«Τι πάθος ατελείωτο…»

—του Κώστα Γασπαρινάτου—

Σαν σήμερα πριν από 111 χρόνια, στις 10 Μαΐου 1905, γεννιέται η σημαντικότερη φυσιογνωμία του ρεμπέτικου τραγουδιού κι ένας από τους μεγαλύτερους μουσικούς δημιουργούς της σύγχρονης Ελλάδας, ο Μάρκος Βαμβακάρης. Έμελλε να ζήσει 67 χρόνια και να πεθάνει στις 8 Φεβρουαρίου 1972.

vamvakaris2

Ο Γιάννης Παπαϊωάννου λέει για τον Βαμβακάρη: «Μας έμαθε τι ήταν το μπουζούκι, μέχρι τότε δεν ξέραμε εάν ήταν ντουλάπα ή όργανο».

Ο Μάρκος της φτώχειας και της μαγκιάς έβγαλε το μπουζούκι από το περιθώριο και το επέβαλε σαν όργανο.

Επιλέγουμε να τιμήσουμε τη μνήμη του αφηγούμενοι μια ιστορία για ένα τραγούδι του.

Ήταν τότε στα «πέτρινα χρόνια» του Μάρκου αμέσως μετά τον πόλεμο. Για μια δεκαετία και πλέον –από το 1948 έως και τα τέλη της δεκαετίας του ’50– όλα του πάνε στραβά. Παντρεύεται για δεύτερη φορά με ορθόδοξο γάμο την Ευαγγελία και η Καθολική εκκλησία τον αφορίζει (ο αφορισμός ήρθη το 1966), τα δάκτυλα του πλήττονται από αρρώστια και γίνεται πλέον αργός στο μπουζούκι (με συνεχή ιαματικά λουτρά τη δεκαετία του ‘60 ξεπέρασε το πρόβλημα) και το πιο σημαντικό: οι βασικοί συνεργάτες του έχουν πεθάνει κατά τη διάρκεια του πολέμου και της Κατοχής, η δισκογραφική αγορά κατακλύζεται με τραγούδια που υιοθετούν το περίφημο «ινδικό» στυλ, τελείως διάφορο από το δικό του, και ο Μάρκος βρίσκεται χωρίς δουλειά· αντιμετωπίζει πλέον σοβαρά προβλήματα επιβίωσης.

Από το 1956 ο Μάρκος έρχεται στην Κοκκινιά και με τον πεντάχρονο γιο του Στέλιο γυρίζει τις ταβέρνες της περιοχής και παίζει ως γυρολόγος μουσικός στους θαμώνες.

Ο γιος του Στέλιος Βαμβακάρης αφηγείται:

«… Παιδάκια είμαστε μικρά και κάναμε το σφουγγαράκι* γιατί τότε, εκεί πέρα συμβαίνανε πολλά πράγματα. Ήταν μια στιγμή πολύ άσχημη στη ζωή του. Κάθε φορά ήταν με το αχ και το βαχ και αυτό έλεγε πολλά πράγματα….

… Και του λέγανε να πούμε Μάρκο έλα εδώ ρίξε μας καμιά πενιά. Και παίζανε εκεί πέρα κι εγώ έβγαζα το πιατάκι… ….και πήγαινα από πάνω και μου δίνανε και κονομάγαμε και βγάζαμε τα μακαρόνια….»

Το χειμώνα του 1957 βρίσκεται με το Στέλιο σε μια ταβέρνα που παίζει συνήθως στον Αγ. Ιωάννη το Ρέντη. Ήταν μια ταβέρνα που έχει καλή σχέση με τον καταστηματάρχη αλλά πρόσφατα έχει προμηθευτεί τζουκ μποξ.

«… Μας λέει το βράδυ ο καταστηματάρχης “Σήμερα δεν θα παίξετε” κι ήτανε η μέρα μια χαρά γιατί θα βγάζαμε χρήματα από το γυρολόι. Και όταν τράβηξε την πρίζα και μετά την ξανάβαλε την πρίζα τσαντίστηκε ο πατέρας μου και λέει “Πάμε να φύγουμε” και στο δρόμο που πηγαίναμε από την Παλιά Κοκκινιά στα Άσπρα Χώματα έκλαιγε με ένα βουβό κλάμα κι όλο το δρόμο προχώραγε κι έλεγε στιχάκια και έλεγε το τραγούδι

Τι πάθος ατελείωτο που είναι το δικό μου, όλοι να θέλουν τη ζωή κι εγώ το θάνατό μου

Απελπίστηκα, μανούλα μου, να υποφέρω, κουράστηκα μες στη ζωή τον Χάρο να γυρεύω….»

Ο πόνος του έγινε ένας καταπληκτικός στίχος.

Το 1959 ο Τσιτσάνης και ο Χιώτης που αναλαμβάνουν καλλιτεχνικοί διευθυντές στην Columbia επαναφέρουν μερικά από τα καλύτερα τραγούδια του Μάρκου κι αρχίζει να ανακάμπτει οικονομικά.

Το τραγούδι αυτό, αν και γράφτηκε το 1957,  ηχογραφήθηκε το 1960 κι έγινε μεγάλη επιτυχία με τον Γρηγόρη Μπιθικώτση.

Τι πάθος ατελείωτο
που είναι το δικό μου,

όλοι να θέλουν τη ζωή
κι εγώ το θάνατό μου

Απελπίστηκα, μανούλα μου,
να υποφέρω,
κουράστηκα μες στη ζωή
τον Χάρο να γυρεύω

Όσο είναι η νύχτα σκοτεινή
έτσι `ναι κι η καρδιά μου
και σαν τη σιγανή βροχή
τρέχουν τα δάκρυά μου

Απελπίστηκα, μανούλα μου,
να υποφέρω,
κουράστηκα μες στη ζωή
τον Χάρο να γυρεύω

Θα πά’ να εύρω μια σπηλιά
με πέτρες και με χώμα,
εκεί θ’ αφήσω κόκαλα,
ζωή, ψυχή και σώμα

Στίχοι-μουσική: Μάρκος Βαμβακάρης, Φράγκος

* Σφουγγαράκι ή σφουγγαράδα ήταν μια λέξη της εποχής που χρησιμοποιούνταν για το περίφημο «πιατάκι» από τους πλανόδιους καλλιτέχνες

Βαμβακάρης+Μάρκος

* * *

Εδώ άλλες επετειακές αναρτήσεις του dim/art

Το dim/art στο facebook
Το dim/art στο facebook

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.