Πρώτη φορά ψηφοφόρος

Ένας Ρηγάς θυμάται τις εκλογές του ’81

—του Χαΐμ Πολίτη—

Τώρα που η ελληνική κοινωνία εξουθενωμένη από πέντε χρόνια άγριας ύφεσης και φτωχοποίησης δείχνει να ακουμπά τις ελπίδες της για «Αλλαγή» στον ΣΥΡΙΖΑ, η μνήμη ανακαλεί εικόνες από τις εκλογές της Αλλαγής του 1981. Είναι οι εκλογές που αποτυπώθηκαν πιο έντονα από όλες όσες ακολούθησαν. Θα ψήφιζα για πρώτη φορά. Τότε, ψηφίζαμε στα 21 — το «ψήφος στα 18» δεν ήταν παρά μόνο αίτημα της οργάνωσής μου, του Ρήγα Φεραίου. Στις προηγούμενες εκλογές, όντας δεκαοχτάχονος, δεν είχα ψηφίσει. Τώρα πια θα ‘μουν κι εγώ, για πρώτη φορά, ψηφοφόρος. Η σπουδάζουσα της οργάνωσης του Πολυτεχνείου της Θεσσαλονίκης «αποσπάστηκε» για να βοηθήσει στον εκλογικό αγώνα στη συνοικία της Ανάληψης. Τα γραφεία έγιναν το σπίτι μας για περισσότερο από έναν μήνα.

Για πρώτη φορά το κόμμα μας κατέβαινε στις εκλογές αυτόνομο «με τα λάβαρα και τις σημαίες του». Οι δύο προηγούμενες προσπάθειες, με την Ενωμένη Αριστερά και τη Συμμαχία, αποδείχτηκαν τραυματικές. Αυτή τη φορά, ο κομματικός πατριωτισμός όπλιζε χέρια και πόδια — μπατανάβουρτσα για την αφισοκόλληση τις νύχτες, πορεία για την πόρτα-πόρτα διανομή υλικού τις μέρες. Το πάθος ξεχείλιζε. Το αίτημα για «Αλλαγή», να φύγει η δεξιά, δεν ήταν απλώς φανερό: το αισθανόσουν παντού. Το ΠΑΣΟΚ ετοιμαζόταν να διαδεχτεί μια κουρασμένη Νέα Δημοκρατία, της οποίας ο φυσικός ηγέτης είχε προφτάσει την προηγούμενη χρονιά να εγκατασταθεί με τις ψήφους της αμφίπλευρης διεύρυνσης στο Προεδρικό Μέγαρο. Οι υπερεξουσίες, όπως τις έλεγαν τότε, του Συντάγματος λειτουργούσαν ως θεσμικό αντίβαρο στο άγνωστο και επίφοβο πολιτικό σκηνικό της επόμενης μέρας.

Για μας, τους «κομμουνιστές της ανανέωσης», όλα αυτά ήταν δευτερεύοντα. Στόχος ήταν να μπει το κόμμα μας στη Βουλή. Για μια Ευρώπη των εργαζομένων. Το αηδόνι μας ο Λεωνίδας, στην καλύτερή του φόρμα, μας παρέσερνε και δίναμε τη μάχη με πάθος που ξεείλιζε. Οι δημοσκοπήσεις, όπως τις ξέρουμε τώρα, ήταν άγνωστες. Για τα προγμωστικά, αρκούμασταν σε ό,τι αφουγκραζόμασταν στην καθημερινότητα του προεκλογικού αγώνα.

Την Παρασκευή πριν από την Κυριακή των εκλογών, βρέθηκα στην ιδιαίτερη πατρίδα μου, τον Βόλο, κι έπιασα δουλειά αμέσως. Αφισοκόλληση! Το Σάββατο —απαγορευμένες οι πολιτικές δραστηριότητες— κάναμε το ίδιο. Την Κυριακή —απαγορευμένο το αλκοόλ για να αποφεύγεται «η διόγκωση των πολιτικών παθών», κλειστά τα τσιπουράδικα— ψήφισα για πρώτη φορά κι έπειτα ήμουν εκλογικός αντιπρόσωπος. Το βράδυ, στο άνοιγμα της κάλπης, έζησα το μαρτύριο της σταγόνας· ζήτημα να βρέθηκαν πέντε-έξι ψηφοδέλτια ΚΚΕ εσ. Ο δικαστικός αντιπρόσωπος μού έριχνε ματιές όλο συμπόνοια. Ποτέ δεν έμαθα αν ήταν «δικός μας». Έφυγα βιαστικός για να μεταδώσω το μαντάτο και να παρακολουθήσω, μαζί με άλλους συντρόφους, τα αποτελέσματα στον μικρό ασπρόμαυρο δέκτη — αποτελέσματα που επιβεβαίωναν πως η καταμέτρηση στο εκλογικό κέντρο όπου βρισκόμουν εγώ δεν ήταν η εξαίρεση αλλά ο κανόνας. Το τηλεφώνημα στα κεντρικά επιβεβαίωσε την είδηση. Μέναμε εκτός Βουλής.

Στην κεντρική οδό Δημητριάδη, τα αυτοκίνητα της αλλαγής κόρναραν δαιμονισμένα. Οι υποψήφιοι της ΝΔ είχαν κλείσει άρον άρον τα εκλογικά τους κέντρα.  Εμείς στο μπαλκόνι χαζεύαμε, με ανάμεικτα αισθήματα, το πλήθος που συγκεντρωνόταν. Το ΚΚΕ κατάφερε, με το ευφυές σύνθημα της δεύτερης κατανομής, να συγκρατήσει τους ψηφοφόρους του και να επικρατήσει πλήρως στον ενδοκομμουνιστικό πόλεμο.

Μετά από ένα πέρασμα στη Νομαρχία —εκεί συγκεντρώνονταν τα αποτελέσματα— επέστρεψα, όταν άρχισε να χαράζει, στο σπίτι. Κλείστηκα γρήγορα στο δωμάτιό μου μουρμουρίζοντας ένα «χάλια» στην ερώτηση της αγουροξυπνημένης μάνας στην ερώτηση «πώς πήγατε». Ο σοσιαλισμός ξημέρωσε με ένα βουβό κλάμα.

* * *

Εδώ άλλες αναρτήσεις από την κατηγορία De profundis

Το dim/art στο facebook
Το dim/art στο facebook

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.