Home
Self portrait 1907

Self portrait 1907

«Όλα τα παιδιά είναι καλλιτέχνες. Το ζήτημα είναι πώς παραμένει κανείς καλλιτέχνης μεγαλώνοντας».

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ, στις 8 Απριλίου 1973, έφυγε από τη ζωή ο Pablo Ruiz y Picasso.

Ο Πικάσο ζωγράφισε τη Γκερνίκα το 1937, όταν έγινε γνωστός ο εξοντωτικός βομβαρδισμός της ομώνυμης πόλης των Βάσκων από τους Γερμανούς, συμμάχους του Φράνκο. Τρία χρόνια αργότερα, όταν μπήκαν οι Γερμανοί στο Παρίσι, ένας αξιωματικός της Βέρμαχτ επισκέφθηκε τον Πικάσο στο σπίτι του. Βλέποντας την Γκερνίκα, τον ρώτησε όλο θαυμασμό: «Εσείς το κάνατε;» Ο Πικάσο τού απάντησε: «Όχι, εσείς!»

46.PabloPicasso-Guernica-1937

Ο Οδυσσέας Ελύτης γνώρισε τον Πικάσο στη δεκαετία του ’50: «Ήταν σχεδόν ένας αρχαίος Ελληνας κοντά μου. Μισόγυμνος, γεροδεμένος, μαυρισμένος από τον ήλιο, κατοικούσε, στο πείσμα των εκατομμυρίων του, ένα μικρό ταπεινό σπιτάκι του Vallauris, απ’ αυτά που θυμίζουν τα δικά μας τα νησιώτικα. Κυκλοφορούσε μ’ ένα βρακί, ζωγράφιζε, κατέβαινε στο Golfe Juan για μπάνιο, έτρωγε τον περίδρομο, κι έπεφτε με τα τέσσερα, για να κάνει το αλογάκι στην Paloma, το μικρό του τότε κοριτσάκι. Την αίσθηση που οι Έλληνες είχανε απαρνηθεί —του ήλιου και του έρωτα στην πρώτη, στην αρχική τους σημασία—, την ασκούσε σαν παλιός μυθικός βασιλιάς που το μεγαλείο του δε βρίσκεται στην ισχύ και στην εξουσία, αλλά στις απλές και άνετες χειρονομίες του. Προέκταση της αίσθησης αυτής έβρισκα να είναι όλα τα έργα που έφτιαχνε την εποχή εκείνη, και που τα περισσότερά τους καταχώρισε τότε ο Teriade σ’ ένα τεύχος του Verve, κάτω από την επιγραφή ΑΝΤΙΠΟΛΙΣ, την ελληνική ονοματοθεσία των Antibes».

tumblr_m7qxkeLlJy1qbh491o1_500

Οδυσσέας Ελύτης
Ωδή στον Picasso

A’

Όπως όταν
βάζουν φωτιά σ’ ένα φυτίλι τρίχινο
Τρέχοντας ύστερα μακριά οι άνθρωποι των λατομείων
Και κάνουνε σινιάλα σαν τρελοί
Και μια ριπή του ανέμου άξαφνη σέρνει στις ρεματιές τα ψάθινα
καπέλα τους –
Όπως όταν
ένα βιολί ολομόναχο παραμιλάει μέσα στα σκοτεινά
Μελαγχολικά η καρδιά του ερωτευμένου ανοίγει την Ασία της
Οι παπαρούνες μες στη λάμψη της χειροβομβίδας
Και τα πέτρινα χέρια μες στις ερημιές που ασάλευτα και τρομερά
δείχνουν κατά την ίδια θέση πάντα Φωνάζουν:
Σημαίνουν:
Η ζωή δεν είναι ερημητήριο
Η ζωή δεν αντέχει στη σιωπή
Με θερμοπίδακες και με χιονοστιβάδες πάει ψηλά ή κυλιέται
χαμηλά και ψιθυρίζει λόγια αγάπης
Λόγια που ότι κι αν πουν δε λεν ποτέ τους ψέμματα
Λόγια που ξεκινούν πουλιά και φτάνουν «πυρ αιθόμενον»
Γιατί δεν έχει δυό στοιχεία ο κόσμος – δε μοιράζεται
Παύλε Πικασσό – κι η χαρά με τη λύπη στο μέτωπο του ανθρώπου
Μοιάζουν Juego de luna y arena – σμίγουν εκεί που ο ύπνος
Αφήνει να μιλούν τα σώματα – εκεί που ζωγραφίζεις
Το Θάνατο ή τον Έρωτα
Ίδια γυμνούς και ανυπεράσπιστους κάτω απ’ τα τρομερά ρουθούνια του Βοριά
Γιατί έτσι μόνο υπάρχεις.

