Υπάρχει φιλοσοφία τον Αύγουστο;

pipa

—του Χρήστου Νάτση—

Ο Νίκος Πουλαντζάς έλεγε πως είναι ένας μεσογειακός διανοούμενος. Σε αντίθεση με τον μέσο, τυπικό διανοούμενο του σπουδαστηρίου, προτιμούσε τον στοχασμό δίπλα στο κύμα, ανάμεσα σε ούζα και μεζέδες. Δεν ξἐρω αν ο Πουλαντζάς σοβαρολογούσε, λέγοντάς τα αυτά, αλλά σε κάθε περίπτωση ο σπινθήρας εδώ δημιουργείται από την γειτνίαση ενός πνεύματος άφεσης στην αμερμνησία της φύσης και κειμένων / στοχασμών που χαρακτηρίζονται από εξαιρετική περιπλοκότητα. Καλώς ή κακώς, το να διαβάζεις Πουλαντζά εκτός σπουδαστηρίου, τεχνητού φωτός και προσεκτικών σημειώσεων, αλλά στην παραλία εν μέσω αντηλιακού, μπορεί να αποβεί μοιραίο τόσο για την κατανόηση του κειμένου όσο και για την απόλαυση της βουτιάς — λίγοι πνίγονται, συγκρτικά, στη θάλασσα, πάμπολλοι στην έννοια.

Η σύνδεση της απόλαυσης του καθημερινού βίου με τη διαδικασία του φιλοσοφείν δεν είναι φυσικά καινούρια ιδέα: το πρότυπο εδώ είναι το αρχαίο συμπόσιο, μια συνύπαρξη των παθών —ποτό, φαγητό, έρωτας— και των ιδεών. Ο φιλόσοφος εδώ ενσαρκώνει μια φιγούρα σαν τον μελετητή των καρχαριών: συμμετέχει, γεύεται τα πάντα, αλλά χρησιμοποιεί την έννοια ως το σιδερένιο κλουβί που εμποδίζει τον καρχαρία να σε κατασπαράξει. Όπως έχει παρατηρήσει άλλωστε και ο Κωστής Παπαγιώργης στο Περί Μέθης, ο Σωκράτης είναι κάποιος που όσο και να πιεί δεν μεθά ποτέ — παρεκτός ίσως, μπορεί να προσέθετε ο Χέγκελ, από την «βακχική μέθη της αλήθειας».

Δεν θα σκεφτόμασταν, προφανώς, τη σύνδεση καλοκαιριού, απόλαυσης και φιλοσοφίας αν δεν διεξαγόταν στην Αθήνα το Παγκόσμιο Συνέδριο Φιλοσοφίας τις πρώτες μέρες του Αυγούστου. Ο συνδυασμός ελληνικού καλοκαιριού, φαντασιακά φορτισμένων σημείων αναφοράς (π.χ.Πνύκα), αλλά και η συμμετοχή μερικών από τους σημαντικότερους φιλοσόφους παγκοσμίως κάνει το εγχείρημα να προσεγγίζεται με δέος. Δεν παύει ωστόσο να υφίσταται η ειρωνεία του πράγματος: στην μετανεωτερική εποχή της κατάρρευσης των μεγάλων αφηγήσεων η διερεύνηση της «φιλοσοφίας ως τρόπου ζωής» στα μοντερνιστικά (ελέω μπετόν) αμφιθέταρα της φιλοσοφικής υπό το σκληρό ελληνικό φως προκαλεί τη θυμηδία, όπως όταν βλέπεις κάποιον ματαιωμένο εραστή να κλιμακώνει ένα φλερτ σε σημείο γελοιοποίησης.

Σε κάθε περίπτωση πάντως, παραμένει υπαρκτή η απόλυτη δικλείδα ασφαλείας: ακόμη και όλα να πάνε στραβά, κανείς δεν θα το αντιληφθεί, πλην ίσως του Έκο. Διότι μπορεί τον Αύγουστο να μην υπάρχουν ειδήσεις, αυτό όμως δεν σημαίνει πως δεν υπάρχουν γεγονότα.

school-of-athens

Άλλες αναρτήσεις από τη στήλη Αυτό δεν είναι πίπα

Το dim/art στο facebook
Το dim/art στο facebook

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.