Ο πραγματικός Φρανκενστάιν

Με αφορμή την επέτειο του θανάτου της Mary Shelley (1 Φεβρουαρίου 1851), διαβάστε την ανατριχιαστική προ-ιστορία του Δόκτορος Φρανκενστάιν.

Giovanni Aldini
Giovanni Aldini

Το κρύο πρωινό της 17ης Ιανουαρίου του 1803, ο Τζορτζ Φόστερ καθότανε στο ανήλιαγο κελί του στην φυλακή Νιούγκεϊτ του Λονδίνου, περιμένοντας την εκτέλεσή του.  Είχε καταδικαστεί για τον φόνο της γυναίκας και του παιδιού του, εγκλήματα που ο ίδιος αρνήθηκε επίμονα ότι είχε διαπράξει, και για τα οποία, παρόλες τις καταθέσεις υπεράσπισης από γνωστούς και φίλους, οι ένορκοι, αμετάπειστοι, τον έστειλαν να συναντήσει την αγχόνη. Μάλιστα, είχαν αποφασίσει πως, όπως προέβλεπε ο νόμος για όσους είχαν διαπράξει ιδιαζόντως ειδεχθή εγκλήματα, αντί να ταφεί,  η σορός του θα κατέληγε στα χέρια φοιτητών ιατρικής ή κάποιου ερευνητή για τα πειράματά του. Φρικιαστικές ιστορίες κυκλοφορούσαν στο Λονδίνο που γέμιζαν τρόμο τους καταδίκους τους οποίους περίμενε αυτή η ακραία και ατιμωτική τιμωρία: Πολλές φορές, κατά τη διάρκεια της νεκροτομής ο «νεκρός» ξυπνούσε τη στιγμή που κάποιο νιστέρι χωνώταν στη σάρκα του, στηνόταν πάλι η αγχόνη για να απαγχονιστεί για δεύτερη φορά το σακατεμένο σώμα, και κατόπιν επέστρεφε στο χειρουργικό τραπέζι για να συνεχίσει το έργο της η επιστήμη.

3095Το σώμα του Φόστερ —όταν δεν θα το χρειάζονταν πλέον ο ίδιος— το  είχε διεκδικίσει με επιτυχία ένας ξενόφερτος επιστήμονας, ο Ιταλός Τζοβάνι Αλντίνι, ο οποίος είχε υποστηρίξει ότι αν του διέθεταν το πτώμα ενός άτυχου τεθνεώτος εκείνος θα κατόρθωνε το αδύνατο: θα το έφερνε πίσω στη ζωή.  Όσο κι φαίνονταν οι ισχυρισμοί του υπερβολικοί και υπεραισιόδοι ο Αλντίνι διέθετε τα διαπιστευτήρια:  Όχι μόνο προερχόταν από ένα από τα καλύτερα πανεπιστήμια στον κόσμο, αυτό της Μπολόνιας, μα ήταν κι ανηψιός του Λουίτζι Γκαλβάνι, του οποίου η φήμη και οι διηγήσεις για τα πειράματα που έκανε διοχετεύοντας ηλεκτρισμό στα άκρα άψυχων βατράχων είχαν εξαπλωθεί πέρα από τα σύνορα της Ιταλίας.  Μετά τον θάνατο του Γκαλβάνι, ο ανηψιός του συνέχισε αυτά τα πειράματα σε μεγαλύτερα ζώα. Πολύ σύντομα πλήθη μαζεύονταν στο εργαστήριό του για να δουν ψόφια πρόβατα, γουρούνια ή αγελάδες να συσπώνται, κεφάλια να τινάζονται δεξιά-αριστερά, τυφλά μάτια να στριφογυρνάνε στις κόγχες τους κι έντερα να αδειάζουν μόλις το ηλεκτρικό ρεύμα τα διαπερνούσε. Ο Αλντίνι σύχναζε στην Πιάτσα Ματζόρε, εκεί όπου η Μπολόνια εκτελούσε τους εγκληματίες της, παραφυλούσε σα σκοτεινή σκιά κάτω από τις αψίδες της πλατείας και, aldini2μόλις το έργο του δήμιου τελείωνε, του έβαζε λίγα νομίσματα στο χέρι κι έπαιρνε το άψυχο σώμα στο εργαστήριό του. Υπήρχε, όμως, ένα πρόβλημα: Οι Ιταλοί αποκεφάλιζαν τους θανατοποινίτες τους κι ο Αλντίνι δεν άργησε να αποδώσει την αποτυχία των πειραμάτων του σ’ αυτή την ενοχλητική λεπτομέρεια: Μέχρι να φτάσουν στο «χειρουργείο» του, τα κορμιά των υποψηφίων προς ανάσταση είχαν στραγγίξει από το αίμα και από τα ζωτικά υγρά τους και ο ηλεκτρισμός αδυνατούσε να εμφυσήσει ζωή στα στεγνά τους κουφάρια.

