Η πόλη των νεκρών

Εντυπωσιακές φωτογραφίες απαθανατίζουν τη ζωή σε ένα νεκροταφείο του Καΐρου

Η Λιβανέζα φωτογράφος Tamara Abdul Hadi εξιστορεί την εμπειρία της οικογένειας του Abdel Lateef, μία από τις πολλές φτωχές οικογένειες που ζουν στο νεκροταφείο Bab el Nasr του Καΐρου. Η Πόλη των Νεκρών είναι μια παραγκούπολη που  αποτελείται από το μουσουλμανικό νεκροταφείο Bab el Nasr και άλλα τέσσερα μεγάλα νεκροταφεία. Ο πληθυσμός της σήμερα υπολογίζεται σε πάνω από μισό εκατομμύριο. Πρόκειται για ανθρώπους που δεν μπορούν να αντέξουν το οικονομικό βάρος ενός καταλύματος στο Κάιρο, το οποίο, κατά τις τελευταίες δεκαετίες, έχει κατακλειστεί από έναν τεράστιο αριθμό μεταναστών.

Παρά το γεγονός στον παράνομο οικισμό καταφεύγουν πλέον μετανάστες, η οικογένεια του Abdel Lateef μετράει 60 χρόνια εκεί. Σήμερα, οι κάτοικοι της παραγκούπολης ζουν κυριολεκτικά πάνω στους νεκρούς, καθώς πολλοί από τους τάφους έχουν διαμορφωθεί σε υπέργειες κατοικίες. Η παραδοσιακή πρακτική στο Κάιρο ορίζει σαράντα ημέρες πένθους μετά την ταφή ενός αγαπημένου προσώπου. Για να ενισχυθεί η εγγύτητα με τον προσφιλή νεκρό, η διαδικασία του πένθους συχνά πραγματοποιείται σε ένα δωμάτιο χτισμένο πάνω στον τάφο.

Tamara_Abdul_Hadi_10

Σήμερα, η Πόλη των Νεκρών έχει προσαρμοστεί στη σύγχρονη καθημερινή ζωή και οι τάφοι έχουν αναδιαμορφωθεί ως λειτουργικά σπιτικά. Οι νέες κατασκευές είναι από ξύλο και αλουμίνιο. Δεδομένων των περιορισμένων πόρων αυτών των κοινοτήτων, η ζωή εκεί είναι δύσκολη, με πολλά μέλη μιας οικογένειας να ζουν σε καλύβες του ενός δωματίου, χωρίς πρόσβαση σε τρεχούμενο νερό και ηλεκτρικό ρεύμα. Μέσα από τον φακό της Abdul Hadi, ωστόσο, η νεκρόπολη αναδύεται ως μια ζωντανή και ανθεκτική κοινωνία, η οποία χαρακτηρίζεται από την ελπίδα και μια ισχυρή αίσθηση οικογενειακής ιστορίας. Μπορεί να λέγεται «Πόλη των Νεκρών», αλλά ξεχειλίζει από ζωή, με μια ισχυρή ζωτικότητα βαθιά ριζωμένη στις αναμνήσεις του παρελθόντος. Μιλήσαμε με την Abdul Hadi σχετικά με την εμπειρία της στον χώρο αυτό.

Tamara_Abdul_Hadi_4

Τι σε παρακίνησε να φωτογραφίσεις την Πόλη των Νεκρών;

«Έχω φωτογραφίσει διάφορα νεκροταφεία στον αραβικό κόσμο, ως μέρος ενός προσωπικού σχεδίου εργασίας. Κάποια στιγμή άκουσα γι’ αυτό το νεκροταφείο στο Κάιρο. Είχα την περιέργεια να μάθω περισσότερα, και στην πρώτη μου επίσκεψη εκεί γνώρισα την οικογένεια του Abdel Lateef».

Πώς ήρθες σε επαφή με την οικογένεια του Abdel Lateef;

«Την πρώτη φορά που πήγα στο νεκροταφείο, γνώρισα ένα νεαρό αγόρι που ονομάζεται Saddam. Εκείνος ήταν που μου έδειξε τα κατατόπια και με σύστησε στην  οικογένεια του Abdel Lateef. Ήταν πολύ φιλόξενοι άνθρωποι. Με κάλεσαν να περάσω ένα χρονικό διάστημα κοντά τους και να απαθανατίσω την καθημερινή τους ζωή στο σπίτι τους στο νεκροταφείο».

