Η μόνη λογική επιλογή

—Ένα διήγημα της Μαργαρίτας Ζαχαριάδου, γραμμένο Παρασκευή και 13, αφιερωμένο στον Ρόαλντ Νταλ—

Σαν σήμερα, το 1916, γεννήθηκε ο Ρόαλντ Νταλ. Τα βιβλία του είναι γραμμένα για γενναία παιδιά, για παλιμπαιδίζοντες ενήλικες — ή για έναν αλλόκοτο συνδυασμό των δύο. Όλη του τη ζωή ονειρευόταν να ζούσε σε ένα Εργοστάσιο Σοκολάτας παρέα με τη Ματίλντα και τον Τζίμι με το Γιγαντοροδάκινο, και δε φοβότανε ούτε τα Γκρέμλινς μήτε τις Μάγισσες γιατί είχε τη βοήθεια του Μεγάλου Φιλικού Γίγαντα και του Χένρι Σούγκαρ. Μπέρδεψε τους δύο κόσμους, αυτόν του ονείρου με τον ρεαλιστικό, μέσα στις σελίδες των παραμυθιών του και τους ανακάτεψε τόσο καλά ώστε να μην μπορείς να διακρίνεις τα όρια τους χωρίς πρώτα να μπεις μέσα τους —διακινδυνεύοντας, βέβαια, να μείνεις για πάντα εκεί. Βαριότανε την παρέα των μεγάλων και τους απέφευγε. Και τρελαινότανε για σοκολάτες.

Ως δώρο γενεθλίων του αφιερώνουμε ένα διήγημα που μιλάει για έναν αφελή, κάπως μικρομέγαλο και λίγο σκοτεινό χαρακτήρα. Πιστεύουμε πως είναι από εκείνους που μάλλον θα του άρεσαν αν γνωρίζονταν  — ίσως να του έβρισκε και έναν ρόλο σε κάποιο απ’ τα παραμύθια του.  

«Δεν γράφω για παιδιά· συνωμοτώ μαζί τους εναντίον των ενηλίκων» — Ρόαλντ Νταλ

* * *

Η μόνη λογική επιλογή

—της Μαργαρίτας Ζαχαριάδου—

Γράφω με μεγάλη δυσκολία αυτές εδώ τις γραμμές. Σίγουρα θα είναι γεμάτες λάθη από την πλημμελή πληκτρολόγηση. Αλλά το γράψιμο με μολύβι και χαρτί θα ήταν ακόμα πιο δύσκολο – μάλλον, εντελώς ακατόρθωτο. Ακόμα κι αν καταφέρω να πιάσω το μολύβι, τα νύχια μου σκίζουν πια διαρκώς το χαρτί. Στο τέλος της παραγράφου, ό,τι έχω γράψει είναι ήδη κομμάτια.

Το θέμα είναι τα νύχια μου. Έχουν μακρύνει υπερβολικά. Είναι τόσο μακριά, που σχεδόν έχουν αχρηστέψει τα χέρια μου. Γιατί δεν έχουν μακρύνει μόνο στο ένα χέρι, ώστε να έχω το άλλο ελεύθερο. Όχι, μιλάμε και για τα δύο χέρια και για τα πόδια. Κι έτσι όπως είναι, τεράστια, γυριστά, εύθραυστα, έχουν γίνει το βασικό χαρακτηριστικό της ύπαρξής μου. Οι άλλοι άνθρωποι, χαρακτηρίζονται από όσα μπορούν να κάνουν με τα χέρια τους. Δουλεύουν, φτιάχνουν φαγητό, χαϊδεύουν ένα άλλο σώμα ή το χτυπούν. Εμένα η ταυτότητά μου συμπυκνώνεται σε όσα δεν μπορώ να κάνω πια, αλλά κυρίως στον λόγο που δεν μπορώ.

