Αναμετρήσεις

—της Μαρίλυς Αργυροκαστρίτη—

Χαζεύοντας τα τρίβια της Art Basel στο Miami, μιας από τις σημαντικότερες φουάρ παγκοσμίως, έπεσε το μάτι μου στο σκάνδαλο του event: το γλυπτό δια χειρός Miley Cyrus, φτιαγμένο από sex toys, για την παρουσία του οποίου έβαλε το χεράκι του ο γνωστός  αμφιλεγόμενος curator Jeffrey Deitch  που αρέσκεται πάντα σε τέοιου είδους προβοκάτσιες. Το ερώτημα είναι: μπορεί μια ποπ περσόνα όπως η Miley να επιθυμεί να δρέψει δάφνες, στο πλαίσιο μιας σημαντικής (εμπορικά κυρίως) διοργάνωσης, όπου παρουσιάζονται όλες  οι σύγχρονες τάσεις της τέχνης; Έχει κάποια αξία το έργο, ώστε να μπορούσε να βρεθεί από μόνο του εκεί εάν δεν έφερε το όνομα της δημιουργού του;

02Η Miley Cyrus και το έργο της

Στο ερώτημα καλείται να απαντήσει ένα γλυπτό γυναίκας καλλιτέχνη της Nancy Rubins που βρίσκεται στον υπαίθριο χώρο της διοργάνωσης και το οποίο σε πρώτη όψη μοιάζει λιγάκι με το έργο της τραγουδίστριας, μόνο που εκείνο είναι σε μεγαλύτερη διάσταση. Το ασαμπλάζ (κοινό μορφικό στοιχείο και των δύο) σε ένα άπειρο μάτι θα φάνταζε το ίδιο και θα ήταν πολύ δύσκολο να εξηγήσει κανείς για ποιο λόγο το ένα είναι μπούρδα και το άλλο έργο τέχνης. Με την κατάλληλη φιλολογία και ανάλυση στέκονται εξίσου και τα δύο αλλά και καταρρίπτονται.

01Το έργο της Nancy Rubins

Μου ήλθαν στο μυαλό αυτά τα δύο έργα όταν παρακολούθησα λιγάκι την έξαλλη Χρυσούλα Διαβάτη να εξαπολύει μύδρους εναντίον του Σάκη Ρουβά για τη βράβευσή του και να αρνείται να παραλάβει η ίδια το βραβείο της. Σε συνέντευξη της αλάλαζε υπέρ της επαναφοράς της άδειας ασκήσεως επαγγέλματος για τους ηθοποιούς, απελπισμένη για την παρείσφρηση στο επάγγελμά της ομορφονιών και διασκεδαστών.