Αλήθεια Πικασσό Παύλε υπάρχεις
Και μαζί με σένα εμείς υπάρχουμε
Ολοένα χτίζουν μαύρες πέτρες γύρω μας – αλλά συ γελάς
Μαύρα τείχη γύρω μας – αλλά συ με μιας
Ανοίγεις πάνω τους μυριάδες πόρτες και παράθυρα
Να ξεχυθεί στον ήλιο κείνη αχ η πυρόξανθη κραυγή
Που μ’ έρωτα παράφορο μεγαλύνει και διαλαλεί τα’ αέρια, τα υγρά,
και τα στερεά του κόσμου ετούτου

Έτσι που να μη μάχεται πια κανένα το άλλο
Ετσι που να μη μάχεται πια κανείς τον άλλον
Να μην υπάρχει εχτρός
Πλάι – πλάι να βαδίζουνε το αρνί με το λεοντάρι
Να κατρακυλάει με καθαρό νερό και με χρυσάφι
Χιλιάδες λεύγες μες στα όνειρά της
Χιλιάδες λεύγες μες στα όνειρά μας…

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Β’

Έτσι μπαίνει το μαχαίρι στη σάρκα – κ’ η άχνα του ζεστού ψωμιού έτσι ανεβαίνει.
Αλλά το τρίξιμο της αψηλής οξιάς
Στα βουνά που ο Κεραυνός σεβάστηκε – Αλλά και
Τα πλήθη στις πλατείες που τρικυμίζουν με μαντήλια κόκκινα
Πρωτομαγιά –
Τα μεγάλα μαύρα μάτια σου ζεστοβολούν τον κόσμο
Μέσα τους λιάζεται η Μεσόγειος και τεντώνουν τον τραχύ λαιμό τους
οι αίγαγροι των βράχων
Αγερομπασιά –
Τα πλατειά μαλλιαρά στήθη σου σα θειαφισμένο αμπέλι
Και το δεξί το χέρι σου έντομο μυθικό
Πάει κι έρχεται στ’ άσπρα χαρτιά, στο φως και στο σκοτάδι
Πάει κι έρχεται βουίζοντας και ξεσηκώνει χρώματα και σχήματα
Οχι μόνο απ’ αυτά που βάζουν οι νοικοκυρές το μέγα Σάββατο
στα ράφια τους
Θύμησες φεγγαριού των αρρεβωνιασμένων
Ολο πούλιες χρυσές και ρόμβους ρόδινους
Αλλά κι απ’ τ’ άλλα που μπορεί να δει κανείς όταν τον πιάνει
ένα βαθύ μεράκι
Μέσα στα καροτσάκια των παιδιών
Μέσα στις σούστες τις διπλές των ντελμπεντέρηδων
Μέσα στ’ αυγά της χελώνας
Μέσα στις όχεντρες που δέρνονται με τη νοτιά
Ή ακόμη μες στα δάση των Ηπείρων τ’ απέραντα
– Πέφτοντας η νύχτα –
Όταν οι μαύροι σταυροπόδι γύρω απ’ τη φωτιά ψάλλουν όλοι μαζί
Το «αλληλούϊα» με τις φυσαρμόνικες…