Προφανώς, είναι επιλογή μου τα μακριά νύχια. Και γι’ αυτό δεν δικαιούμαι ούτε να διεκδικήσω ούτε και να λάβω την αυθόρμητη συμπάθεια που επιφυλάσσει ο κόσμος προς τους ανάπηρους. Από το μείγμα οίκτου και εκνευρισμού που βιώνουν οι άλλοι βλέποντας την εξαίρεση στον κανόνα, εγώ εισπράττω μόνο τον εκνευρισμό. Όλοι θεωρούν πως έχω περίπου ακρωτηριαστεί ηθελημένα. Η αλήθεια είναι πως έχω αχρηστεύσει τα μέσα εκείνα που υλοποίησαν την ανθρώπινη πρόοδο. Τι κι αν εξακολουθώ να έχω αντιτακτούς αντίχειρες, αφού δεν μπορώ να στρίψω ούτε μια βίδα; Στο μυαλό μου βλέπω πώς πιάνεται το κατσαβίδι (το έχω κάνει εκατοντάδες φορές στη ζωή μου), βλέπω τη βίδα να στρίβει ακολουθώντας τις γραμμές του δεξιόστροφου κοχλία, αλλά δεν μπορώ να το κάνω. Τα νύχια μου είναι τόσο μακριά, που μου απαγορεύουν να χειριστώ οποιοδήποτε εργαλείο.

«Γιατί δεν τα κόβεις;» Όταν βαρέθηκα πια να ακούω την ερώτηση –και ακόμα περισσότερο να την απαντώ– κλείστηκα για τα καλά στο σπίτι. Θα απαντήσω όμως για τελευταία φορά: Διότι έχω έναν βέβαιο φόβο. Αυτή τη σπάνια επίγνωση πως τίποτα δεν θα πάει καλά. Διότι είδα πως η πρόληψη των γιαγιάδων μας για το κόψιμο των νυχιών ισχύει. Αυτή μόνο – όχι οι άλλες. Ποτέ δεν φοβήθηκα μαύρη γάτα ούτε σκάλα ούτε παπά ούτε την Τρίτη και 13. Η πείρα 50τόσων χρόνων, που έχω φτάσει σήμερα, μου έδειξε πως πρόκειται για ανοησίες. Αλλά το κόψιμο των νυχιών, όχι. Ισχύει. Το κόψιμο των νυχιών είναι τρομακτική γρουσουζιά.

Ξέρω, υποτίθεται πως μόνο Τετάρτη και Παρασκευή δεν πρέπει να τα κόβεις. Αυτό ακολουθούσα κι εγώ από παλιά, μέχρι που πρόσεξα πως η γρουσουζιά, ένας καταιγισμός δηλαδή από παράλογα, δυσάρεστα περιστατικά, συνέβαινε έτσι κι αλλιώς τη μέρα που έκοβα τα νύχια μου, όποια κι αν ήταν αυτή. Και δεν μιλάω για μια μικρή αναποδιά. Μιλάω για πολλές. Πολλές μικρές-μικρές δυστυχίες, ικανές να σου καταστρέψουν εντελώς τη ζωή. Έκοβα τα νύχια μου Σάββατο, πριν βγω το βράδυ: πάντα το ραντεβού μου πήγαινε χάλια, δεν έβρισκα τραπέζι, πάθαινα δηλητηρίαση, έμενα από λάστιχο στη μέση της Πειραιώς. Τα άφηνα και τα έκοβα Δευτέρα, πριν πάω στη δουλειά: τα πάντα στράβωναν, καιγόταν ο υπολογιστής μου κι έχανα ό,τι είχα κάνει όλη τη βδομάδα, τσακωνόμουν με συναδέλφους, χυνόταν ο καφές πάνω στο άσπρο μου πουκάμισο. Ό,τι και να σκεφτείτε ως γκαντεμιά, μου συνέβαινε τις μέρες που έκοβα τα νύχια μου. Και πάντοτε πράγματα εντελώς έξω από τις δικές μου δυνατότητες πρόβλεψης. Ποτέ με δικό μου φταίξιμο. Απλώς συνέβαιναν, επεισόδια ασύνδετα μεταξύ τους, αυτά που λέει ο κόσμος «τυχαία». Μόνο που δεν ήταν τυχαία· αντιθέτως ακολουθούσαν, αναπόδραστα, μια δική τους ασυνήθιστη αιτιότητα, τον δρόμο που τους άνοιγε η επιλογή μου να κόψω τα νύχια μου, με τον ίδιο τρόπο που η βίδα ακολουθεί τις γραμμές του κοχλία. Ήταν παράλογο αλλά έτσι συνέβαινε. Ξανά και ξανά.

