Η Αλίκη στη χώρα του Disney και ο Aldous Huxley

Η Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων: Το σενάριο που παράγγειλε ο Walt Disney στον Aldous Huxley

Πηγή: open cultureΜετάφραση για το dim/art: Γιώργος Θεοχάρης

Πολλοί κινηματογραφιστές έχουν προσπαθήσει να διασκευάσουν σε σενάριο τις Περιπέτειες της Αλίκης στη Χώρα των Θαυμάτων του Lewis Carroll, αλλά κανένας, όπως εκτιμούν οι περισσότεροι λάτρεις είτε της Αλίκης είτε των κινουμένων σχεδίων, δεν τα έχει πραγματικά καταφέρει. Ίσως είναι η σπονδυλωτή φύση του βιβλίου που τους βάζει σε μπελάδες· ίσως το χιούμορ και η απροσδόκητη λογική των περίφημων «ανοησιών» του βιβλίου τελικά να μην μεταφέρονται από τον γραπτό στον προφορικό λόγο· ίσως, πάλι, ο τρόπος που ο Carroll ακροβατούσε στο όριο μεταξύ του πραγματικού και του φανταστικού να ήταν τέτοιος που κανένας άλλος δημιουργός να μην μπορεί να τον μιμηθεί. Όπως και να ’χει, κανείς δεν ξέρει πόσες διασκευές της Αλίκης έχουν καταρρεύσει πριν καν ξεκινήσουν. Αλλά, όταν ο εξαιρετικά φιλόδοξος Walt Disney αποφάσισε να μεταφέρει τον κόσμο του Carroll στη μεγάλη οθόνη, επέμεινε τόσο πολύ ώστε το 1951 –περίπου 20 χρόνια μετά την αρχική του ιδέα–  Η Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων βγήκε επιτέλους στις αίθουσες.

«Καμία ιστορία στην αγγλική λογοτεχνία δεν μου έχει κεντρίσει  περισσότερο το ενδιαφέρον απ’ ό,τι Η Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων του Lewis Carroll», δήλωσε ο Disney στο American Weekly το 1946. «Με γοήτευε από την πρώτη φορά που το διάβασα ως μαθητής και όσο πιο σύντομα μπορούσα, από τότε που άρχισα να γυρίζω ταινίες κινουμένων σχεδίων, απόκτησα τα κινηματογραφικά δικαιώματα του βιβλίου». Ο Disney βρήκε ιδιαίτερα ενθαρρυντικό το γεγονός ότι «οι άνθρωποι στην εποχή του Carroll δεν είχαν χρόνο για χάσιμο στα ασήμαντα, αλλά εκείνος, με τις “ανοησίες” και τη φαντασία του πέτυχε μια ισορροπία μεταξύ σοβαρότητας και απόλαυσης, δηλαδή κάτι που ο καθένας χρειαζόταν τότε, και που χρειάζεται ακόμα και σήμερα».

huxleyΚι άλλοι είχαν προσπαθήσει να μεταφέρουν τις «ανοησίες» και τη φαντασία του Carroll το 1903, το1910 και το 1915. Ο ίδιος ο Disney είχε αρχίσει να σχεδιάζει μια παραγωγή της Αλίκης με πρωταγωνίστρια τη Mary Pickford, το ίνδαλμα του βωβού κινηματογράφου στις αρχές της δεκαετίας του 1930,  αλλά τελικά αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την ιδέα. Ως το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η οριστική διασκευή του έργου όπως την ήθελε ο  Disney ακόμα δεν είχε υλοποιηθεί. Και τότε, το φθινόπωρο του 1945, μπήκε στη σκηνή ο Aldous Huxley, ο συγγραφέας του Θαυμαστού Καινούργιου Κόσμου. Είχε ήδη γράψει σενάρια για διάφορες παραγωγές, όπως μια ταινία για τη ζωή της Marie Curie, καθώς και διασκευές των Περηφάνια και Προκατάληψη και Τζέιν Έιρ. Ο Huxley αισθανόταν άνετα στη γκρίζα ζώνη μεταξύ πραγματικότητας και φαντασίας, και ήταν, με τα λόγια του Disney, «ο δαίμονας της Αλίκης στη Χώρα των Θαυμάτων». Ο Disney χρειαζόταν έναν τέτοιο δαίμονα, γιατί είχε αρχίσει να φοβάται ότι ο εκσυγχρονισμός του υλικού, όπως ο ίδιος τον είχε κατά νου, θα αναστάτωνε τους θαυμαστές του Carroll.

Το σενάριο του Huxley, ένας συνδυασμός ηθοποιών και κινουμένων σχεδίων, ασχολείται με τη φιλία μεταξύ ενός υφηγητή της Οξφόρδης, του Charles Dodgson (γνωστού, βέβαια, με το λογοτεχνικό ψευδώνυμο Lewis Carroll), του οποίου το όνειρο ζωής είναι να γίνει βιβλιοθηκάριος του πανεπιστημίου, αλλά τα σχέδιά του προσκρούουν στην αντίσταση του άτεγκτου αντιπρύτανη, και της Alice (ο χαρακτήρας της οποίας ήταν βασισμένος στην Alice Liddell, πραγματικό πρόσωπο και πηγή έμπνευσης για τον Carroll στη δημιουργία της μυθοπλαστικής Alice), της οποίας όλες οι ανεφάρμοστες επιθυμίες προσκρούουν στην αντίσταση της ακόμα πιο άτεγκτης γκουβερνάντας της. Αν και ο Huxley δούλεψε με κέφι σ’ αυτή τη δουλειά, ο Disney βρήκε το αποτέλεσμα «πολύ λογοτεχνικό» και τίποτα από εκείνο το σενάριο δεν χρησιμοποιήθηκε στην ταινία του 1951. Τελικά όμως η ταινία δεν άρεσε τον απαιτητικό οραματιστή των κινουμένων σχεδίων, ενώ ακόμα και σήμερα δεν αρέσει σε πολλούς φανατικούς φίλους των ταινιών της εταιρείας του.

Αν και το πλήρες κείμενο του σεναρίου του Huxley δεν έχει διασωθεί, και πολλές από τις σημειώσεις του που σχετίζονταν με αυτό κάηκαν μια πυρκαγιά στο σπίτι του το 1961, μπορείτε να διαβάσετε μια λεπτομερή περίληψή του και το μεγαλύτερο μέρος του παρασκήνιου αυτού του σχεδίου στο Mouseplanet. Για ακόμα περισσότερες λεπτομέρειες, μπορείτε επίσης να διαβάσετε το “Huxley’s ‘Deep Jam’ and the Adaptation of Alice in Wonderland”, ένα δοκίμιο των David Leon Higdon και Phill Lerhman, στο Huxley volume of Harold Bloom’s Modern Critical Views series.

* * *

Εδώ άλλες αναρτήσεις από την κατηγορία Βιβλίο

Εδώ άλλες αναρτήσεις από την κατηγορία Video / animation

Το dim/art στο Facebook
Το dim/art στο Facebook

.

 

One comment

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.