Τ’ είναι αυτό λοιπόν που δεν καίγεται – τ’ είναι αυτό που αντέχει
Στα μεγάλα υψίπεδα του Έρωτα, στα χαμένα μνημεία των Αζτέκων
Στο λειψό φεγγάρι, στον γεμάτο ακανθοφόρο ήλιο – τ’ είναι
αυτό που δε λέγεται
Όμως κάποτε σε στιγμές περίσσειας θεϊκής φανερώνεται
Πικασσό: με το θάμπος που ξεχύνει ο Γαλαξίας στο άπειρο
Πικασσό: με το πείσμα που γυρνάει κατά τον Βορρά η μαγνητική βελόνα
Πικασσό: καθώς καίει ο χάλυβας μες στα χυτήρια
Πικασσό: καθώς χάνεται στα βάθη ένα θωρηκτό ανοικτής θαλάσσης
Πικασσό: μες στο ασύμμετρο της υπερρεαλιστικής χλωρίδας
Πικασσό: μες στο ευσύνοπτο της χιλιομετρικής πανίδας
Πικασσό: Παλόμα
Πικασσό: Ιπποκένταυρε
Πικασσό: Guernica

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Γ’

Νικά η περήφανη καρδιά τα μαύρα σκότη – και τον γόρδιο
κόβει δεσμό των πραγμάτων καθώς ξίφος η περήφανη καρδιά
Είναι σπουδαίο πράγμα ο άνθρωπος, μόνο να το σκέφτεσαι
Τα στάχυα  όταν οσφραίνονται τον ουρανό
Είναι η κοπέλα που κοιτάει μέσα στα μάτια πάλι τον αγαπημένο της
Είναι η γλυκιά κοπέλα που λέει «σ’ αγαπώ»
Την ώρα που οι μεγάλες πολιτείες
Γυρίζοντας αργά πάνω στον άξονά τους
Δείχνουν τετράγωνα παράθυρα κακοφωτισμένα
Λείψανα παλιών ανθρώπων με τριγωνικά κεφάλια που στριφογυρίζουν
τόνα μάτι τους
Κλίμακες μες στις κλίμακες διαδρόμους μες στους διαδρόμους
ΚΙΝΔΥΝΟΣ
ΑΔΙΕΞΟΔΟΝ
ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ
Ο μισός αλογάνθρωπος ο απαγωγέας καλπάζει – κι η γυναίκα
με τη γιγαντιαία πατούσα
Στον αέρα – τεντώνει τα οριζόντια μπράτσα της
Έτη μετά Χριστόν πικρά
Παρά λίγη καρδιά θάταν ο κόσμος άλλος
Θάτανε άλλη του κόσμου η εκκλησιά
Όμως να – ο καλός Σαμαρείτης κλαίει λησμονημένος και στα
πόδια του πάλι δένει ρίζα παμπάλαιη δρακοντιά

Την ώρα που εσύ θηρίο
Εσύ Παύλε Πικασσό
Πικασσό Παύλε που μες στ’ αμάραντα μάτια σου
Χώρεσες όσα δε μπόρεσε να χωρέσει ο Θεός μέσα σ’ εκατομμύρια
Στρέμματα φυτεμένης γης
Δουλεύεις το πινέλο σου σα να τραγουδάς
Σα να χαϊδεύεις λύκους ή σα να καταπίνεις πυρκαγιές
Σα να πλαγιάζεις νύχτα – μέρα με μια γυναίκα νυμφομανή
Σα να πετάς πορτοκαλόφλουδες στη μέση ενός γλεντιού
Ενώ εσύ θυελοχαϊδεμένε
Πικασσό Παύλε αρπάζεις τον Θάνατο από τους
καρπούς των χεριών
Και τον παλεύεις ωσάν ωραίο κι ευγενικό Μινώταυρο
Που όσο χάνει εκείνος το αίμα του τόσον εσύ αντρειεύεσαι
Παίρνεις περνάς αφήνεις ξαναπιάνεις
Λουλούδια, ζώα, φιλιά, ευωδιές, κοπριές, κοτρώνια και διαμάντια
Για να τα εξισώσεις όλα μέσα στο άπειρο καθώς η ίδια
η κίνηση της γης που μας έφερε και που θα μας πάρει
Και ζωγραφίζεις για σένα και για μένα
Και ζωγραφίζεις για όλους τους συντρόφους μου
Και ζωγραφίζεις για όλα τα χρόνια που πέρασαν που περνούν
και που θα περάσουν!

