Είναι οι Έλληνες βίαιος λαός;

—του Ηλία Μαγκλίνη—

Το ερώτημα του τίτλου οπωσδήποτε απαιτεί διευκρινίσεις, καθώς η βία έχει πολλά πρόσωπα και πτυχές. Για παράδειγμα, άλλη κουβέντα είναι η βία της κοινής εγκληματικότητας και άλλη η βία στην πολιτική, στην Ιστορία. Εν προκειμένω, θα μας απασχολήσει το δεύτερο είδος βίας. Εχουν λοιπόν οι Έλληνες μια κάποια φυσική ροπή προς την πολιτική βία υπό την έννοια ότι εύκολα δημιουργούν συνθήκες που ευνοούν την καταφυγή στα άκρα, ενώ την ίδια στιγμή προσπαθούν συχνά να λύνουν τις πολιτικές, ιδεολογικές διαφορές τους, καταφεύγοντας σε βίαια σχήματα, λεκτικά ή και σωματικά;

Ένα παρεμφερές ερώτημα είναι: η βία αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ελληνικής Ιστορίας; Προφανώς, δεν ξέρω όμως αν υπάρχει εθνική Ιστορία που να μην έχει αίμα. Σε ό,τι αφορά δε το κομμάτι της πολιτικής βίας, κάποιος θα μπορούσε επίσης να απαντήσει καταφατικά —το ίδιο όμως θα μπορούσε να αποφανθεί και για τους Ιρλανδούς, τους Ισπανούς, τους Ιταλούς— ή και τους Γερμανούς, αν ανατρέξουμε στα ένδοξα χρόνια του «αντάρτικου πόλεων» της δεκαετίας του ’70. Δεν είναι όμως μια τρομερά επικίνδυνη γενίκευση να βαπτίσεις έναν ολόκληρο λαό «βίαιο»;

Το 2007, στο 1ο Φεστιβάλ Performance Art, που πραγματοποιήθηκε στο Bios, ένας προσκεκλημένος Πολωνός καλλιτέχνης (δυστυχώς, μου διαφεύγει το όνομά του), παρουσίασε την εξής δράση: προσέφερε στο κοινό πολλά καλοξυσμένα μολύβια και στάθηκε ολόγυμνος σε έναν τοίχο. Ουσιαστικά, καλούσε το κοινό να τον «πολυβολήσει» με τις σουβλερές μύτες των μολυβιών τα οποία θα λειτουργούσαν περίπου ως στιλέτα. Ελάχιστοι μπήκαν στον κόπο. Αργότερα, ο καλλιτέχνης από την Πολωνία διαμαρτυρήθηκε ότι σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, στο πλαίσιο της ίδιας ακριβώς δράσης, το κοινό είχε περίπου λυσσάξει, σε αντίθεση με τους Ελληνες που συνέχισαν να τον κοιτούν μάλλον αμήχανα, αποφεύγοντας να τρυπήσουν τη γυμνή, εκτεθειμένη σάρκα του. Κάποιος τότε είχε σχολιάσει ότι αυτή είναι η διαφορά των Ελλήνων από τους Ευρωπαίους της ομίχλης, του ψύχους και της νύχτας: ο ήλιος, το Αιγαίο, το κρασάκι, το ελαιόλαδο, τα τραγούδια μας, η μεσογειακή μας ιδιοσυγκρασία είναι ξένη απέναντι σε τέτοια βάρβαρα ένστικτα ή σε «καλλιτεχνίες» της παρακμής.

‘Αλλη τρομερή γενίκευση και αυτή τώρα ή αφελής ερμηνεία της περίφημης «ελληνικής ψυχής» — ό,τι κι αν είναι αυτό. Όχι πως η παραπάνω σκηνή αποδεικνύει ή διαψεύδει κάτι. Ακούγοντας όμως έλληνες βουλευτές να αναλώνονται σε εμφυλιοπολεμικές αναφορές, σε κρεμάλες και «εκτελέσεις στο Γουδί» —χώρια τα πολύ βίαια έκτροπα καθεαυτά που έχουν παρατηρηθεί τα τελευταία τέσσερα-πέντε χρόνια— αναρωτήθηκα: εκτός από το αν οι Έλληνες είναι ρατσιστές ή όχι (που πολύ έχει συζητηθεί), μήπως τελικώς ένα καίριο ερώτημα είναι επίσης αν κρύβουν μέσα τους μια καλά καταπιεσμένη βία – όπως και πολλοί άλλοι λαοί ανά τον πλανήτη;

Μονάχα εξήντα πέντε χρόνια έχουν περάσει από τις εποχές που στις πλατείες των γραφικών ελληνικών χωριών, κομμένα κεφάλια κρέμονταν ως τρόπαια, βγαλμένα μέσα από σακιά και τοποθετημένα σε περίοπτη θέση ωσάν εκθέματα. Ούτε σαράντα χρόνια δεν έχουν περάσει από το αίσχος του ΕΑΤ-ΕΣΑ. Το Αιγαίο, το κρασάκι και το ελαιόλαδο τότε πού ήταν; Ευτυχώς, μετά το 1974, με εξαίρεση τα τρομοκρατικά χτυπήματα και τους βανδαλισμούς, η Ελλάδα έζησε χωρίς τέτοια φαντάσματα. Γιατί τώρα κάποιοι τα επικαλούνται; Στο όνομα ποιας ενότητας, ποιου οράματος και ποιας ανατροπής; Γιατί αυτή η άρρωστη ηδονή και η παρελθοντολαγνεία, τούτη τη φορά όχι για «λατέρνα, φτώχεια και φιλότιμο» αλλά για εκδορές και αγχόνες — μια νοσηρή εμμονή να στρέφεις το πρόσωπό σου στο παρελθόν και να ακκίζεσαι με ανταρτικά ή, από την άλλη, με στρατοκρατικά συνθήματα; Τι το υψηλό ακριβώς βρίσκουν, τι το ωραίο και αγαθό σε μία φιλολογία κανιβαλισμού; Και μάλιστα, εν έτει 2013; Ο κόσμος προχωράει στον εικοστό πρώτο αιώνα και κάποιοι εκπρόσωποι του έθνους επιμένουν να βρίσκονται σε μια χρονομηχανή που ταξιδεύει μονάχα στο παρελθόν. Μπορεί να είναι λίγοι αλλά και με την παρουσία των νεοναζιστών πλέον, διαχύνεται ένα δηλητήριο στην ελληνική κοινωνία που την οδηγεί σε μια νοσταλγία για βαρβαρότητα. Οι λέξεις δεν είναι ποτέ αθώες. Κι ας τις εκστομίζουν γραφικοί άνθρωποι.

Πηγή: Η Καθημερινή

 

Το dim/art στο facebook
Το dim/art στο facebook

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.