Edward Gorey, 1925-2000

indextitle

«Όλα όσα μπορεί να αναλύσει κανείς στο έργο κάποιου είναι αυτά που έχουν τη μικρότερη σημασία».

 —Tης Μαργαρίτας Ζαχαριάδου—

Ο Αμερικανός Πάπας του Μακάβριου, ο απόγονος του Ουάσινγκτον Ίρβιν με τον Ακέφαλο Καβαλάρη του και πρόγονος του Τιμ Μπάρτον, συγγραφέας και εικονογράφος Edward Gorey γεννήθηκε σαν σήμερα, στις 22 Φεβρουαρίου 1925.

Γεννήθηκε στις 22 Φεβρουαρίου 1925, στο Σικάγο. Από το 1953 και μετά εγκαταστάθηκε στη Νέα Υόρκη, την οποία δεν εγκατέλειψε σχεδόν ποτέ, μέχρι το τέλος της ζωής του, τον Απρίλιο του 2000. «Το πιο αγαπημένο μου ταξίδι είναι να κοιτάω από το παράθυρο», είχε δηλώσει. Εκεί, μέσα στο σπίτι όπου συγκατοικούσε με τις γάτες και τα πάμπολλα βιβλία του, δημιούργησε τον ιδιαίτερο κόσμο του και εκείνο το μοναδικό και απόλυτα αναγνωρίσιμο στυλ που τον έκανε διάσημο και αγαπητό τόσο στα παιδιά όσο και στους μεγάλους. Ο Gorey κατάφερε να συμπεριλάβει στα λιτά του, ασπρόμαυρα σκίτσα (καθώς και στα ολιγόλογα κείμενά του με τις μεγαλοφυώς απλές ομοιοκαταληξίες) την αενάως παρούσα, υποβόσκουσα ανησυχία μας για όσα δεν βλέπουμε (αλλά υπάρχουν) και την υποσυνείδητη έλξη μας για το μακάβριο και το θάνατο (κάτι που τα παιδιά διαισθάνονται πολύ πιο έντονα από τους μεγάλους) με έναν τρόπο διασκεδαστικό και ταυτόχρονα ανατριχιαστικό. Ο ίδιος το θέτει, βέβαια, καλύτερα: «Ειλικρινά πιστεύω πως γράφω για την καθημερινή ζωή. Δεν νομίζω πως είμαι τόσο αλλόκοτος όσο θεωρούν μερικοί. Η ζωή είναι εγγενώς βαρετή και ταυτόχρονα επικίνδυνη. Ανά πάσα στιγμή μπορεί να χαθεί το έδαφος κάτω από τα πόδια σου. Φυσικά, σχεδόν ποτέ δεν χάνεται· κι αυτό ακριβώς την καθιστά βαρετή».

Το έργο του Gorey αποτελεί μια κατηγορία από μόνο του – αδύνατο να το εντάξεις σε κάποιο υπάρχον genre. Τα βιβλία του είναι μυθιστορήματα-μινιατούρες, με 20-30 σελίδες, καθεμιά με ένα σκίτσο, μια χειρόγραφη λεζάντα ή δίστιχο, διακοσμημένα περιθώρια σε ένα ύφος βικτωριανό, παράδοξο και οικείο μαζί. Και όλα αυτά εκτελεσμένα με τέτοια απόλυτη οικονομία ώστε τίποτα να μην μαλακώνει την πτώση του αναγνώστη στον αστείο και σκοτεινό κόσμο αυτού του μεγάλου, πολύ μεγάλου καλλιτέχνη.

Το dim/art οφείλει μια ειδική αναφορά στον Σωτήρη Κακίση, που πρώτος αποτόλμησε να μεταφράσει Gorey στα ελληνικά, προσφέροντάς μας τον εκπληκτικό Αμφίβολο Επισκέπτη (The Doubtful Guest). Πρόκειται για μια αριστουργηματική –χωρίς καμία δόση υπερβολής– μεταφορά, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Άγρα. Chapeau, κύριε Κακίση.

* * *

Η ασεβής πρόσκληση

The Disrespectful Summons. Μετάφραση για το dim/art: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου

summonsdevil1Έριξε ξάφνου ο Διάβολος ένα μεγάλο σάλτο
και σώριασε φαρδιά-πλατιά τη μις Σκουίλ κάτω.

questgrouns2Μετά, αφού τη βούτηξε και πάλι από το χώμα,
τη στριφογύρισε τρελά λίγες φορές ακόμα,

summonsmarkΗ μις Σκουίλ, σαν γδύθηκε το ίδιο εκείνο βράδυ,
είδε πάνω στο στήθος της του Διάολου το σημάδι.

summonsdoorΤην άλλη μέρα ανοίγοντας την πόρτα της, στο χολ
μπήκε ένα πλάσμα που λεγόταν, λέει, Μπηλφαζόλ.

summonsfudgeΤης έφερε μια συνταγή για γλύκισμα με γλάσο
που είχε ξύσμα μολυβιού, λάσπη πολλή και γράσσο.

questbookΚι ένα βιβλίο που ο τίτλος του ήταν Ογδόντα έξι
Πάρα Πολύ Σατανικές Πράξεις», για να διαλέξει.

summonstoastΞίνιζε γάλα, σάπιζε μεταξωτές πετσέτες
κονσέρβες σκούριαζε, έκαιγε ψωμιά κομμένα φέτες

smmonscowΠέφτανε κάτω ανάσκελα οι χήνες κι οι αγελά-
δες όποτε την ακούγανε άξαφνα να γελά

summonsd10Έφτιαχνε των γειτόνων της από κερί κουκλίτσες
και μια προς μια τις γέμιζε πινέζες και καρφίτσες.

summonspainsΚι εκείνοι ξεψυχούσανε με πόνους αβαστάκτους
στα έντερα, στους πνεύμονες και άλλοι στα μυαλά τους.

sumonseyesΒρήκε από κάπου βότσαλα με μάτια που κοιτούσαν
Και κάτι αλλόκοτα φυτά που ούρλιαζαν και βογκούσαν.

summonsdemon

Μα έπειτα, κι ας ήτανε γι’ αυτήν πολύ νωρίς
επέστρεψε ο δαίμων ένα βράδυ Κυριακής

summonshoofΤην άρπαξε απ’ τα μαλλιά, κι όπως συνήθως κάνει,
έδωσε μια και πέρασε μέσα από το ταβάνι

sommonsendΉρθε το τέλος της λοιπόν, που ήταν το παρακάτω:
Να καίγεται αιώνια στης Κόλασης τον πάτο.

* * *

edward-gorey* * *

Edward Gorey: έργα τσέπης

Εδώ άλλες επετειακές αναρτήσεις από το dim/art

Το dim/art στο facebook

Το dim/art στο twitter

instagram-logo

img_logo_bluebg_2x

2 comments

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s