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

«Ο Θεός δεν είναι παρά άλλος ένας καλλιτέχνης. Επινόησε την καμηλοπάρδαλη, τον ελέφαντα και τη γάτα. Εδώ που τα λέμε, δεν έχει στιλ, φτιάχνει διαρκώς καινούργια πράγματα».

Picasso_web2

Την ακόλουθη ιστορία παραδίδει ο Βρετανός ανθρωπολόγος Gregory Bateson:

Κάποιος έλεγε στον Πικάσο ότι πρέπει να ζωγραφίζει τα πράγματα όπως είναι: αντικειμενικά. Εκείνος μουρμούρισε ότι δεν ήταν και πολύ σίγουρος πώς μπορεί να γίνει αυτό. Ο άλλος τού κόλλαγε διαρκώς. Κάποια στιγμή, έβγαλε από το πορτοφόλι του τη φωτογραφία της γυναίκας του και την έδειξε στον Πικάσο, λέγοντας: «Να, δες, έτσι είναι στην πραγματικότητα». Ο Πικάσο έριξε μια ματιά και είπε: «Κάπως μικροκαμωμένη δεν είναι; Και επίπεδη;»

Pablo-Picasso-in-Mougins--007

Pablo Picasso
Ένα κομμάτι δέρμα
Μετάφραση: Μάγια Μαρία Ρούσσου

9 Ιανουαρίου 1959 Ι

ύστερα ήρθε ο ταχυδρόμος και ο συναχτής που μάζευε
τα παλαμάκια και τα ολέ και ο τυφλός
της ενορίας κι ο κότσυφας οι
κόρες του Ραμόν κι εκείνες της Δόνια
Πακίτα η μεγαλύτερη θυγατέρα η γεροντοκόρη
κι ο κληρικός απόξενοι, παγωμένοι,
βαμμένοι ζαφορά και πράσινο, φορτωμένοι
χυλοπίτες και σταφύλια μαύρα από
μπαμπάκι και αλόη, χοντροί
κι ολόστητοι έχοντας γίνει ραπανάκια και
τηγάνι γεμάτο αυγά με πατάτες
με ξεροψημένες πέτσες γουρουνιού γεμάτες ψύλλους
και κυπριά και το ερώτημα στον ώμο
φτωχοί και πλούσιοι σαρωμένοι από τη θύελλα
πάνω απ’ το στάρι φλογίζοντας μουσκεύοντας
το χαλαζένιο του πουκάμισο το βρόμικο ρούχο

Ο Picasso από τον Henri Cartier-Bresson

Ο Picasso από τον Henri Cartier-Bresson

«Πρέπει να έχεις μια ιδέα για το τι σκοπεύεις να κάνεις, αλλά δεν πρέπει να είναι και πολύ συγκεκριμένη».

picasso2

Τα κεραμικά του Πικάσο
Της Δήμητρας Ρουμπούλα

Μέσα στην τεράστια καλλιτεχνική παραγωγή του Πάμπλο Πικάσο συγκαταλέγονται και τα κεραμικά του, τα οποία δούλεψε ο ζωγράφος κυρίως μετά τον Πόλεμο.

Τα παιχνιδιάρικα αυτά έργα, με την ιδιαίτερη φόρμα και τον διάκοσμο, που παριστάνουν ζώα και ανθρώπους, εκφράζουν μία αίσθηση ταύτισης του μεγάλου ζωγράφου με την κλασική παράδοση και τις μεσογειακές ρίζες του.

