Παρασκευή και 13

Περί προλήψεων

—της Μαργαρίτας Ζαχαριάδου—

* * *

6a00d8341c767353ef01761669e980970c-800wiΕντάξει, η Παρασκευή και 13 δεν είναι δικιά μας. Στην Ελλάδα, προτιμάμε την Τρίτη για τον παραλογισμό μας – μάλλον επειδή Τρίτη έτυχε να συμβούν και οι δύο αλώσεις της Κωνσταντινούπολης, του 1204 και του 1453. Στον δυτικό κόσμο όμως, η Παρασκευή και 13 αποτελεί τόσο διαδεδομένη πρόληψη (υπολογίζεται ότι επηρεάζει ενεργά στη ζωή τους περίπου το 8% των Αμερικανών), που υπάρχει ακόμα και «ιατρικός» όρος. Και το όνομα αυτού: Paraskevidekatriaphobia. Αλήθεια.

paraskevikaidekatriaphobia

Η προέλευση των ταμπού και των προλήψεων είναι δύσκολο να ανιχνευθεί, αφού συνήθως ανάγεται σε εποχές όπου η γραφή δεν ήταν τόσο διαδεδομένη, αλλά κυρίως επειδή, εκείνες τις ίδιες εποχές, οι προλήψεις δεν εκλαμβάνονταν ως τέτοιες αλλά ενδύονταν έναν χαρακτήρα θρησκευτικό, και άρα μη αμφισβητήσιμο.

picture-27-1024x743

Υπάρχει ένα σχετικό πείραμα που διεξήγαγαν ανθρωπολόγοι με μια ομάδα πιθήκων (θεωρούμε δεδομένο ότι οι ανθρωπολόγοι εκτελούσαν το πείραμα και οι πίθηκοι ήταν τα αντικείμενα, έτσι;) Σε ένα κλουβί, ζουν καμιά δεκαριά πίθηκοι. Στο κέντρο του κλουβιού υπάρχει μια μπανάνα, η οποία μπανάνα όμως, όποτε την πλησιάζουν οι πίθηκοι, αρχίζει να τσιρίζει φρικτά ή τέλος πάντων να κάνει κάτι που γενικά δεν συνηθίζουν οι μπανάνες, ταλαιπωρώντας όλους τους ενοίκους του κλουβιού. Σιγά-σιγά, οι δέκα πίθηκοι μαθαίνουν και δεν την πλησιάζουν πια. Έπειτα ξεκινάει μια διαδικασία σταδιακής αντικατάστασης των δέκα πιθήκων: βγαίνει ένας παλιός, μπαίνει ένας καινούργιος, που δεν ξέρει για την μπανάνα. Οι παλιοί τον αποτρέπουν και δεν την πλησιάζει. Κάποια στιγμή, όλη η παλιά φρουρά έχει αλλάξει, και στο κλουβί βρίσκονται πλέον δέκα φρέσκιοι. Κανείς τους δεν έχει αγγίξει τη σατανική μπανάνα. Κι ωστόσο, όταν αρχίζουν να έρχονται άλλοι, ακόμα πιο καινούργιοι, οι πίθηκοι της δεύτερης φουρνιάς πάλι απαγορεύουν στους νέους να πλησιάσουν.

Μερικές προλήψεις μπορούν να ερμηνευθούν λογικά με σχετική ευκολία: για παράδειγμα — ναι, δεν είναι ίσως καλή ιδέα να περνάς κάτω από σκάλες, γιατί αυξάνονται οι πιθανότητες να σου πέσει στο κεφάλι αυτός που βρίσκεται ανεβασμένος στη σκάλα ή κάτι που κρατάει. Άλλες, όμως, μπορούν να προξενήσουν μικρές-μικρές τσιτσιριστές εκρήξεις στο μυαλό όποιου επιχειρήσει να τις εξηγήσει. Και είναι πολλές, και είναι παντού.

Ιδού μερικές:

Oregon71Στην Κίνα, λένε πως αν δείχνεις με το δάχτυλο το φεγγάρι, θα σου πέσουν τα αυτιά.

Στην Ινδία, απαγορεύεται να σκουπίζεις το σπίτι τη νύχτα, γιατί η θεά τύχη (Lakshimi) δεν θα μπει στο σπίτι σου.

Αντιθέτως, αν ανοίξεις την πόρτα σου το σούρουπο, η Lakshimi θα μπει.

Στη Ρωσία, οι άγαμοι δεν κάθονται ποτέ στην άκρη του τραπεζιού, γιατί τότε δεν θα βρουν ποτέ τους ταίρι.

Στη Γερμανία λένε πως, αν κάποιος ψυχορραγεί για μέρες, η «μετάβασή» του διευκολύνεται όταν μετακινήσεις τρία κεραμίδια από τη σκεπή.

Σε μερικές χώρες, η κατσίκα είναι ο αντίποδας της μαύρης γάτας: θεωρείται μεγάλη τύχη να δεις κατσίκα ενώ πηγαίνεις για κάποια σημαντική δουλειά. A_Goat_in_street

Στη μεσαιωνική Αγγλία υπήρχε η συνήθεια να αφήνουν ένα κεφάλι τυρί να ωριμάζει κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης των γυναικών. Όταν το μωρό επιτέλους γεννιόταν, η οικογένεια έτρωγε το τυρί, αφήνοντας μόνο το εξωτερικό περίβλημα ανέπαφο. Μετά, μέσα από αυτό το τυρένιο δαχτυλίδι περνούσαν το μωρό, για καλή τύχη.

* * *

* * *

photo

* * *

Εδώ άλλες επετειακές αναρτήσεις του dim/art

Το dim/art στο facebook
Το dim/art στο facebook

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.