Είχα, λοιπόν, όπως είπα, μια επιλογή – κι αυτό ήταν το πιο κρίσιμο. Γιατί δεν μπορείς να ξέρεις πότε ή αν θα βρεθεί μαύρη γάτα μπροστά σου ή αν κατά λάθος θα σπάσεις τον καθρέφτη. Αυτά είναι πραγματικά τυχαία συναπαντήματα, που δεν σχετίζονται με τη δική σου βούληση. Και κυρίως, δεν έχουν αληθινή επίπτωση στη ζωή σου, ή τουλάχιστον δεν έχουν στη δική μου. Ενώ πάντα, τη στιγμή που έπιανα τον νυχοκόπτη και τοποθετούσα το νύχι μου ανάμεσα στα κοφτερά του σαγόνια, σκεφτόμουν όσα είχα να κάνω εκείνη τη μέρα. Ήταν αδύνατο να αδειάσω το κεφάλι μου, να αγνοήσω τη σύνδεση, να ακούσω το «τσακ» χωρίς να φανταστώ πως ο ήχος ήταν το τελευταίο καρφί στη γέφυρα που έφτιαχνα, αθέλητα, ανάμεσα στη συγκεκριμένη κίνηση και στην καταστροφική έκβαση της μελλοντικής πράξης που είχα κατά νου. Έτσι, μια μέρα, έπιασα τον νυχοκόπτη και δεν κατάφερα να πείσω τα δάχτυλά μου να πιέσουν τον μοχλό. Ίδρωσα. Σφίχτηκε το στομάχι μου – ήταν καθαρός φόβος. Ένιωθα πως ετοιμαζόμουν να πυροδοτήσω άλλη μια δυστυχία. Και τότε αποφάσισα, στον βαθμό που μπορούσα να ελέγξω την τύχη μου, να μην προξενήσω άλλο κακό στον εαυτό μου. Τυχαίες συμφορές συμβαίνουν ακόμα και χωρίς τη δική μας μεσολάβηση. Δεν υπήρχε λόγος να τις δρομολογώ επί τούτου, κόβοντας τα νύχια μου.

Σύντομα, βέβαια, κατάλαβα τις δυσκολίες που ενείχε η απόφασή μου. Πρακτικές, πάνω απ’ όλα – πέρα από τα έκπληκτα, τα επιτιμητικά ή και τα αηδιασμένα και ειρωνικά βλέμματα των πρώην, τώρα πια, συναδέλφων μου και του κόσμου στον δρόμο. Όταν τα νύχια μου έφτασαν γύρω στα δέκα εκατοστά μήκος, η απλή κίνηση τού να βγάλω ένα χαρτονόμισμα από την τσέπη μου άρχισε να μετατρέπεται σε περιπέτεια, την οποία καθόλου δεν ήταν διατεθειμένοι να μοιραστούν μαζί μου οι άλλοι άνθρωποι στην ουρά του σούπερ μάρκετ. Τώρα πια δεν βγαίνω καθόλου από το σπίτι, γιατί είναι αδύνατο να φορέσω παπούτσια. Χρειάστηκε να εφεύρω κάθε λογής παρακάμψεις για να παραμείνω λειτουργικός, να συναλλάσσομαι με ανθρώπους και να αυτοεξυπηρετούμαι. Σε άλλα πράγματα τα καταφέρνω καλύτερα, σε άλλα όχι τόσο. Ανακάλυψα τους περιορισμούς μου (τώρα πια που τα νύχια μου έχουν φτάσει σχεδόν 35 πόντους, δεν νομίζω πως έχω να περιμένω τίποτε χειρότερο) και έκλεισα τη ζωή μου μέσα σ’ αυτούς. Τουλάχιστον έτσι την ελέγχω καλύτερα. Δεν βάζω κάθε μέρα το κεφάλι μου στον ντορβά της συστηματικής τυχαιότητας.

Ξέρω πως συρρικνώνομαι σιγά σιγά, κάνοντας όλο και λιγότερα. Καμιά φορά βλέπω τα νύχια μου να μεγαλώνουν, σχεδόν τα ακούω, όπως ακούει κανείς το καλαμπόκι να ψηλώνει το κατακαλόκαιρο. Δεν πρόκειται να τα κόψω ποτέ. Τα καμαρώνω. Είναι ο μόνος μου μοχλός ελέγχου στο παράλογο αυτό σύμπαν, η τελευταία μου επιλογή. Δεν θα τη χαρίσω πουθενά την τελευταία μου επιλογή. Τη μόνη λογική επιλογή μου. Όχι, αδύνατο.

* * *

Εδώ άλλες αναρτήσεις από την κατηγορία Short stories

Το dim/art στο facebook
Το dim/art στο facebook

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.