Ενα μεγάλο σύνολο από 100 και πλέον κεραμικά (πιάτα, κανάτια, μπολ και βάζα), προερχόμενα όλα από μία ιδιωτική συλλογή, πρόκειται να βγει σε δημοπρασία από τον οίκο Σόθμπις, στις 19 Μαρτίου, στο Λονδίνο, με τιμές προεκτίμησης που κυμαίνονται μεταξύ 2.000 και 30.000 λιρών.

Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και μαζί με τη νέα μούσα του, τη ζωγράφο Φρανσουάζ Ζιλό, διάδοχο της Ντόρα Μάαρ που είχε σταθεί στο πλευρό του όταν ζωγράφιζε τη «Γκουέρνικα», ο Πικάσο εγκατέλειψε το Παρίσι και εγκαταστάθηκε το 1946 στη Νότια Γαλλία.

Το 1947 εξέπληξε τους πάντες όταν, εξηνταπεντάρης πια, ξεκίνησε μία «μαθητεία» στο φημισμένο εργαστήριο κεραμικής Madura στο Βαλωρίς, μια περιοχή με πλούσια παράδοση στην αγγειοπλαστική από τα Ρωμαϊκά Χρόνια. Εκεί ο δημοφιλής Πικάσο διακατεχόταν από ένα αίσθημα απελευθέρωσης, πειραματιζόμενος με τη φόρμα και τη ζωγραφική επιφάνεια των ανθρωπόμορφων και ζωόμορφων κεραμικών του. Πιάτα, βάζα, μπολ κ.λπ. μεταμορφώνονταν από τα χέρια του, με βάση τη μακρόχρονη παραδοσιακή τέχνη, σε κουκουβάγιες, κατσίκες, άντρες, γυναίκες, ταύρους, ψάρια.

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Τα κεραμικά στο Βαλωρίς εξυμνούν, επίσης, την προσωπική ευτυχία του Πικάσο, καθώς κατά τον πρώτο χρόνο στο κεραμοποιείο απέκτησε με την ερωμένη του Φρανσουάζ Ζιλό τον γιο του Κλοντ, ο οποίος πήρε το όνομά του από τον προστάτη άγιο των κεραμοποιών, και δύο χρόνια μετά την κόρη του Παλόμα. Εκεί, όμως, γνώρισε και την επόμενη, και τελευταία, μούσα του, την 25χρονη τότε Ζακλίν Ροκ, η οποία εργαζόταν στο εργαστήριο αγγειοπλαστικής του Βαλωρίς, αφού είχε εγκαταλείψει στην Αφρική τον πρώην σύζυγό της, έναν Γάλλο, ανώτατο δημόσιο υπάλληλο των αποικιών. Ο γάμος τους έγινε το 1961 και παρέμειναν μαζί έως το τέλος της ζωής του Πικάσο, το 1973, σε ηλικία 92 ετών. Η Ζακλίν ήταν το κυριότερο μοντέλο και η πηγή έμπνευσης των όψιμων έργων του.

Μια μεγάλη έκθεση κεραμικών, με τίτλο «Κεραμικά του Πικάσο: Το δώρο της Ζακλίν στη Βαρκελώνη», στο Μουσείο Πικάσο στη Βαρκελώνη, η οποία συμπίπτει χρονικά με τη δημοπρασία του οίκου Σόθμπις, θυμίζει αυτό το κεφάλαιο της ζωής και του έργου αυτού του ιερού τέρατος της τέχνης. Η δημοπρασία, εκτός από τα κεραμικά, περιλαμβάνει κι άλλα έργα του Πικάσο, καθώς επίσης έργα Μιρό, Γουόρχολ κ.ά.

Πηγή: Έθνος

plentyofcolour_picasso_lump2

Pablo & Lump

Η πρόσληψη του Πικάσο από την pop culture

«Το Χόλιγουντ είναι σαν το μπάνιο του Πικάσο». — Κάντις Μπέργκεν, ηθοποιός.

