Χριστούγεννα με τον Χίτλερ

—Μια συλλογή από ανέκδοτες φωτογραφίες, άγνωστης χρονολογίας, από το αρχείο του περιοδικού LIFE*—

Οι εικόνες έχουν κάτι αλλόκοσμο και ανατριχιαστικό, για κάποιον απροσδιόριστο λόγο μοιάζουν σχεδόν σουρεαλιστικές: Ο Αδόλφος Χίτλερ, περιστοιχισμένος από αξιωματούχους Ναζί παίζει τον ρόλο του οικοδεσπότη-τιμωμένου προσώπου σε μια χριστουγεννιάτικη συγκέντρωση. Τα περιβραχιόνια με τις σβάστικες λειτουργούν σαν παράφωνο και τραγικό αντιστάθμισμα της λάμψης των στολιδιών και της ατμοσφαιρικής φλόγας των κεριών που φωτίζουν την εορταστική σκηνή.

HITLER/JAEGER FILE

Σχεδόν αυτόματα, ένα ερωτηματικό γεννιέται στο μυαλό του θεατή της φωτογραφίας: Πώς συμβίβαζαν οι Ναζί την ιδεολογία του μίσους και της κατάκτησης με τη βία, το αιματοκύλισμα των λαών της Ευρώπης και τη γενοκτονία με το χαρούμενο και φιλάνθρωπο πνεύμα των Χριστουγένων — όταν, μάλιστα, και ο ίδιος ο Χριστός, του οποίου τη γέννηση γιόρταζαν, ήταν Εβραίος;

«Δεν μπορούμε να δεχτούμε ότι το γερμανικό χριστουγεννιάτικο δέντρο έχει την παραμικρή σχέση με μια φάτνη στη Βηθλεέμ. Είναι αδιανόητο για εμάς ότι τα Χριστούγεννα με το βαθύ, εσωτερικό τους μήνυμα είναι επίγονος μιας ανατολίτικης θρησκείας».

Αυτά ήταν τα λόγια του Ναζί προπαγανδιστή Friedrich Rehm το 1937, ο οποίος επιχειρηματολογούσε υπέρ της άποψης πως οι «αυθεντικοί» Γερμανοί θα έπρεπε να απομακρύνουν όλα τα σύμβολα και τις επιρροές αυτής της «ανατολίτικης» θρησκείας από τη γιορτή και να επιστρέψουν στην παγανιστική βορειοευρωπαϊκή γιορτή Γιούλ που είχε ως σημείο αναφοράς το χειμερινό ηλιοστάσιο. Ενδείξεις αυτής της προσπάθειας αναπλαισίωσης της γιορτής των Χριστουγέννων ήρθαν στο φως σε έκθεση που διοργανώθηκε το 2009 στο National Socialism Documentation Centre της Κολωνίας: φόρμες για μπισκότα σε σχήμα σβάστικας⋅ κορυφές δέντρων όπου το άστρο της Βηθλεέμ είχε αντικατασταθεί από έναν φλέγοντα Ήλιο⋅ και κάλαντα των οποίων οι στίχοι είχαν ξαναγραφτεί απαλείφοντας κάθε αναφορά στον Χριστό. Οι σημερινοί ιστορικοί συμπεραίνουν πως, μακροπρόσθεσμα, το σχέδιο του Χίτλερ ήταν να απομακρύνει τη Γερμανία από τον Χριστιανισμό.

HITLER/JAEGER FILE

HITLER/JAEGER FILE

Προτού ολοκληρωθεί όμως το σχέδιο αυτό, ο Χίτλερ, ο Μουσολίνι και οι Ιάπωνες σύμμαχοί τους αναγκάστηκαν να στρέψουν την προσοχή τους σε πιο επείγοντα και πρακτικά ζητήματα, όπως το να εμπλέξουν την ανθρωπότητα σε έναν ακόμα Παγκόσμιο Πόλεμο. Έτσι, αντί να συνεχίσουν να προσπαθούν να αποτρέψουν τα εκατομμύρια των συμπατριωτών τους από τον εορτασμό της μεγάλης γιορτής του χριστιανισμού, ο Χίτλερ, ο Γκέμπελς και οι υπόλοιποι ιθύνοντες νόες του Τρίτου Ράιχ άρχισαν να τους παρακινούν να στέλνουν κάρτες και δέματα στους γερμανούς στρατιώτες που ήταν στα μέτωπα του πολέμου.

Σε ό,τι αφορά τις θρησκευτικές απόψεις του ίδιου του Χίτλερ, το τοπίο είναι θολό: Βαφτισμένος χριστιανός αλλά πολέμιος της εκκλησίας και, κατά πάσα πιθανότητα, ουσιαστικά άθεος. Και κάτι ακόμα: αποφασισμένος να χρησιμοποιήσει τα περί χριστιανισμού κηρύγματα ως δημαγωγικό υλικό όπου έκρινε πως χρειάζοταν. Έτσι, δημοσίως έκανε δηλώσεις που εξυμνούσαν τον Χριστιανισμό αποκαλώντας τον «τη ραχοκοκαλιά της εθνικής μας ηθικής». Σε προσωπικές συζητήσεις, όμως, υπάρχουν μαρτυρίες —όπως αυτή του επίσημου αρχιτέκτονα του Τρίτου Ράιχ, Albert Speer— πως μιλούσε με περιφρόνηση για τη χριστιανική θρησκεία και για τη στάση «πραότητας και μαλθακότητας» που, κατά τη γνώμη του, ενέπνεε στους πιστούς της.

HITLER/JAEGER FILE

Σε κάθε περίπτωση, το δόγμα στο οποίο πίστευε ο Χίτλερ ήταν ένα: Η ανωτερότητα της Αρείας φυλής. Κοιτάζοντας όμως τις φωτογραφίες από αυτή τη δυσοίωνη και αταίριαστη χριστουγεννιάτικη γιορτή αναρωτιέται κανείς πού έβλεπε, αλήθεια, την ανωτερότητα σε αυτά τα συνηθισμένα, πληκτικά, ομοιόμορφα πρόσωπα. Πού έβλεπε την ανωτερότητα μέσα σε αυτό το δωμάτιο που ήταν γεμάτο με εγκληματίες κατά της ανθρωπότητας.

HITLER/JAEGER FILE

*Παρότι το copyright των φωτογραφιών αποδίδεται στον προσωπικό φωτογράφο του Χίτλερ, Hugo Jaeger, και στο πρακτορείο Time & Life Pictures/Getty Images, το περιοδικό LIFE δεν τις εξέδωσε.

Πηγή: LIFE. Απόδοση για το dim/art: Μαρία Τσάκος

* * *

Εδώ άλλες αναρτήσεις από την κατηγορία Επετειακά

Το dim/art στο facebook
Το dim/art στο facebook

One comment

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.