rouvas_5

Ο Σάκης Ρουβάς στην Επίδαυρο

Σε σχέση και με τα δύο θέματα νιώθω διχασμένη. Ως άνθρωπος που διδάσκω την τέχνη και την τεχνική της σε παιδιά και μεγαλύτερους ανθρώπους, νιώθω ότι δεν μπορεί ένα τόσο επίπονο πράγμα όσο είναι η καλλιτεχνική έκφραση να ευτελίζεται στη μίμηση της ή να εξυψώνονται στο επίπεδο της καλλιτεχνικής δημιουργίας αβασάνιστα arty πονήματα. Μόλις όμως το ξεστομίσω αυτό μου έρχεται στο μυαλό το εξής ανέκδοτο: ένας συγγραφέας (συγχωρέστε με, δεν θυμάμαι όνομα) είχε κάνει αίτημα για να γίνει δεκτός στην Ακαδημία Αθηνών. Απορρίφθηκε όμως το αίτημα του με την αιτιολογία ότι το έργο του ήταν «αβασάνιστο». Εκείνος λοιπόν απάντησε: «Ακαδημαϊκοί είναι αυτοί. Κάτι γνωρίζουν από βασανισμούς πνεύματος». Όταν λοιπόν μπαίνει το ζήτημα της ακαδημίας, της αυθεντίας, των κλειστών συνόρων και των «επιτροπών», κάτι πολύ λάθος γίνεται στην αξιολόγηση — τόσο των καλλιτεχνών όσο και του έργου τους. Είναι λοιπόν άξιο να κρίνει το κοινό; Οι κριτικοί; Το σύστημα της τέχνης; Όλοι μαζί πιθανώς. Η αλήθεια βρίσκεται κάπου στη μέση — αλλά, κυρίως, στον χρόνο. Ούτε η «καλβινιστική» αντίληψη της σκληρής δουλειάς αρκεί πάντα αλλά ούτε και η φλόγα μιας εμπνευσμένης στιγμής. Ο Ρουβάς πιθανώς αν ήταν είκοσι χρονών να μην μπορούσε να παίξει στην Επίδαυρο επειδή δεν θα είχε το ψυχικό έρμα αλλά και την γνώση της δημιουργικής έκφρασης που, θέλει – δε θέλει, απέκτησε με τα χρόνια. Και η Miley Cyrus, εάν δεν είχε ζήσει μιαν εκτεθειμένη από τα μικράτα της ζωή, αν δεν είχε γίνει η ίδια θέαμα, μπορεί και να μην είχε το κουράγιο να δοκιμαστεί σε κάτι τόσο παρακινδυνευμένο, το οποίο δεν τολμούν να κάνουν ακόμα και άνθρωποι που έχουν πραγματικό ταλέντο και πράγματα να πουν. Ο σεβασμός προέρχεται από την αλήθεια του κάθε ανθρώπου και η καλλιτεχνία δεν είναι κομμωτική για να προστατευτουν τα επαγγελματικά της δικαιώματα! Ειδικά όταν οι ίδιοι οι καλλιτέχνες δεν προστάτευσαν τα εκφραστικά τους μέσα και την τεχνική τους κι έτσι πολύ εύκολα οι μαθητές μου μπορούν να φτιάξουν ένα έργο του Μπολτάνσκι αλλά όχι έναν πίνακα του Ρέμπραντ! Εννοείται βέβαια ότι αυτό δεν αφαιρεί τίποτα από την αξία του έργου του Μπολτάνσκι, αφού αυτή κρύβεται στο νοηματικό του φορτίο και είναι σημαντικό το ότι έρχεται ένας νέος άνθρωπος σε επαφή με αυτό ακόμα και ξώφαλτσα. Άλλωστε ο Josef Beuys είχε πει ότι όλοι οι άνθρωποι είναι καλλιτέχνες!

Ας μην ξεχάσω να αναφερω στο παραλήρημα καλλιτεχνών κατά άλλων καλλιτεχνών και τον Μπαζελιτς, ο οποίος πρόσφατα δήλωσε ότι οι γυναίκες δεν είναι και τόσο καλές ζωγράφοι και ότι αυτό αποδυκνύεται από την αγορά. Ο καημένος δεν είχε δει ότι η Γιαγιόι Κουζάμα τον τρώει στις τιμές:  3,2 εκατομμύρια είναι η τιμή ρεκορ για πίνακα του, 3,8 για δικό της! Μάλλον θα είναι να σκάσει όταν το μάθει!

* * *

Εδώ άλλες αναρτήσεις από την κατηγορία Εικαστικά

Το dim/art στο Facebook
Το dim/art στο Facebook

2 comments

  1. μα το πρόβλημα δεν είναι εκεί που νομίζετε. το να καταλήξει κάποιος να παίζει στην επίδαυρο επείδη είναι χαρισματικός χωρίς καν να έχει σπουδάσει υποκριτική θέατρο κλπ. είναι πολύ διαφορετικό από το να καταλήξει εκεί λόγω των connait και της ήδη υπάρχουσας φήμης του ως κλαρινοτραγουδιαρα. Να είμαστε όλοι ηθοποιοί αλλά με ίσες ευκαιρίες και αξικορατία.

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.