Κομμένα κεφάλια

—του Γιάννη Παπαθεοδώρου για τη στήλη Ανώμαλα ρήματα—

«Η Ελλάδα, που οι κρατούντες ήθελαν, με τα μνημόνια, να κρεμάσουν το κεφάλι της στο φανοστάτη του Βερολίνου, προς γνώση και συμμόρφωση των υπολοίπων, έχει γίνει χώρα-σύμβολο της αντίστασης».[1] Η πρόσφατη δήλωση του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης αναμφισβήτητα παραπέμπει σε μια συγκεκριμένη αντίληψη για το πώς αντιλαμβάνεται τη θέση της χώρας στην Ευρώπη καθώς και για το πώς εννοεί τον τρόπο διαπραγμάτευσης του Μνημονίου μέσα στο ευρωπαϊκό πλαίσιο. Η αντιθεσμική απουσία του κ. Τσίπρα από το πρώτο debate των υποψηφίων προέδρων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής συνοδεύτηκε από μια πρωτόγνωρη αναδίπλωση με αναφορές στο εμφυλιακό σκηνικό και με εφιαλτικές σκηνές της νεοελληνικής μεταπολεμικής ιστορίας. Αν κρίνουμε από αυτή τη δήλωση, τότε καταλαβαίνουμε γιατί πραγματικά ο κ. Τσίπρας δεν είχε κανένα λόγο να πάει και στο debate. Την πιο κρίσιμη ώρα της Ευρώπης, την ώρα που οι νέοι συσχετισμοί θα καθορίσουν τις τύχες των λαών του Νότου, ο έλληνας υποψήφιος της ριζοσπαστικής αριστεράς έκανε μια «ρετρό» εμφάνιση με «κομμένα κεφάλια» για εσωτερική κατανάλωση.

Είναι κι αυτό βέβαια μέρος της πολιτικής «χωρίς όρια»∙ η ρητορική του ΣΥΡΙΖΑ έχει πλέον ενσωματωθεί πλήρως στον διάχυτο λαϊκιστικό ευρωσκεπτικισμό που περιφέρει τα λάβαρα αντιστασιακότητας ως φαντασιακή λύση ενός σύνθετου προβλήματος, για το οποίο δεν έχει καμία ρεαλιστική πρόταση∙ ενίοτε δεν έχει και καμία ιδέα για το ίδιο το πρόβλημα. Λίγες μέρες μετά, άλλωστε, ο κ. Τσίπρας συμπλήρωσε: «Έχω καλύτερα φετίχ από το ευρώ».[2] Λες και το ευρώ —το βασικό εργαλείο οικονομικής και πολιτισμικής εμβάθυνσης της Ευρώπης— συστήθηκε ποτέ ως ανταγωνιστικό «φετίχ» για τα φετίχ του κ. Τσίπρα. Αλλά μιας και πιάσαμε την ψυχανάλυση, άλλο είναι το πρόβλημα του ΣΥΡΙΖΑ: το τοτέμ και το ταμπού της εξουσίας. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι οι γλαφυρές κορώνες της «εσωτερικής» συνέντευξής του έκλεισαν με την αποθέωση όχι ενός αλλά πολλών δημοψηφισμάτων:«τα δημοψηφίσματα είναι μέρος της στρατηγικής μας κατεύθυνσης, διότι εμείς δε θα έχουμε άλλο στήριγμα παρά μονάχα τη διαρκή επαναβεβαίωση τη στήριξη του λαού. Εμάς δε θα μας στηρίξουν αυτοί που στηρίζουν τη σημερινή κυβέρνηση. Ο συνασπισμός του παλιού κατεστημένου, της διαπλοκής. Ούτε επιχειρηματίες θα μας στηρίζουν, ούτε τα ΜΜΕ μόνο ο λαός θα μας στηρίζει».[3]

«Μόνο ο λαός», λοιπόν, θα στηρίζει την αξιωματική αντιπολίτευση. Έτσι απλά…. ανόθευτα, αυθεντικά, αδιαμεσολάβητα, «αβασάνιστα», που λένε και οι μικρές αγγελίες. Το λαϊκιστικό υποκείμενο, αυτό που εκτρέφεται από την κολακεία και υποστασιοποίηση του λαού όχι ως νεοτερικού πολιτικού σώματος λαϊκής κυριαρχίας αλλά ως κριτή-τιμωρού των αδικιών που έχει διαπράξει η βαρβαρική Βαυαρία, είναι η βάση μιας απόλυτα δημαγωγικής πολιτικής που βρήκε την έκφρασή της και στην ευρωδιακήρυξη της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Υπενθυμίζω τους βασικούς της άξονες: «διακοπή πληρωμής τόκων και χρεολυσίων», «καμιά θυσία για το ευρώ», «Ευρώπη χωρίς Σέγκεν και Φρόντεξ», «ακύρωση των Μημονίων», κλπ.

Από την άλλη μεριά, η αλήθεια είναι πως η δημαγωγία αρχίζει και αποκτά θεσμικά εμπόδια στην Ευρώπη. Όποιος παρακολούθησε το debate ήδη θα κατάλαβε πως οι ερωτήσεις στους υποψήφιους ήταν σοβαρές, ενώ παράλληλα ο ρόλος του τελικού νικητή για την προεδρία θα είναι αυξημένος στην τελική λήψη των αποφάσεων. Ο δρόμος για «περισσότερη Ευρώπη» περνά μέσα και από τις νέες αυτές διαδικασίες. Η απουσία του κ. Τσίπρα προσβάλλει το θεσμό αλλά και την προοπτική μιας «άλλης» Ευρώπης, που θα ήταν ίσως εφικτή αν η αριστερά άφηνε κατά μέρος τις νεκροφιλικές φαντασιώσεις με τα «κομμένα κεφάλια» και έλεγε κάτι που να υπερέβαινε τα επαρχιακά στερεότυπα προκειμένου να μιλήσει για μια νέα ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική. Ο δημαγωγός όμως που κρύβεται δεν είναι μόνο ένας δειλός αλλά είναι και ένας επικίνδυνος δημαγωγός. Το ζήτημα του πολιτικού διαλόγου για τον ευρωπαϊκό δημόσιο χώρο σήμερα είναι ένα πολύ σοβαρό ζήτημα για να το αφήσουμε σε αυτούς που μπερδεύουν τα ελληνικά ανταρτόπληκτα χωριά με το σύγχρονο Βερολίνο. Όχι γιατί το Βερολίνο έχει τη λύση∙ ίσα-ίσα, «το Βερολίνο υπήρξε ο καταλύτης της διάβρωσης της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης», όπως υποστήριξε ο Χάμπερμας. Αλλά γιατί η νέα Ευρώπη δεν θα γεννηθεί με το μελόδραμα των «κομμένων κεφαλιών» αλλά ούτε και με το δογματισμό των «κομμένων κεφαλών».

[1] Πηγή: Ολοι οι υποψήφιοι του ΣΥΡΙΖΑ για το ευρωψηφοδέλτιο [λίστα] | Ειδήσεις και νέα με άποψη http://www.iefimerida.gr/node/152889#ixzz30n6oMaGV

[2] http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=22767&subid=2&pubid=64001018

[3] http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=22767&subid=2&pubid=64001018

* * *

Εδώ άλλες αναρτήσεις από τη στήλη Ανώμαλα ρήματα