EXPERI~5

Κάπως έτσι βρέθηκε ο μακάβριος και ματαιόδοξος Αλντίνι στην Αγγλία όπου η ποινή θανάτου έστελνε τους καταδικασμένους εγκληματίες στην κρεμάλα μετατρέποντάς έτσι τους σε τέλειους υποψηφίους για την μετά θάνατο ζωή που εκείνος ήθελε να τους χαρίσει.

experiments_with_various_devices_essai_th_orique_et_exp_rimental_sur_le_galvanisme_1804

Όταν ο —άψυχος πλέον— Φόστερ βρέθηκε πάνω στο χειρουργικό τραπέζι της Βασιλικής Σχολής Χειρουργών του Λονδίνου, ο Αλντίνι εφάρμοσε ηλεκτρόδια επάνω στο στήθος, τα πόδια και το κεφάλι του, έθεσε σε λειτουργία το μυστηριώδες μηχάνημά του κι άρχισε τις προσπάθειες «ανάνηψης» μπροστά σε μία κατάμεστη αίθουσα. Το θέαμα δεν απογοήτευσε. Το σαγόνι και το αριστερό μάτι του Φόστερ άνοιξαν, οι μύες του συσπάσθηκαν φρικαλέα και τα πνευμόνια του διαστάλθηκαν σαν να γέμιζαν οξυγόνο. Οι προσπάθειες του Αλντίνι συνεχίστηκαν για ώρες ώσπου η μπαταρία που ηλεκτροδοτούσε το μηχάνημά του άδειασε και λίγα λεπτά αργότερα όλοι αναγκάστηκαν να παραδεχτούν πως όσο νεκρός είχε φτάσει ο Φόστερ στην αίθουσα του πανεπιστημίου τόσο νεκρός (αν όχι περισσότερο) θα αποχωρούσε. Ο Αλντίνι επέστρεψε την Ιταλία έχοντας πείσει τον εαυτό του πως έπρεπε, προτού δώσει ζωή σε νεκρό σώμα, να βρει τρόπο να δώσει περισσότερη ζωή στις μπαταρίες του και οι παρευρισκόμενοι στο πείραμα επέστρεψαν στους κύκλους τους με ενθουσιώδεις διηγήσεις για το θέαμα που είχαν παρακολουθήσει. Ένας από αυτούς ήταν ο Άντονι Κάρλαιλ, γιατρός στο επάγγελμα.

A_Galvanised_Corpse

Ο κύριος Κάρλαιλ, όπως και πολλοί γιατροί, ποιητές, επιστήμονες  και στοχαστές της εποχής συγκεντρώνονταν τα βράδια πότε στο ένα και πότε στο άλλο σπίτι και συζητούσαν επίκαιρα θέματα, φιλοσοφικά ζητήματα και πολιτική.  Σε μια τέτοια συγκέντρωση στο σπίτι του στενού φίλου του Γουίλιαμ Γκόντγουιν και της δεύτερης γυναίκας του, Τζέην Κλέρμοντ, ο Καρλάιλ διηγήθηκε στην ομήγυρη τις περιπέτειες του άτυχου Φόστερ με κάθε ανατριχιαστική λεπτομέρεια. Η ιστορία ήταν ήδη το θέμα συζήτησης στα σαλόνια του Λονδίνου για μέρες και οι καλεσμένοι στην οικεία Γκόντγουιν άκουσαν με αχόρταγο ενδιαφέρον πώς το αριστερό χέρι του Φόστερ σηκώθηκε σαν να το είχε τραβήξει ένα αόρατο νήμα και πώς μετά έπεσε ξανά με γδούπο πάνω στο χειρουργικό τραπέζι. Πώς τα βλεφαρά του άνοιξαν κι έμοιαζε σα να κοίταζε με περιέργεια τον κόσμο που παρακολουθούσε από τον εξώστη. Πώς το μηχάνημα του Αλντίνι έβγαζε σπινθήρες και περίεργους ξερούς ήχους σαν κοάσματα. Και πώς τα μάτια του Ιταλού επιστήμονα που γυάλιζαν αρχικά από την έξαψη του προσδοκώμενου θριάμβου, στη συνέχεια σκοτείνιασαν γεμάτα απογοήτευση εξαιτίας της ταπεινωτικής ήττας.