«Ο Πικάσο πέρασε τη ροζ και τη μπλέ περίοδο. Εγώ διανύω τώρα την ξανθιά περίοδο». — Χιού Χέφνερ, εκδότης του Playboy.

«Πήγα να κάνω πλαστική, αλλά πρόσεξα ότι η αίθουσα αναμονής του γιατρού ήταν γεμάτη πίνακες του Πικάσο». — Ρίτα Ράντνερ, συγγραφέας.

O Πικάσο ως Ποπάι, από τον  André Villers, 1957

O Πικάσο ως Ποπάι, από τον André Villers, 1957

Ο Woody για τον Pablo

Εκείνο το μήνα πήγαμε στο Ατελιέ του Πικάσο στην Aρλ, που τότε λεγόταν Ρουέν ή Ζυρίχη, μέχρι που οι Γάλλοι τη μετονόμασαν στα 1589, επί της βασιλείας του Λουδοβίκου του Αμυδρού. (Ο Λούη ήταν ένας μπασταρδοβασιλιάς του δέκατου έκτου αιώνα που τα ‘βαζε με όλο τον κόσμο). Ο Πικάσο τότε ξεκινούσε αυτό που θα γινόταν αργότερα γνωστό ως μπλε περίοδος, αλλά η Γερτρούδη Στάιν κι εγώ ήπιαμε καφεδάκι μαζί του, κι έτσι ξεκίνησε με δέκα λεπτά καθυστέρηση. Κράτησε τέσσερα χρόνια, γι’ αυτό δέκα λεπά δεν είχαν και τόση σημασία.

Γούντυ Άλλεν, «Αναμνήσεις απ’ τη δεκαετία του είκοσι», Πάτσι, μετάφραση Σωτήρης Κακίσης, εκδόσεις Οδυσσέας, Αθήνα 1982.

Η Γερτρούδη Στάιν στο Παρίσι, μπροστά το πορτρέτο της από τον Πικάσο. Φωτό: Μαν Ρέι,1922.

Η Γερτρούδη Στάιν στο Παρίσι, μπροστά το πορτρέτο της από τον Πικάσο. Φωτό: Μαν Ρέι,1922.

Ένα τραγούδι του Jonathan Richman (Jonathan Richman & The Modern Lovers). Αν και ο δίσκος κυκλοφόρησε το 1976, το κομμάτι είχε ηχογραφηθεί τέσσερα χρόνια νωρίτερα, το 1972, με παραγωγή του John Cale.

Well some people try to pick up girls
And get called assholes
This never happened to Pablo Picasso
He could walk down your street
And girls could not resist his stare and
So Pablo Picasso was never called an asshole
Well the girls would turn the color
Of the avacado when he would drive
Down their street in his El Dorado
He could walk down you street
And girls could not resist his stare
Pablo Picasso never got called an asshole
Not like you
Alright
Well he was only 5’3″
But girls could not resist his stare
Pablo Picasso never got called an asshole
Not in New York
Oh well be not schmuck, be not abnoxious,
Be not bellbottom bummer or asshole
Remember the story of Pablo Picasso
He could walk down your street
And girls could not resist his stare
Pablo Picasso was never called an asshole
Alright this is it
Some people try to pick up girls
And they get called an asshole
This never happened to Pablo Picasso
He could walk down your street
And girls could not resist his stare and so
Pablo Picasso was never called…

pablo_picasso_-memyselfandi_Museo_Picasso_Malaga

* * *

Επιμέλεια αφιερώματος: Γ. Τσακνιάς.

Εδώ άλλες επετειακές αναρτήσεις από το dim/art

Το dim/art στο facebook

Το dim/art στο twitter

Το dim/art στο facebook

Το dim/art στο twitter

Advertisements

3 thoughts on “Pablo Picasso

  1. Παράθεμα: Ρετρό #4 | dimart

  2. Παράθεμα: Γκερνίκα | dimart

  3. Παράθεμα: Guernica – Ιδεογράφος

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s