Tamara_Abdul_Hadi_2

Tamara_Abdul_Hadi_3

Μπορείς να μας πεις λίγα λόγια για την ιστορία αυτών των παράνομων οικισμών και για την ιστορία αυτών των νεκροταφείων;

«Επισήμως, άρχισαν να ζουν άνθρωποι σε νεκροταφεία στο Κάιρο κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1970, όταν ο Σαντάτ ξεκίνησε την οικονομική πολιτική των ανοικτών συνδιαλλαγών “Infetah”, η οποία διεύρυνε ακόμα περισσότερο το χάσμα μεταξύ πλούσιων και φτωχών, και άρχισε να καταστρέφει τη μεσαία τάξη. Βέβαια, υπήρχαν κάποιες οικογένειες που ζούσαν εκεί πριν από τη δεκαετία του 1970, όπως η οικογένεια του Abdel Lateef, η οποία ζούσε εκεί ήδη από το 1966».

Πώς είναι οι συνθήκες διαβίωσης σε αυτές τις κοινότητες;

«Οι συνθήκες διαβίωσης στο νεκροταφείο είναι κακές και η πλειοψηφία των κατοίκων στερείται το ηλεκτρικό ρεύμα και το τρεχούμενο νερό. Πολλοί παίρνουν ρεύμα από γειτονικά κτίρια, με καλώδια».

Tamara_Abdul_Hadi_5

Η εκπαίδευση; Η απασχόληση;

«Επισήμως, η ανεργία είναι τεράστια σε αυτά τα νεκροταφεία, αλλά πολλοί από τους κατοίκους απασχολούνται ως νεκροθάφτες ή φροντίζουν τάφους. Κάποιοι άλλοι πάνε στην πόλη και δουλεύουν ως μικροπωλητές.

»Αν και υπάρχει ένα δημόσιο σχολείο μέσα στο νεκροταφείο Imam Shafi’iy, οι περισσότεροι  δεν στέλνουν τα παιδιά τους εκεί. Προτιμούν να τα βάζουν να δουλεύουν για να φέρνουν κάποια λεφτά στο σπίτι».

Σε πολλές από τις φωτογραφίες σου η χαρά είναι εμφανής στα πρόσωπα των ανθρώπων, παρά τις δύσκολες συνθήκες υπό τις οποίες ζουν. Θα έλεγες ότι υπάρχει μια ισχυρή αίσθηση εντοπιότητας στην Πόλη των Νεκρών;

«Όντως, ζώντας κοντά στην οικογένεια του Abdel Lateef είχα την εντύπωση ότι υπάρχει μια ισχυρή αίσθηση εντοπιότητας. Ο Haj Abdel Lateef, ο πατριάρχης της οικογένειας, θεωρεί το νεκροταφείο σπίτι του από το 1966. Έχει μεγαλώσει 5 παιδιά εδώ, μαζί με τη σύζυγό του Atiyat. Πήγαν σε σχολεία εκεί κοντά, δουλεύουν στην περιοχή, και τώρα έχουν δικά τους παιδιά. “Αυτό είναι ένα νεκροταφείο για τους ζωντανούς”, λέει ο Mohammed Abdel Lateef, ένας από τους γιους του».

Tamara-Abdul-Hadi-Photography-Documentary-13

Tamara-Abdul-Hadi-Photography-Documentary-7

Πώς νομίζεις ότι το να ζεις δίπλα στους θαμμένους προγόνων σου επηρεάζει την καθημερινότητά σου; Μήπως αυτό έχει ως αποτέλεσμα μια βαθύτερη επίγνωση της οικογενειακής ιστορίας;

«Πραγματικά δεν ξέρω. Το μόνο που ξέρω είναι ότι αυτή είναι η πραγματικότητά τους. Μία από τις γυναίκες που γνώρισα εκεί, η Karima, μετακόμισε στο νεκροταφείο όταν παντρεύτηκε. Ο σύζυγός της είναι νεκροθάφτης, όπως και ο πατέρας του πριν από αυτόν. “Η πόλη που ζει ο άντρας μου είναι και δική μου πόλη”, μου είπε. Το σπίτι τους στο κέντρο του νεκροταφείου περιβάλλεται από τους τάφους του πεθερού της, των γονιών της και του αδελφού της. Όλους αυτούς, δε, τους έχει θάψει ο σύζυγός της. “Λέω στους ανθρώπους πού ζω με περηφάνια. Δεν αισθάνομαι καμία αμηχανία. Αυτή είναι η ζωή μου”, μου είπε η Karima».

Tamara_Abdul_Hadi_8

Tamara_Abdul_Hadi_9

Tamara-Abdul-Hadi-Photography-Documentary-6

Tamara-Abdul-Hadi-Photography-Documentary-11

Tamara-Abdul-Hadi-Photography-Documentary-12

Πηγή: Featureshoot. Μετάφραση για το dim/art: Γιώργος Θεοχάρης

* * *

Εδώ άλλες αναρτήσεις από την κατηγορία Εικαστικά

Το dim/art στο Facebook
Το dim/art στο Facebook

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.