων είναι η δημιουργία επισκέψιμων ενάλιων αρχαιολογικών χώρων. Στα σκαριά βρίσκονται ήδη πάρκα στην Πύλο, την Μαγνησία και την Αττική.

Εκθεση της συλλογής Ρενέ Πυώ στην οικία Τσικλητήρα

Φύγαμε από το Νιόκαστρο και κατηφορίσαμε στο λιμάνι της Πύλου. Ενα εντυπωσιακό νεοκλασικό δεσπόζει στον ιστορικό όρμο του Ναυαρίνου. Είναι το σπίτι του ολυμπιονίκη Κωστή Τσικλητήρα στη γενέθλια πόλη του. Εδώ και λίγα χρόνια, ο δήμος έχει παραχωρήσει τον δεύτερο όροφο του κτιρίου στο υπουργείο Πολιτισμού. Η Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων, με τη σειρά της, στέγασε εκεί την έκθεση της συλλογής του Γάλλου φιλέλληνα Ρενέ Πυώ (1878-1937). Με την ιδιότητα του δημοσιογράφου, πολεμικού ανταποκριτή και συγγραφέα, ο Ρενέ Πυώ παρακολούθησε τις πολιτικές αναταραχές του πρώτου μισού του 20ού αιώνα στην Ελλάδα, πραγματοποιώντας συνολικά επτά ταξίδια.

Παράλληλα συνέλεγε έργα με κύριο θέμα τον Αγώνα της Ανεξαρτησίας του 1821, τα οποία αργότερα δώρισε στο ελληνικό κράτος. Χάρτες, ξίφη, πιστόλια, πορτρέτα, λιθογραφίες, χαλκογραφίες, μετάλλια, χειρόγραφα και επιστολές με θέμα τη Ναυμαχία του Ναυαρίνου και την Ελληνική Επανάσταση παρουσιάζονται σε έντεκα ενότητες στην πανέμορφη οικία του Κωστή Τσικλητήρα.

Πηγή: Η Καθημερινή

* * *

Το dim/art στο facebook

follow-twitter-16u8jt2 αντίγραφο