Home

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ, πριν από 77 χρόνια, προσγειώθηκαν Αρειανοί στο Νιου Τζέρσι.

— Της Μαργαρίτας Ζαχαριάδου —

warworlds_coverΑυτό, τουλάχιστον, πίστεψαν εκατομμύρια Αμερικανοί όταν το μουσικό πρόγραμμα που παρακολουθούσαν στον ραδιοφωνικό σταθμό CBS, στις 30 Οκτωβρίου του 1938, διακόπηκε γύρω στις 8.15 μ.μ. για ένα έκτακτο ανακοινωθέν, ότι αστρονόμοι παρατήρησαν μια αλλόκοτη ακτίνα φωτός στον Άρη. Μέχρι τις 9.30, περίπου έξι εκατομμύρια άνθρωποι σε όλη την Αμερική είχαν πιστέψει πως ο καιρός δεν είναι απλώς εγγύς, αλλά πως ήρθεν η ώρα τους.

Αυτουργός της διασημότερης ραδιοφωνικής φάρσας (και ίσως της διασημότερης φάρσας στην ιστορία γενικά) ήταν ο άνθρωπος που, τρία χρόνια αργότερα, θα σκηνοθετούσε τον Πολίτη Κέιν: ο Όρσον Ουέλς. Ο Ουέλς διασκεύασε τον περίφημο Πόλεμο των Κόσμων, του συνεπώνυμού του Χέρμπερτ Τζορτζ, εκμεταλλευόμενος, πέρα από την εξαιρετική πρώτη ύλη του βιβλίου, τόσο τα τεχνικά μέσα που ήταν διαθέσιμα εκείνη την εποχή (για την παραγωγή ακουστικών εφέ), αλλά κυρίως τη σατανική ευφυία και το νεανικό του θράσος. Ο Όρσον Ουέλς ήταν τότε μόλις 23 ετών.

wells2Παρά τις ειδοποιήσεις (τρεις τον αριθμό) σε διάφορα χρονικά σημεία της μετάδοσης, ότι αυτό που ακούγεται είναι προϊόν μυθοπλασίας, πολλοί ήταν εκείνοι που υπέκυψαν στον πανικό. Τα αστυνομικά τμήματα ανά τη χώρα γέμισαν αλλόφρονες πολίτες· τα τηλέφωνα έσπασαν· αγρότες στις φάρμες τους πήραν τις καραμπίνες και σανίδωσαν τα παράθυρα για να αντισταθούν στους εξωγήινους – οι οποίοι, βέβαια, σύμφωνα με το σενάριο, δεν άντεξαν τελικά την έκθεση στα γήινα μικρόβια και εξουδετερώθηκαν ούτως ή άλλως. Δεν ήταν καθόλου λίγοι, ασφαλώς, κι εκείνοι που αναγνώρισαν τη φωνή του Ουέλς, ο οποίος είχε ήδη συμμετάσχει σε σημαντικές ραδιοφωνικές παραγωγές, όπως ο Άμλετ αλλά και σε δημοφιλή προγράμματα όπως η Μάσκα. Έστω όμως κι αν ο αριθμός 6 εκατομμύρια, που σύμφωνα με τα ΜΜΕ της εποχής πανικοβλήθηκαν, αποτελεί χονδροειδή υπερβολή, το γεγονός παραμένει ότι, μετά την «εισβολή», ο νεαρός Ουέλς κέρδισε την προσοχή του Χόλυγουντ.

wells1Γεγονός παραμένει, επίσης, ότι η φάρσα έπιασε. Γιατί η ουσία μιας καλής φάρσας είναι να καταφέρνει να κουμπώνει με τους πραγματικούς φόβους του αποδέκτη της. Και η Αμερική, όπου το 1938 έφτανε μόνο ο ανησυχητικός απόηχος των γεγονότων που ήδη συγκλόνιζαν την Ευρώπη, δεν φοβόταν τίποτε περισσότερο από όσο μια αθέλητη επαφή με κάτι άγνωστο, ξένο και εχθρικό. Εβδομήντα εφτά χρόνια αργότερα, όντας τόσο εξοικειωμένοι με τις δυνατότητες των νέων μέσων επικοινωνίας, είμαι περίεργη τι αντίκτυπο θα είχε μια αντίστοιχη παραγωγή. Γιατί τα μέσα μπορεί να αλλάζουν, οι ανθρώπινες αδυναμίες όμως, ποσώς.

Ο Ουέλς ζητά συγγνώμη (λέμε τώρα), σε πρες κόνφερανς, για τον πανικό που προκάλεσε η ραδιοφωνική εκπομπή του:

* * *

Εδώ άλλες αναρτήσεις από την κατηγορία

Παγκόσμια ιστορία της ατιμίας

Εδώ άλλα επετειακά αφιερώματα από το dim/art

Το dim/art στο facebook

Το dim/art στο twitter

One thought on “Η νύχτα που προσγειώθηκαν Αρειανοί στο Τζέρσι

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s