Aldini

Αυτή ήταν η συζήτηση των μεγάλων γύρω από το τραπέζι εκείνο το βράδυ, την ώρα που η μικρή Μέρι και τα αδέλφια της, κρυμμένοι στις σκάλες ή πίσω από μισάνοιχτες πόρτες, κρυφάκουγαν τις ιστορίες, τις διαφωνίες και τα αστεία των ενηλίκων, όπως το συνήθιζαν κάθε φορά που οι γονείς τους φιλοξενούσαν τους διακεκριμένους φίλους τους για δείπνο. Εκείνο το βράδι, όταν θα επέστρεφε στο κρεβάτι της, τον ύπνο της θα τάραζε για πρώτη —μα όχι και τελευταία—  φορά η εικόνα του επιστήμονα που θέλησε να δημιουργήσει ζωή με πρώτη ύλη τον θάνατο.

* * *

shelΗ βραδιά αν και καλοκαιρινή ήταν ασυνήθιστα κρύα και βροχερή για να ευνοεί τις βόλτες δίπλα στη λίμνη που συνήθιζαν να κάνουν πριν καταλήξουν στο σαλέ του Λόρδου Βύρωνα, εκείνη με τον Σέλεϊ και η αδελφή της, Κλαιρ, με τον σύζυγό της, Τζον Πολιντόρι. Οι άντρες ξεκίνησαν μια συζήτηση για τις ανακαλύψεις του Δαρβίνου, και αργότερα, καθισμένοι όλοι γύρω από το τζάκι, άρχισαν να διαβάζουν εκ περιτροπής ιστορίες με φαντάσματα από ένα γαλλικό βιβλίο με τίτλο Fantasmagoriana, ou Recueil d’histoires d’apparitions de spectres, revenants, fantômes, etc. Αυτό ενέπνευσε τον Λόρδο Βύρωνα να προκηρύξει έναν άτυπο διαγωνισμό λογοτεχνίας: τη συγγραφή της πιο τρομακτικής ιστορίας. Ο Πολιντόρι έγραψε μιαν ιστορία που την ονόμασε “Βαμπίρ”, για ένα νεκροζώντανο τέρας, που ζούσε τη νύχτα και έπινε αίμα. Και η Μέρι Σέλεϊ έγραψε την ιστορία που στοίχειωσε το μυαλό της και τον ύπνο της εκείνη τη νύχτα: Για έναν φοιτητή ιατρικής σκυμμένο πάνω από ένα πτώμα που έπαιρνε αίφνης ζωή με τη μορφή ενός φρικιαστικού όντος και που, ενώ ήταν άνθρωπος, έμοιαζε περισσότερο με ξύλινη μαριονέτα.  Έγραψε, τέλος, για την πάλη ανάμεσα στον δημιουργό και το δημιούργημά του και για την αμοιβαία σχέση φόβου και υποταγής που τους οδήγησε τελικά στην καταστροφή.

398px-FrankensteinDraft

«It was on a dreary night of November that I beheld my man completed …» Σελίδα από το χειρόγραφο του Dr. Frankenstein (1816)

 *  * *

Έτσι (ή κάπως έτσι, κάνοντας χρήση υποτυπώδους ποιητικής αδείας) προέκυψε ο Δρ. Φρανκενστάιν της Μέρι Γουώλστοουνκραφτ Γκόντγουιν Σέλεϊ, η οποία γεννήθηκε στις 30 Αυγούστου του 1797. Ο Τζοβάνι Αλντίνι απέκτησε μέσω της πένας της τον συνεχιστή του έργου του, ένα άλτερ έγκο που κατόρθωσε εκείνο το οποίο ο ίδιος δεν κατάφερε να πετύχει ποτέ.

tumblr_layrippCin1qabm59o1_500

* * *

Κείμενο: Μαρία Τσάκου

Επιμέλεια: Γιώργος Τσακνιάς

Εδώ άλλες επετειακές αναρτήσεις του dim/art

Το dim/art στο facebook
Το dim/art στο facebook

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s