Αυτό δεν είναι Μαγκρίτ

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ, στις 21 Νοεμβρίου 1898, γεννήθηκε ο βέλγος σουρεαλιστής René Magritte

To dim/art δεν μπορεί να κρύψει την αδυναμία που έχει στον σπουδαίο ζωγράφο — πώς θα μπορούσαμε άλλωστε, όταν μια από τις πιο αγαπημένες στήλες μας έχει τον τίτλο «Αυτό δεν είναι πίπα», από τον ομώνυμο πίνακά του; Έχουμε αδράξει κάθε ευκαιρία και κάθε αφορμή για να γράψουμε κάτι για τον Μαγκρίτ, είναι λοιπόν φυσικό να μην αφήσουμε την επέτειο των γενεθλίων του ανεκμετάλλευτη. Οφείλουμε δε να ομολογήσουμε —έστω και αυτή την ύστατη στιγμή— πως εμείς οι συντάκτες του dim/art έχουμε τη φωτογραφία τού πίνακα με τη (μη) πίπα σε όποιο πιθανό και απίθανο σημείο μπορείτε να φανταστείτε. Κονκάρδες, θήκες για κινητά, κούπες, σημειωματάρια, τατουάζ… Γιατί; Ουδείς γνωρίζει με βεβαιότητα πώς οδηγηθήκαμε σε αυτή την ομαδική παράκρουση. Διότι μας ενθουσίασε η πιστή απεικόνιση της (μη) πίπας στον καμβά; Διότι μας εκφράζει το μήνυμα; Διότι (δεν) μας αρέσουν οι (μη) κυριολεξίες; Διοτί, απλώς, έτσι μας ήρθε;

magritte12Σε κάθε περίπτωση, αυτό που μας συνέβη, αυτή η έφεση προς την αναπαραγωγή της εικόνας, των λέξεων, της σύλληψης που ανήκουν αρχικά στον Μαγκρίτ δεν είναι ούτε σπάνιο ούτε ανεξήγητο φαινόμενο. Απλούστατα, το έργο του Μαγκρίτ είναι, στο σύνολό του σχεδόν, ένα πολύ ισχυρό μιμίδιο, ή «meme», όπως το ονόμασε ο Richard Dawkins στο βιβλίο του το Εγωιστικό Γονίδιο, το 1976. Είναι, με άλλα λόγια, ένα πολύ καλό παράδειγμα τού ορισμού που δίνει στη λέξη το λεξικό της Οξφόρδης: «ένα πολιτισμικό στοιχείο ή συμπεριφορικό σύστημα το οποίο μεταδίδεται από τον έναν άνθρωπο στον άλλο μέσω της μίμησης ή με άλλα μη γενετικά μέσα». Το γεγονός αυτό γίνεται πολλαπλάσια αντιληπτό σήμερα με την εύκολη διάδοση της εικόνας, του λόγου, της πληροφορίας γενικότερα μέσα στο διαδίκτυο — χωρίς αυτό να σημαίνει πως τα μιμίδια δεν ευδοκιμούσαν και πριν την διάδοσή του.

Το Museum of Modern Art της Νέας Υόρκης μας απάλλαξε, ευτυχώς, από τον κόπο να ερευνήσουμε μόνοι μας για άλλα δείγματα της μεγάλης επιρροής του Μαγκρίτ. Με αφορμή τη μεγάλη έκθεση με τίτλο Magritte: The Mystery of the Ordinary, 1926–1938 (2013), στο blog και στο tumblr του έχει συγκεντρώσει φωτογραφίες από το διαδίκτυο ή και από αλλού, δείγματα της εμβέλειας του έργου του ιδιοφυούς Βέλγου, τεκμήρια της διάχυσης της ιδέας ή της εικόνας από την τέχνη στην καθημερινότητα. Οι οποίες, εκτός των άλλων, αποδεικνύουν περίτρανα πως το dim/art και οι συντάκτες του δεν έχουν κανέναν λόγο να αισθάνονται μοναξιά.

Για να δείτε τις φωτογραφίες στο κανονικό τους μέγεθος (και να δείτε τα .gif να παίρνουν ζωή) κάντε κλικ επάνω και πλοηγηθείτε δεξιά ή αριστερά με τα βέλη.

* * *

Σχετικές αναρτήσεις στο dim/art:

Μαγκρίτ: Το μυστήριο του συνηθισμένου

Οι αφίσες του Μαγκρίτ

Εδώ άλλες αναρτήσεις από την κατηγορία Εικαστικά

Το dim/art στο facebook
Το dim/art στο facebook

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.